Turizmde dijital kayıp 3 milyar doları geçti! Vergi vermeyen seyahat platformlarına dava
Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin (TÜRSAB), aralarında Airbnb, Expedia, Agoda, Trip.com ve Hotels.com’un da bulunduğu 10 küresel seyahat platformuna karşı açtığı erişim engeli davası, Türkiye turizm sektöründe uzun süredir tartışılan “kayıt dışı dijital pazar” problemini yeniden gündeme taşıdı.
- TÜRSAB, bu platformların 1618 Sayılı Kanun kapsamında seyahat acentalarına tanınan yetkileri ihlal ettiğini ve hem sektörün sağlıklı işleyişine hem de kamu maliyesine zarar verdiğini savunuyor.
- Airbnb Türkiye genelinde yaklaşık 210 bin aktif ilanla yılda 33-38 milyon geceleme gerçekleştiriyor ve pazarın yüzde 55-65’ini kontrol ediyor.
- Expedia Group ve Hotels.com’un Türkiye’de yılda 2,4-3,5 milyon oda gecesi sattığı ve bu satışlardan 250-480 milyon dolar gelir elde ettiği hesaplanıyor.
- Agoda ise 900 bin ile 1,5 milyon oda gecesi arasında satış yaparak pazarın yüzde 8-12’sine sahip.
- TÜRSAB’ın dava açtığı küresel platformların Türkiye turizm pazarından yılda 2,3-3,3 milyar dolar gelir elde ettiği görülüyor.
- Yerli seyahat acentaları küresel dijital platformların yüksek reklam harcamaları, agresif fiyat politikaları ve geniş müşteri ağı karşısında rekabet etmekte zorlandıklarını ifade ediyor.
KAAN ZENGİNLİ - Birliğin iddiasına göre bu platformlar, Türkiye’de şirket kurmadan faaliyet gösteriyor, yeterli vergi yükümlülüğü üstlenmiyor ve yerli seyahat acentalarına tanınan yasal sorumluluklara tabi olmuyor. Dava dosyasında söz konusu platformların 1618 Sayılı Kanun kapsamında seyahat acentalarına tanınan yetkileri ihlal ettiğini vurgulayan TÜRSAB, bunun hem sektörün sağlıklı işleyişine hem de kamu maliyesine zarar verdiğini savunuyor.
Sektör tahminleri, dava konusu platformların Türkiye’deki ekonomik etkisinin oldukça büyük olduğunu ortaya koyuyor. Tahminlere göre Airbnb, Türkiye genelinde yaklaşık 210 bin aktif ilanla yılda 33-38 milyon geceleme gerçekleştiriyor ve pazarın yüzde 55-65’ini kontrol ediyor. Platformun Türkiye’den sağladığı yıllık gelir ise 1,8-2,4 milyar dolar arasında. Expedia Group ve Hotels.com’un Türkiye’de yılda 2,4-3,5 milyon oda gecesi sattığı, bu satışlardan 250-480 milyon dolar gelir elde ettiği hesaplanıyor. Agoda ise 900 bin ile 1,5 milyon oda gecesi arasında satış yaparak pazarın yüzde 8-12’sine sahip. Trip.com’un özellikle Asya kaynaklı turistler sayesinde yıllık geliri 40-90 milyon dolar arasında değişiyor.
Tur ve deneyim odaklı platformlar GetYourGuide, Viator, Musement ve Isango da İstanbul, Kapadokya ve Antalya gibi turistik merkezlerde yılda 2-4 milyon rezervasyon gerçekleştiriyor ve 150-250 milyon dolar gelir sağlıyor. Tüm bu veriler bir araya getirildiğinde, Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin (TÜRSAB) dava açtığı küresel platformların Türkiye turizm pazarından yılda 2,3-3,3 milyar dolar gelir elde ettiği ve çevrim içi konaklama ile deneyim satışlarının yüzde 35-50’sini kontrol ettiği görülüyor.
HAKSIZ REKABET VE VERGİ KAYBI VAR
TÜRSAB, Türkiye’de şirket kurmadan faaliyet gösteren yabancı dijital seyahat platformlarının sınırlı vergi ödemesini haksız rekabet olarak nitelendiriyor. Yerli acentaların birçok yasal yükümlülükle çalıştığını belirten birlik, bu durumun piyasa dengesini bozduğunu ve tüketici mağduriyetlerinde hukuki muhatap bulunmasını zorlaştırdığını ifade ediyor. Birliğin açıklamasında açılan davanın ticari değil; tüketici haklarını ve kamu düzenini korumaya yönelik olduğu vurgulanıyor.
YERLİ ACENTELER BASKI ALTINDA
Sektörde faaliyet gösteren yerli seyahat acenteleri, küresel dijital platformların yüksek reklam harcamaları, agresif fiyat politikaları ve geniş müşteri ağı karşısında rekabet etmekte zorlandıklarını ifade ediyor. Bu durum, yerli işletmelerin gelirlerini, istihdamı ve hizmet çeşitliliğini olumsuz etkiliyor. TÜRSAB’ın açtığı dava, Türkiye’de dijital turizm ekonomisinin hukuki statüsünü ve denetimini yeniden şekillendirebilecek bir adım olarak görülüyor.
