Türkiye dikey tarıma geçiyor! Herkes çiftçi olacak

Tarımda maliyeti yüzde 60 civarında azaltan dikey tarım modeli, Ankara’da hayata geçti. Eskiden Mamak Çöplüğü olarak bilinen şimdilerde ise modern bir katı atık tesisine dönüşen bölgede kurulan dikey tarım modeliyle geniş araziler yerine 10 metrekarelik bir konteynerde ilaç-pestisit kullanımını neredeyse sıfırlayarak, su ve toprak ihtiyacını yüzde 90-95 azaltarak üretim yapılıyor. 5 milyar dolarlık bir pazara sahip dikey tarımın 2026’ya kadar 12 milyar doları aşması bekleniyor.

CEVDET FIRAT AYDOĞMUŞ'UN HABERİ

Tüm dünyada artan nüfusun beraberinde getirdiği hızlı yapılaşmayla kentlerde tarımsal alanlar azalırken, ülkeler de buna çözüm bulabilmek amacıyla hızla dikey tarım modeline geçmeye başladı. Dikey tarım modeli, Türkiye’de ilk kez Ankara’da hayata geçti.

Türkiye’nin 13 şehrinde katı atık bertarafı yapan ITC’nin İş Geliştirme Direktörü ve 4T Platformu Kurucu Başkanı Ali Rıza Öner, eskiden Mamak Çöplüğü olarak bilinen şimdilerde ise modern bir katı atık tesisine dönüşen bölgede kurdukları dikey tarım alanını bir grup gazeteciye gezdirdi. Uzmanların hesaplamalarına göre mevcut tarım uygulamaları ile artan nüfusun gıda ihtiyacını karşılayabilmek için dünyada Brezilya (8 milyon 516 bin kilometrekare) büyüklüğünde ek tarım alanına ihtiyaç bulunduğuna dikkat çeken Öner, “Dahası, bu kadar ek alanda tarım yapabilmek için ihtiyaç duyulacak su da dünyada mevcut değil. O zaman tek çözüm tarımsal teknolojinin geliştirilmesi yolu ile en az alan ve su kullanarak en yüksek miktarda gıdanın üretilmesi. Bunun bilinen yollarından birisi dikey tarım. Dikey tarımda 10 metrekarelik bir konteynerde ilaç-pestisit kullanımını neredeyse sıfırlayarak, su ve toprak ihtiyacını yüzde 90-95 azaltarak üretim yapmak mümkün” dedi.

12 MİLYAR DOLARLIK PAZAR

Tesiste yaktıkları atıklardan ürettikleri enerjiyi ısıya çevirerek bunu dikey tarım için kullandıklarını anlatan Öner, yerinde üretim sayesinde ilk hasatları olan marulda maliyeti yüzde 60 oranında düşürdüklerini belirtti. Şu an dünya çapında yaklaşık 5 milyar dolarlık bir pazara sahip olan dikey tarımın potansiyelinin 2026 yılında 12 milyar doları aşmasının beklendiğini anlatan Öner, “Gıda üretim alanlarının yerleşim alanlarının dışında veya uzağında olması zorunluluğu dikey tarımla ortadan kalkıyor. Dikey tarım, bizzat şehirlerin içinde uygulanabilir nitelikte. Şehir içerisindeki kampüs alanlarda, köylerimizde, evimizin, apartmanımızın ya da apartman altındaki sığınaklar dahil boş alanlarda konteyner tipi dikey tarım ya da yeni adıyla kontrollü çevre tarımı yapmak mümkün. Böylece insanlar, oturdukları apartman ya da sitelerde tükettikleri sebze ve bazı meyveleri, özel led ışıklarla tasarlanmış, kimyasal ilaç ve gübre kullanılmayan, kanserojen etkisi olan pestisitten yoksun şekilde üretebilecekler” diye konuştu.

Öner, modeli, Tarım ve Orman Bakanlığı yetkililerinin de incelediğini söyledi.

BÜYÜK YATIRIM POTANSİYELİ

Dünyada yaşanan gıda krizine çözüm sunmak için tesiste şu anda deneme çalışmalarını yürüten firmanın milyonlarca lira yatırımla başlayıp dikey tarım uygulamasını büyütmeyi planladığını anlatan Ali Rıza Öner, “Burada amacımız, yediğimiz gıdanın güvenliği. İlaçsız sebze tüketmek istiyoruz, önceliğimiz fiyatı yüksek olan sebzeleri üretmek ve bunun için de denemeler yapılıyor. Çok kısa süre içerisinde optimizasyon ve verimlilik esaslı olarak ürünler elde edeceğiz. 3-5 yıl içerisinde dikey tarımı daha çok konuşacağız. Market zincirleri ve restoranlar bu işte öncülük edecek. Menülerindeki ürünleri tüketicinin gözü önünde üretecekler. Dikey tarımın ana girdisi olan elektrik tüketimi artacak. Bu ihtiyaç da biyogaz, güneş, rüzgâr gibi temiz teknolojilerle üretilecek” ifadelerini kullandı.