Türkiye’nin geleceği Teknokentler

Türkiye’de üniversitedeki akademik bilgi ile sanayinin pratiğini buluşturan 48 teknokent aktif olarak faaliyet gösteriyor.

Önder ÇELİK

Silikon Vadisi ile 1950’li yıllarda hayatımıza giren teknokentler, bugün dünyada önemli teknoloji üretim merkezleri haline dönüştü. Üniversiteler ile sanayi kuruluşlarının aynı ortam içerisinde araştırma, geliştirme ve inovasyon çalışmalarını sürdürdükleri, birbirleri arasında bilgi ve teknoloji transferi gerçekleştirdikleri teknokentlerin dünya genelinde sayıları bini bulurken, Türkiye’de bu rakam 48’e ulaştı. Türkiye’de 1990’da KOSGEB ile üniversitelerin iş birliği çerçevesinde Teknoloji Merkezleri (Tek-Mer) adıyla ilk adımı atılan teknokentlerin, yasal çerçevesi 2001 yılında yürürlüğe giren 4691 sayılı yasa ile oluşturuldu. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB) adını alan teknokentlerden Bakanlar Kurulu kararı ile 61 tane ilan edilirken, bunlardan 48 tanesi aktif olarak faaliyete devam ediyor. 13’ü ise altyapı çalışmalarının devam etmesi nedeniyle hâlihazırda faaliyete geçmedi.
3 BİN 587 FİRMAYA ULAŞTI
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın ‘Teknoloji Geliştirme Bölgeleri’ne ilişkin verilerine göre, Eylül 2015 itibariyle Türkiye’de faaliyette olan 48 teknokentte Ar-Ge çalışması yürüten firma sayısı 3 bin 587’ye ulaşırken, bu firmaların 179’unu yabancı ve yabancı ortaklı firmalar oluşturdu. Akademisyenlerin kurduğu ortaklı firma sayısı da 824 oldu. Teknokentlerdeki şirketlerin yüzde 39’unu yazılım, yüzde 19’unu bilgisayar ve iletişim teknolojileri, yüzde 7’sini elektronik, yüzde 5’ini de makina ve teçhizat imalatı alanlarında faaliyet gösteren firmalar oluşturdu. Türkiye’de aktif olarak faaliyet gösteren 48 teknokentte Eylül 2015 itibariyle toplam 36 bin 556 personel istihdam edilirken, bunların 22 bin 193 ise Ar-Ge personeli. 7 bin 636 yazılım personelinin bulunduğu teknokentlerde 1.695 de destek personeli istihdam edildi.
2 MİLYAR DOLAR İHRACAT
Teknoketlerde bulunan şirketler; ABD’den Japonya’ya, İngiltere’den Almanya’ya kadar gelişmiş ülkelere ihracat yapıyor. Teknokentlerin 2014 yılında ihracatı 383.9 milyon dolar olurken, ithalatı 46.4 milyon dolar olarak gerçekleşti. Geçen yıl 6.9 milyar liralık satış rakamına ulaşan teknokentlere sağlanan ödenek 27.7 milyon lirayı buldu. Eylül 2015 itibariyle ise, teknokentlerin ulaştığı toplam satış miktarı 32 milyar 228 milyon TL, toplam ihracat miktarı 2 milyar doları buldu.

25 BİN PROJE YÜRÜTÜLÜYOR

Toplam 25 bin projenin yürütüldüğü teknokentlerde bunların 17 bin 498’i tamamlanırken, devam eden proje sayısı 8 bin 29 oldu. Ayrıca Türkiye genelinde geçen yıl tescil edilen 8530 patentin yüzde 6.7’si 48 teknokentten çıktı. Toplam 1.560 patente başvuran teknokentlerin 572 patenti tescil edilirken, 199 faydalı model başvurusunun ise 152’si tescil edildi.