Yenilenebilir enerjide yeni dönem: Atık ısıdan yılda 650 milyon dolar

Termik santraller, demir-çelik, çimento fabrikaları, AVM, hastane ve otellerin bacalarından çıkan ısı artık boşa gitmeyecek. Atık ısıdan elde edilecek enerji ile 3,8 milyon hanenin ihtiyacı karşılanacak.

CEVDET FIRAT AYDOĞMUŞ'UN HABERİ - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı Orta Vadeli Program’da (OVP) Türkiye’nin ısı potansiyelinin değerlendirilmesi ve atık ısının kullanılabilmesi için ısı arzına yönelik gerekli mevzuat düzenlemesinin 2024 yılı ikinci çeyreğinde tamamlanması hedeflenirken, “Türkiye Atık Isı Potansiyeli Değerlendirilmesi Projesi” kapsamında atık ısının ekonomiye kazandırılması sağlanacak.

3,8 MİLYON EVİN ISINMA İHTİYACI KARŞILANACAK

Türkiye’de atık ısı potansiyelinin dağılımına bakıldığında yüzde 42’sinin sanayide, yüzde 40’ının termik santrallerde, yüzde 18’inin ise ticari binalarda oluştuğu görülüyor. Toplam teorik atık ısı potansiyeli yıllık 160 bin terajoule (TJ) olarak hesaplanırken, teknik atık ısı potansiyelinin geri kazanımı ile ulaşılabilecek tasarruf yıllık 650 milyon dolar. Bunun için ise tek seferde 2,4 milyar dolar yatırım yapılması gerekiyor.

Atık ısının ekonomiye kazandırılması ile yalnızca ciddi bir ekonomik kazanç sağlanmakla kalınmayacağı gibi aynı zamanda emisyon azaltımı ile yılda 4 milyon binek aracın trafikten kaldırılmasına denk gelecek bir hava temizliğini beraberinde getirecek. Atık ısı ile yaklaşık 3,8 milyon evin ısıtma ihtiyacını karşılamak mümkün olacak.

ÖNER: KONUTLARA ISI VERİLEBİLECEK

Atık ısıdan nasıl enerji üretileceğini anlatan 4T Platformu (Temiz Çevre, Temiz Enerji, Temiz Tarım, Temiz Beslenme Platformu) Başkanı ve Yenilenebilir Enerji Uzmanı Ali Rıza Öner şu ifadeleri kullandı: "Türkiye’de birçok kömür ve doğalgaz yakıtlı termik santral mevcut. Burada gerek katı yakıtlar, gerekse gaz yakıtlar kazanda yakılarak buhar elde ediliyor. Elde edilen buhar ise buhar türbininden geçirilerek elektrik üretiliyor.

Buna rağmen bir atık ısı elde ediliyor ki buna ‘çürük buhar’ deniyor. Bunu termik santrallerin bacalarında, sanayide özellikle demir-çelik ve çimento fabrikalarında, ticari binalarda ise AVM, hastane ve otellerin bacalarında görmek mümkün. Yoğun enerji harcanılan yerlerde bacadan yoğun bir çürük buhar salınıyor."

Yapılacak çalışmayla bacalara kurulacak ‘eşanjör’ adı verilen bir sistemle bu buharı ekonomiye kazandırmanın mümkün olacağını söyleyen Öner, "Eğer ilgili tesis yerleşim alanlarına yakınsa kurulacak bir hat ile buradaki ısı konutlara verilebilecek. İlgili tesis yerleşim yerlerine uzak bir yerde ise yakınlarına büyük sera kurularak entegre tarım yapılabilecek" diye konuştu.

DÜNYANIN İLK ÇÖP GAZI KOMBİNE ELEKTRİK SANTRALİ TÜRKİYE'DE

Türkiye’nin 11 ilinde katı atık işletme tesisi bulunan ITC’nin İş Geliştirme Direktörü de olan Ali Rıza Öner, “Biz ITC olarak katı atık entegre tesislerimizde biyogazdan enerji üretmekteyiz. Biyogazı elektriğe çevirirken biyogaz jeneratörü kullanıyoruz. Elektrik üretirken açığa çıkan iki tane ısı vardır. Bunlardan birincisi radyatör suyudur ki bunu tesisimizde kullanıyoruz. Diğerinde ise bacadan çıkan gazın ısısını buhara çeviriyoruz" dedi.

"Bunu bazı tesislerimizde bölgesel ısıtmada kullanırken, Ankara ve Eskişehir tesislerimizde tarım seramızda kullanıyoruz" diyen Öner, şu ifadeleri kullandı: "Antalya tesisimizde ise baca gazını atık ısı kazanından geçirerek buhar türbininden de elektrik üretmeye başladık. Araştırmalarımıza göre dünyanın çalışan ilk Çöpgazı Kombine Elektrik Santrali olma özelliğine sahibiz.

Yaklaşık 190 milyon TL bir ek yatırım ile elektriksel verimimizi yüzde 10 artırarak (saatte 2 megavat), saatlik elektrik üretimimizi 20 megavat civarına çıkarmayı başardık. Tesisimizde termik olarak yüzde 92’lik bir verime ulaşarak çok ciddi karbon azaltımına gittik, bunun için çok gururluyuz."