Şirketler kârda, vatandaş darda

Başta perakende sektörü olmak üzere, tekstil-hazır giyim, turizm, meyve-sebze, bankacılık ve enerji sektörü kârına kâr katarken, vatandaş zamlar altında eziliyor

KAAN ZENGİNLİ

Türkiye neredeyse her yeni güne bir zam haberi ile uyanıyor. Özel sektör yapılan fiyat artışlarını döviz kuruna bağlıyor. Şirketler ve üreticiler pandemi ve döviz nedeniyle zammın kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Ancak şirketlerin ve üreticilerin yıllık bilanço kâr-zarar tabloları incelendiğinde karşımıza çok farklı bir durum çıkıyor. Sektörün en büyük oyuncularının kârlarına kâr kattığı, cirosal bazda büyüme rekorları kırdığı görülüyor. Başta perakende sektörü olmak üzere, tekstil-hazır giyim, turizm, meyve-sebze, bankacılık ve enerji sektörünün elde ettiği bu büyük başarının, vatandaşa zam olarak döndüğü de bir gerçek olarak gözler önüne seriliyor.

> Türkiye’nin en büyük zincir marketlerinden birinin 2021 yılı bilanço verileri incelendiğinde, üçüncü çeyrekte 884 milyon TL net dönem kârı elde ederek, 745 milyon TL’lik beklenti üzerine çıktığı, yılın ilk dokuz ayında ise 2,2 milyar TL net kâr elde ettiği ve geçen yılın aynı dönemine göre, ciro ve kârlılıkta yüzde 29 büyüme kaydettiği görülüyor. Yine aynı şekilde bir diğer zincir marketin 119 milyon TL net kâr açıkladığı, yüzde 31,5 büyüme ile 7,2 milyar TL ciro gerçekleştirdiği görülüyor.

> Süt, peynir, atıştırmalık ürünlerinde Türkiye’nin en büyük markaları ciro ve büyüme rekoru kırıyor. Şirketler ilk üç çeyrekte satışlarını yüzde 26,6 artırırken, dönem kârlılığının yüzde 28,7 arttığı görülüyor. Yani satıştan çok kâr artışı.

> Yine aynı şekilde, bisküvi, çikolata ve atıştırmalık sektörünün en büyük markalarından birinin, geçen yılın üçüncü çeyrek ciro rakamının, önceki yıla göre yüzde 20,7 oranında arttığı ve 8,4 milyar TL’ye ulaştığı ifade ediliyor. Aynı zamanda şirketin yılın ilk dokuz ayındaki vergi hariç kârının da 1,5 milyar TL ile zirveye ulaştığı belirtiliyor.

> Sıvı ve ayçiçeği yağı sektörünün lider markalarından biri de 2021 yılını 259 milyon TL kâr ile kapattığını açıkladı. Şirketin yönetim kurulu başkanı, satışların ve cironun tarihî rekor kırdığını ve yatırıma devam edeceklerini belirtti.

> Teknoloji perakende şirketlerinden biri 2021’in ilk 9 ayında yüzde 35 büyüdü, 5 milyar lira ciroya ulaştı. Buradaki şirketlerin kârını yüzde 60’tan fazla artırdığı görülüyor.

> Hazır giyim, ihracatta 12,9 milyar TL’ye ulaştı. Şirketler ise cirosunu yüzde 32, büyümesini yüzde 28’e taşıdı.

> Elektrik dağıtım şirketlerinin 2021 yılında aylık 19,7 milyar lira gelir elde ettiği, 2022 yılında ise bu rakamın aylık bazda 42,2 milyar liraya yükseldiği görülüyor. Toplam kazancın ise yıllık bazda 270 milyar TL olması bekleniyor.

> Yaş Meyve Sebze İhracatçı 2021 yılında yaklaşık 3 milyar 83 milyon dolar ili rekor kırdı. Şirketler iç piyasada değil, ihracata çalışıyor, bu da iç piyasada ürün miktarını azaltıp fiyatları yükseltiyor.

> Turizmde ülke başarısı anlamına gelse de şirketlerin geliri ikiye katlandı, 24,4 milyar dolara çıktı.

BANKACILIKTA BALLI KÂR

Türk bankacılık sektörü, 2021 yılında 92,1 milyar lirayla yıllık bazda rekor kâra imza atarken, aralıkta da 16,8 milyar lira ile tarihin en yüksek aylık kârına sahip oldu. BDDK verilerine göre; 2020 yılı ile karşılaştırıldığında kârdaki artış yüzde 57,4’e işaret etti. Bankaların geçen yıl elde ettiği toplam faiz geliri 2020’ye göre yüzde 51,5 arttı. Geçen yıl sonu itibarıyla 641,5 milyar lira olan bankaların toplam faiz geliri, 2020 yılında 423,5 milyar dolar düzeyinde bulunuyordu. Bankalar, 12 aylık dönemde kredilerden 443,1 milyar lira faiz geliri sağladı.

HESABI HÜKÛMET VERİYOR

Büyük bir hazır giyim zincirinin sahibi gazetemize verdiği demeçte şunları söyledi: Üretim maliyetlerimiz arttı evet, bunu zam olarak ürünlere yansıtmak zorundayız. Şirketlerin kârlılık hedefleri vardır. Dolayısıyla bu rakamı tutturmak için zam yapıyoruz. Hiçbir marka, bir ürünün fiyatını geçen yıla göre düşürmez. Kriz ortamı olsa dahi zam yapılır. Öyle bir duruma gelindi ki; ürüne zam yapıldığında bunun faturası hükûmete kesiliyor. Öte yandan bu tür kriz ortamlarında vatandaşların tüketimleri de artar, bu bir alışkanlıktır. Kısacası şirketlerin satış ve kârlılıkların bir sorun olmaz Ayrıca bu kârlılığı da yatırıma çeviriyoruz” dedi.

KURULAN ŞİRKET SAYISI ARTTI

Yıllık bazda değerlendirildiğinde, kurulan şirket sayısı geçen yıl bir önceki yıla kıyasla yüzde 8,3 artarak 101 bin 318’den 109 bin 695’e çıktı. Bu dönemde kapanan şirket sayısı ise yüzde 5,6 yükselişle 15 bin 366’dan 16 bin 222’ye yükseldi.