Türkiye, yerli ve milli üretimle kabuğunu kırıyor: Savunma sanayiinde marka olduk

Destek Patent CEO’su Faruk Yamankaradeniz özellikle millî teknoloji hamlesi ile birlikte savunma sanayiinde tescil başvurularında ciddi artış yaşandığını belirterek, “Oyun, gıda, tekstil, restoran, otel ve sağlık turizminde de ciddi bir markalaşma süreci var. Dünyada kriz olsa bile firmalar marka ve patentine sahip çıkıyor” dedi.

ÖMER TEMÜR'ÜN HABERİ - Türkiye’de Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin sayısı hızla artarken rekabette öne çıkmak isteyen ve yeni pazar arayışına giren firmalar inovatif ürünlere yöneliyor. Bu da marka ve patent sayılarına yansıyor. Özellikle SİHA’larla şaha kalkan savunma sanayi başta olmak üzere gıda, tekstil, oyun ve e-Ticaret gibi alanlarda marka ve patent tescil sayısı her geçen gün artıyor.

Türk Patent ve Marka Kurumu verilerine göre 2022 yılında 9 bin 9 patent, 5 bin 502 faydalı model, 197 bin 235 marka ve 78 bin 268 tasarım olmak üzere toplam 290 bin 14 yerli sınai mülkiyet başvurusu yapıldı. Yerli patent başvurularında bir önceki yıla göre yüzde 7, yerli faydalı model başvurularında yüzde 25, yerli marka başvurularında yüzde 12 ve yerli tasarım başvurularında yüzde 32’lik artış gerçekleşti.

Millî teknoloji hamlesi ile birlikte özellikle savunma sanayi alanındaki başvurularda ciddi artış yaşandığına dikkat çeken Destek Patent CEO’su Faruk Yamankaradeniz, “Dünyada kriz olsa bile firmalar patentine ve markasına sahip çıkıyor. Özellikle de savunma sanayinde. Oyun ve gıda sektörü de son dönemde önce çıkan alanlardan bir tanesi. Türkiye’deki tekstil ürünlerine yurt dışından büyük talep var. Talep olunca yurt dışına açılıyorlar. Bu da markalaşma sürecini beraberinde getiriyor. Restoran, otel ve sağlık turizminde de ciddi bir markalaşma süreci yaşandığını görüyoruz” dedi.

TÜRKİYE AVRUPA’DA İLK SIRADA

Yamankaradeniz tasarım başvurusunda Türkiye’nin Avrupa’da ilk sıraya yükseldiğine dikkat çekerek şu bilgileri verdi: “Global İnovasyon Endeksi’nde Türkiye, 2022’de 4 basamak yükselerek 37’nci sırada yer aldı. Türkiye, endekste son iki yılda 14 basamak yükselerek, ilk defa ilk 40 içerisine girmeyi başardı. Türkiye ayrıca, üst-orta gelir grubu 36 ülke arasında 4. sıradaki yerini korudu. Rapora göre Türkiye tasarım başvuruları göstergesinde Avrupa’da 5. sıradan 1. sıraya, faydalı model başvuruları göstergesinde ise 20. sıradan 17. sıraya yükseldi.”

GENÇLER FİKİRLERİNİ KORUMAYA ALIYOR

Türkiye’de sınai haklar konusunda ciddi bir bilinç oluşmaya başladığını ifade eden Yamankaradeniz, “Bir ülke marka ve patent ile gelişir. Patent ise üretim ve inovasyonla başlar. Artık Türkiye marka tarafında ciddi anlamda ivme kazandı. Patentler de gelmeye başladı. 10-15 yıl önce sadece bazı firmalar bu alana yatırım yaparken şimdi lise öğrencisi bile marka tescili yaptırıyor. Startup’larla birlikte bu bilinç oturmaya başladı. Artık gençler de fikirlerini korumaya alıyor. Bu artışların gerçekleşmeye devam etmesi için akademi-sanayi iş birlikleri çoğalmalı, üniversite ve teknoparklarda TÜBİTAK’tan alınacak maddi desteklerle yapılan çalışmalar, daha çok patent ve faydalı model başvurusuna dönüşmeli. Ancak bu şekilde çalışmaların bütünleşmesi ile ülkemizin küresel rekabette başarılı olabilmesi ve dünya ticaretinde yüksek paylar elde edebilmesi mümkün olacaktır. Üniversitelerde ve Ar-Ge merkezlerinde firmalar farklı ürünlerle sektörünün ihtiyacı olan çalışmalar yapmalı, üniversitelerde Ar-Ge bütçeleri artırılmalı” diye konuştu.

METAVERSE'TE TAKLİT ÜRÜNE DAVA

Daha çok firmanın metaverse dünyasına girmesi sınai ve mülkiyet hakları alanında ihlalleri de beraberinde getiriyor. Destek Patent CEO’su Yamankaradeniz metaverse’te marka ihlali sebebiyle dünyaca ünlü bir firmanın dava açtığına dikkat çekerek, “ABD’de metaverse başvuruları 2017 yılından beri yapılabiliyor. En çok başvuruyu Kore, ardından ABD, sonra Japonya ve İngiltere yapıyor. 2018-2022 arası metaverse için yapılan patent başvuruları 10 kat artış gösterdi. NFT’deki patent başvuruları ise 2019’dan itibaren 2022 yılına kadar her yıl sürekli olarak iki kat arttı" dedi.

Yamankaradeniz, "Firmaların metaverse dünyasına girmesi patent ihlallerini de artırıyor. Bundan birkaç ay önce ünlü çanta firmasının ikonik bir modeli NFT olarak satışa çıktı. Çantanın sahibi firma dava açtı. Firmalar fikrî mülkiyet haklarını ve dolayısı ile ürünlerini Metaverse dünyasında da taklitlere karşı korumak istiyor. Biz de müvekkillerimizi gelişen bu teknoloji karşısında stratejilerini nasıl oluşturacakları konusunda bilgilendiriyoruz. Spesifik yönlendirmeler ile haklarını bu platformlarda kullanıma hazır hâle getirmek için çalışıyoruz. Yine, marka ya da tasarım hakkını konu edinen sözleşmelerde, dijital varlıkların da devir, lisans ve diğer hukuki işlemlerde dikkate alınmasının ve sözleşme kapsamına açıkça dahil edilmesinin faydalı olacağını düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.