Piyasalar yeniden 'faiz' kabusu görüyor

Fed'den faiz artırım kaygısı geri döndü. Fed'in 16-17 Eylül toplantısında söylem değiştirebileceği endişesi küresel piyasalar üzerinde baskı oluşturdu.

Fed'in faiz artırımına gideceği yönünde kaygı taşıyor. Fed'in 16-17 Eylül toplantısında söylem değiştirebileceği endişesi ise küresel piyasalar üzerinde baskı yaşattı. Fed'in düşük faiz oranlarının varlık alımları bitirildikten "Uzun bir süre sonra" artırılacağına dair kullandığı ifadeyi değiştirebileceği olasılığı, dolar endeksini 14 ayın zirvesine taşırken ABD hazine tahvili faizlerini yükseltti, borsaları düşürdü. CNBC'ye göre piyasa, mevcut ifadeden 4 ile 6 aylık bir takvim çıkarımında bulunuyor. Ekim'de sonlanması beklenen varlık alımları da böylece Fed'in 8 yıl sonra ilk kez faizi ne zaman artıracağına bu sayede ışık tutuyor.


'EKONOMİYE BAKARAK FAİZ ARTIRALIM'


Son dönemde Fed'in hem güvercin hem şahin üyeleri, faiz artırımında "saate değil, ekonomiye bakarak faiz artıralım" mesajı veriyor. Philadelphia Fed Başkanı Charles Plosser "İlk görevimiz faizin beklenenden erken artabileceğine işaret edecek şekilde söylem değiştirmek olmalı" dedi. Hafta sonu konuşan Plosser "Faizi şimdi artıralım demiyorum, ama piyasa hazır olmalı" ifadesini kullandı. Ancak şahin Plosser'ın yanısıra güvercin olarak tanınan Boston Fed Başkanı Eric Rosengren de "Sözlü yönlendirmeden vazgeçip istihdam ve enflasyon hedeflerine odaklanmalıyız" dedi. JP Morgan Chase ABD Başekonomisti Michael Ferroli Fed'den gelecek hafta söylem değişimi olasılığını yüzde 50 olarak hesapladı. Eski New York Fed yetkilisi Krishna Guha ise ifade değişiminin Ekim veya Aralık'a kalacağı kanısında.


ABD'Lİ DÜŞÜK FAİZİN DEVAM EDECEĞİNE İNANIYOR


Bu arada San Francisco Fed'in araştırmasına göre, ABD'li yatırımcı Fed'in tahminlerinden daha uzun süre düşük faiz politikasının devam edeceğine inanıyor. Wall Street'in önde gelen kuruluşlarında çalışan ekonomistler 2015'in 3. çeyreğinde Fed'den faiz artırımı beklerken bankanın kısa vadeli faiz hedefinin 2015 sonunda yüzde 0,75'e, 2016 sonunda ise yüzde 2,13'e yükselteceği kanısında. Fed'in tahmini ise 2015 sonunda faizin yüzde 1, 2016 sonunda yüzde 2,5 düzeyinde olacağı yönünde.


ABD'deki iyileşme doları yükseltiyor


ABD ekonomisindeki iyileşme dolarda yükseliş getirdi. Döviz piyasalarında dolar, güvenli liman olmaya başladı.


AP'den Steve Rothwell, yazısında güçlenen ABD ekonomisinin her ne kadar ülkede büyüme beklentilerin altında kalsa da doları keskin bir şekilde yukarı çektiğini işaret etti. Dolar Mayıs ayından bu yana, son 4 ayın 3'ünde yüzde 6,4 yükseldi. Özellikle Salı günü dolar 6 yıldır ilk kez Japon yeni karşısında en yüksek değerine ulaştı ve de 14 aydır Euro'ya karşı en yüksek değerinde. Dolardaki bu sürekli yükseliş trendi, ithal otomobiller ve ham petrol fiyatları için ise düşük fiyat anlamına geliyor. Öte yandan, ihracat yapan ABD'li şirketlerin karlarının ise azalması anlamına da geliyor. Güçlü dolar, güçlü ve sağlıklı bir ABD ekonomisiyle inşaat, imalat ve otomobil satışları güçlü rakamlara ulaştılar.


FED'İN BİR SONRAKİ ADIMI


Bu sağlıklı sinyaller ise Fed'e ekonomik canlanmayı yavaş yavaş gerçekleştirme imkanı sağladı. Fed'in bir sonraki adımı ise gelecek sene yapması beklenen ve neredeyse 0'a yakın düzeyde olan faizleri kısa dönemde yükseltmek olacak.


TÜKETİCİLERİN CEPLERİNDE DAHA ÇOK PARA


Güçlü ve yüksek dolar yurtdışında fazla gezmeyen ABD'li tüketiciler için iyi bir haber. İthal ürünler, otomobiller, bilgisayarlar vs. hepsi daha ucuz. Yani tüketicinin cebinde daha çok para olacak anlamına geliyor. JP Morgan'dan Global Piyasalar Stratejisti David Lebovitz, "Eğer ben ithal ürünlere daha az harcıyorsam, daha çok param var demektir" dedi. Lebovitz, "Satınalmalalarımı artırabilirim, ABD ekonomisine de daha fazla faydam dokunabilir" diye de ekledi.


Borsa düşüşte


TL'deki zayıflığın sürmesi ve beklentilerin altında gelen büyüme rakamlarıyla borsa ekside seyrediyor.


Doların küresel çapta değer kazanımı nedeniyle küresel piyasalara paralel güne satıcılı başlayan hisse senetleri XU100 beklentilerin altında kalan ikinci çeyrek büyüme verisinin ardından kayıplarını sınırlı artırdı. Endeks ilk seansı yüzde 0,85 düşüşle 79 bin 400 puandan tamamladı. Endeks ikinci seansta da düşüşte seyrediyor. Veri öncesinde 79 bin 800 düzeyinde olan endeks kademeli olarak 79 bin 400 puana kadar geriledikten sonra 80 binin altında işlem gördü. Endeks en düşük 78 bin 968 puanı gördü. Garanti Yatırım araştırma yönetmeni Özgür Yurtdaşseven, "Satıcılı açılan endekste verinin etkisiyle ilk tepki olark 200 puanlık bir düşüş görülüyor, 79 bin 300 direnç seviyesini oluşturuyor" dedi. Uzmanlar GSYH verisine sınırlı tepki veren hisse senetleri üzerindeki temel etkenin dolardaki değer kazanımına bağlı olarak TL'nin zayıflığını koruması olduğunu belirtiyorlar.