Savunma sanayii küllerinden doğuyor

İrili ufaklı 500 civarında firmanın faaliyet gösterdiği sektör, 'milli' projelerle dünyada ilk 10 ülke arasına girmeyi hedefliyor

Türk savunma sanayii hızla gelişiyor. Geçmişi hüsranlarla dolu olan Türk savunma sanayii, silahlı kuvvetlerin caydırıcı gücünü artırmayı hedefleyen milli projelerle dışa bağımlılıktan kurtuluyor. İrili ufaklı 500 civarında firmanın faaliyet gösterdiği sektörde Türkiye bugün, helikopter, tank, savaş gemisi, insansız hava aracı gibi projelerle yüzde 54 yerlilik oranını yakalamış durumda. 2008'de 600 milyon dolar, 2012'de1 milyar 260 milyon dolar, 2013 yılında da yaklaşık 1.5 milyar dolar ihracat yapan savunma sanayi 2023'te dünyada ilk 10 ülke arasına girerek 25 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefliyor.
Türk savunma ve silah sanayiinin en önemli ayağını "havacılık" oluşturuyor. Taarruz ve Taktik Keşif Helikopteri ATAK ile eğitim amaçlı geliştirilen Hürkuş geçen yıl havalanırken, insansız hava aracı ANKA için yerli motor geliştiriliyor. Ayrıca Türkiye ile ABD arasında imzalanan anlaşma ile Sikorsky Black Hawk (Kara Şahin) helikopterlerinin Türk versiyonu üretilecek.
Havacılık sanayiinde bunlar olurken, zırhlı araç, milli tüfek ve rokette üretim aşamasına geçildi. Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), uzun zamandır beklediği zırhlı personel taşıyıcı araçlar Kirpi'de ilk teslimatlar geçtiğimiz günlerde yapıldı. Roketsan tarafından geliştirilen sabit ve hareketli hedeflere karşı yüksek hassasiyet ile sınıfının en uzun menzilli füzesi olan Cirit ise mayıs ayında Almanya'da düzenlenecek bir fuarda Avrupa'da görücüye çıkmaya hazırlanıyor. Yerli füze yakıtı üreten Tübitak da bu alandaki çalışmalara katkı sağlıyor.
Öte yandan MİLGEM Projesi'nde 2 geminin üretimi tamamlandı. Üçüncü ve dördüncü gemilerin üretimi ise devam ediyor. Türkiye'nin ilk milli keskin nişancı tüfeği JMK Bora-12 de, yurt dışında girdiği birçok testi başarıyla tamamladı. Üretiminin tamamlanmasının ardından jandarmanın operasyonel birliklerine dağıtılan milli keskin nişancı tüfeği ayrıca Azerbaycan, Türkmenistan ve Suudi Arabistan'a ihraç edildi.




3 aylık ihracat 322 milyon dolara ulaştı
Son dönemde birçok projeyi hayata geçiren Türk savunma ve havacılık sanayiinde ihracat atağı sürüyor. Türkiye'nin geçen yıl martta 106 milyon 723 bin dolar seviyesinde bulunan savunma ve havacılık sanayi ihracatı, bu yılın aynı ayında yüzde 1 artarak 107 milyon 754 bin dolara ulaştı. Sektörün geçen yılın ilk çeyreğinde gerçekleştirdiği ihracat 270 milyon dolar olurken, söz konusu rakam, bu yılın aynı döneminde ise yaklaşık yüzde 20 artarak 322 milyon 751 bin dolara yükseldi. Böylece savunma ve havacılık sanayinin, tüm ihracat içindeki payı yaklaşık yüzde 1 oldu. Türk savunma ve havacılık sanayi, 2014'ün ilk çeyreğinde en çok ihracatı 136 milyon dolar ile ABD'ye yaparken, söz konusu rakam, sektörün tüm ihracatının yüzde 42'sine denk geldi. Sektörde, en çok ihracat yapılan ülkeler sıralamasında ABD'yi 19.5 milyon dolarla İspanya, 18.4 milyon dolarla Birleşik Arap Emirlikleri, 18.1 milyon dolarla Katar, 17.3 milyon dolarla İtalya ve 12.9 milyon dolarla Almanya takip etti. Ayrıca sektörde, yılın ilk çeyreğinde 8 serbest ticaret bölgesi ve 132 ülkeye ihracat gerçekleştirildi.


Geçmiş acı hatıralarla dolu
Türkiye'nin savunma sanayii geçmişi 1925 yıllarına kadar dayanıyor. Cumhuriyetin ilk yıllarında özel sektör savunma sanayi fabrikamızın temelleri Şakir Zümre tarafından Haliç'te atıldı. İlk silah ve cephaneler, ilk Türk denizaltı su bombaları, bu fabrikada üretildi. ABD'nin yaptığı silah yardımının ardından fabrikada soba üretimine geçilmiş, ardından da Şakir Zümre'nin 1966'da ölümünden sonra 1970 yılında kapanmıştır. Türk savunma sanayiinin diğer önemli bir kahramanı ise Nuri Demirağ'dır. 1936 ilk uçak fabrikasını kuran Nuri Demirağ, yerli uçak ve planör üretmeyi başarmıştır. Fabrikada eğitim amaçlı 24 adet uçak üretilirken, ilk Türk uçağı 1941 yılında uçuşunu gerçekleştirmiştir. Ancak siyasi sebeplerden dolayı siparişlerin iptal edilmesi yerli uçak serüveninin bitmesine sebep olmuştur.




Ömer TEMÜR / TÜRKİYE GAZETESİ