Radar cezasına itirazda emsal nitelikte KDK kararı: Kalibrasyon belgeleri gizlenemez

Hız limitini aştığı için idari para cezası kesilen bir vatandaş ihlali ortaya koyan belgeleri talep etti, talebi reddedilince konuyu Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) taşıdı. KDK ise İçişleri Bakanlığı’na "radar cezasında kalibrasyon bilgilerinin vatandaşla paylaşılmasını" tavsiye etti.

Ankara’da kendisine hız limitini aştığı gerekçesiyle idari para cezası verilen bir kişi, cezanın iptali için sulh ceza hakimliğine itirazda bulundu. Başvuruda hız ihlalini ortaya koyan herhangi bir belgenin ceza tutanağının ekinde sunulmadığı belirtildi.

Başvuru, "Radar cihazının kalibrasyonunun güncel olduğu" gerekçesiyle reddedildi. Talebi reddedilen vatandaş, idari para cezasının dayanağı olan bilgi ve belgelere erişememesi nedeniyle bilgi edinme hakkının ihlal edildiğini savunarak Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) başvurdu.

“BELGELER RESEN TALEP EDİLEBİLİR”

Başvuruyu inceleyen KDK, cezanın kesildiği il emniyet müdürlüğünden bilgi istedi.

Kuruma gelen yazıda, "Kalibrasyon belgelerinin idarenin iç düzeni, denetim ve teknik altyapısına ilişkin belgeler olması nedeniyle bireysel başvurular kapsamında paylaşılmasının mümkün olmadığı, gerekli görülmesi halinde belgelerin yargı mercilerince resen talep edilebileceği" denildi.

İÇİŞLERİ BAKANLIĞI’NA TAVSİYE

Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), başvurucuyu haklı buldu ve "cezanın kesildiği radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin bilgi ve belgelerin, kamu güvenliğini zedeleyebilecek nitelikteki hususlar hariç tutularak başvurana bildirilmesi" yönünde İçişleri Bakanlığı’na tavsiyede bulundu.

“BİLGİ EDİNME HAKKINA AYKIRI”

KDK'nın kararında, idari para cezasının dayanağını oluşturan radar cihazına ilişkin bilgi ve belgelerin, "yalnızca yargı mercilerince talep edilebileceği" gerekçesiyle başvurana verilmemesinin Anayasa'da güvence altına alınan bilgi edinme hakkı ile bağdaşmadığı vurgulandı.

“ÖLÇÜSÜZ BİR MÜDAHALE”

Kararda, şu ifadelere yer verildi:

Başvurana doğrudan uygulanan idari para cezasının hukuka uygunluğunu denetleyebilmesi için radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin asgari bilgilerin kendisiyle paylaşılması gerekmektedir. Kalibrasyon belgelerinde yer alan cihaz seri numarası, teknik ölçüm değerleri veya görevli personele ilişkin bilgiler gibi kamu güvenliğini ilgilendirebilecek unsurların ayıklanması veya maskelenmesi suretiyle başvurana asgari düzeyde bilgi verilmesi mümkündür. Bu imkan varken talebin tümden reddedilmesi, bilgi edinme hakkının özüne dokunan ölçüsüz bir müdahale niteliği taşımaktadır.

KDK kararında bilgi edinme hakkının, idarenin kamu gücüne dayanarak tesis ettiği ve kişilerin hukuksal durumlarını etkileyen işlemler karşısında hak arama yollarının etkin şekilde kullanabilmesinde önemli bir araç olduğuna belirtildi.