Planlama önemli! Doğru yönetim fahiş aidatı engeller
Kiraya yaklaşan fahiş aidat artışları vatandaşın tepkisini çekerken, doğru bütçe planlaması yapan site yönetimleri öne çıkıyor. İstanbul’un Avcılar ve Beylikdüzü ilçelerindeki bazı sitelerde aidatlar, yeniden değerleme oranı yerine gerçek ihtiyaçlara göre belirleniyor. Sosyal tesislerden güvenliğe kadar birçok hizmeti makul bedellerle sunan bu siteler, site sakinlerinin tercihi hâline geliyor. Uzman yöneticiler, yüzdeyle değil kalem kalem hesaplanan bütçenin fahiş artışların önüne geçtiğini vurguluyor.
- Aidat artışları, rastgele yüzdeler veya sabit oranlar yerine, sitenin gerçek ihtiyaçları ve kalem kalem hesaplanan giderler doğrultusunda yapılmalıdır.
- Kapsamlı sosyal tesis ve hizmetler sunan sitelerde, şeffaf bütçeleme ile belirlenen aidat zamları sakinler tarafından makul karşılanmaktadır.
- Personel giderleri, özellikle asgari ücret artışları, aidat artışlarının en önemli kalemini oluşturur.
- Profesyonel ve disiplinli site yönetimi, aidatları verimli kullanarak mülklerin değerini ve sakinlerin hayat kalitesini uzun vadede artırır.
NECMİ ÇİÇEKÇİ - Devlet tarafından kiraya yaklaşan aidatlara tedbir maksadıyla getirilen yeniden değerleme oranı, işini düzgün yapan site yönetimlerinde gündem teşkil etmedi. İstanbul’un en yoğun toplu konutlarının bulunduğu Avcılar ve Beylikdüzü ilçelerinde düşük aidatlarla yüzlerce konutun olduğu siteleri yöneten bazı yöneticiler, yapılan aidat zamlarının yeniden değerleme oranı değil, ihtiyaca uygun şekilde yapılması gerekliliğini vurguladı.
KALEM KALEM HESAPLAMA
Fahiş aidat artışlarının kamuoyunda sıkça tartışıldığı bu dönemde, doğru planlama ve şeffaf bütçeleme yapan site yönetimlerinin vatandaş nezdinde öne çıktığı görülüyor. İhtiyaç odaklı bütçe hazırlayan, giderleri kalem kalem hesaplayarak aidat belirleyen bu siteler; sundukları kapsamlı sosyal imkânlara rağmen makul aidatlarla hizmet vermeleri sayesinde tercih ediliyor. Uzman yöneticiler ise aidat artışlarının sabit oranlara göre değil, sitenin gerçek ihtiyaçları ve sürdürülebilir hizmet anlayışı doğrultusunda yapılmasının hem site sakinlerini hem de yönetimleri uzun vadede koruduğunu vurguluyor.
YAPILAN ZAMLAR MAKUL KARŞILANDI
İstanbul’da toplu konutların yoğun bulunduğu Avcılar Ispartakule ve Beylikdüzü bölgelerindeki bazı sitelerde yapılan aidat artışlarının site sakinleri tarafından makul karşılanmasının sebebi ise bu sitelerde; geniş sosyal tesislerin, fitness salonlarının, yüzme havuzlarının, büyük peyzaj alanlarının, halı sahaların, kapalı otopark ve 24 saat kesintisiz jeneratör imkânlarının ücretsiz şekilde sakinlere hizmet vermesi olarak ön plana çıkıyor. Bu hizmetleri veren site yönetimleri, yapılacak olan zam artışlarında ‘yeniden değerleme oranı’ değil, ihtiyaca uygun yapılması gerekliliğini de vurguluyor.
GELİR VE GİDER DOĞRU HESAPLANMALI
Söz konusu sitelerden olan Bizim Evler 6 Site Yöneticisi Murat Odabaş, site aidat artışlarını yapış şekillerini anlatarak “Öncelikle 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve daha sonra sitemizin bir yönetim planı var, bunu dikkate alıyoruz. Bu yönetim planında aidatların eşit mi yoksa metrekare bazında mı olacağını açıkça belirtir. Bu yönetim planına göre metrekare ya da eşit paylaşım, ona göre aidatlar paylaşılır. Ama önce bir bütçe yapılır, biz buna işletme projesi diyoruz. Burada giderleri çok iyi hesaplamak lazım. Aidatlar ‘yüzde kaç artırayım’ diye hesaplanmamalı. Yüzde 50 mi olsun yüzde 25 mi olsun? Böyle aidat artışı yapılmaz. Aidat artışında önümüzdeki yılın bütün giderleri tek tek yazılır. Gelirleri de yazılır. Yani giderler tek tek hesaplanır da yazılır” dedi.
Odabaş, bazı yöneticilerin tecrübe eksikliği sebebiyle kat malikleriyle yaşadığı problemlere atıfta bulunarak "Bazı yerlerde, bazı sitelerde tecrübesiz yöneticilerin kat malikleriyle site sakinleriyle problemlerine şahit oluyoruz. Bunlar yanlış hesaplamadan kaynaklanan yüzde ile kafalarından 'şu kadar artırdım' demekle yapılan bütçelerden kaynaklanıyor. Gerçek giderleri hesaplayarak site ihtiyaçlarına cevap verecek ve sene içinde de eksik kalmayacak, eksi vermeyecek, yoksa hizmetler yürütülemez" şeklinde konuştu.
TEK TEK BELİRLENMELİ
Doğru hesaplamanın kritik önem taşıdığını belirten Site Yöneticisi Odabaş “Aidat artışlarının temel sebebi asgari ücret zamlarıdır; çünkü site giderlerinin en büyük kalemini personel maliyetleri oluşturur ve çalışanlara asgari ücretin altında zam yapılması mümkün değildir. Aidatlar yüzde hesabıyla değil, tüm giderlerin tek tek belirlenip toplam bütçenin kat maliklerine paylaştırılmasıyla hesaplanır. Tekil ve uç örnekler üzerinden genelleme yapmak kamuoyunu yanıltır; çünkü her sitenin şartları ve giderleri farklıdır. Güvenlikten teknik desteğe, peyzajdan bakım ve sulamaya kadar çok sayıda hizmet verildiği için giderler yüksektir. Bu nedenle site yöneticiliği günümüzde oldukça zor ve kapsamlı bir meslek hâline gelmiştir” dedi.
ASIL BAŞARI AİDAT DEĞİL YÖNETİMDE
Marmara Evleri 3 Site Yöneticisi Ali Gürsel Ovalı ise “Tam teşekküllü sosyal tesis alanlarına sahip sitelerde belirli bir aidat seviyesinin olması son derece doğal ve kaçınılmazdır. Yüzme havuzlarından spor alanlarına, çocuk oyun alanlarından güvenlik hizmetlerine, teknik bakım ekiplerinden peyzaj düzenlemelerine kadar çok geniş bir hizmet zinciri söz konusudur. Bu hizmetlerin kesintisiz, kaliteli ve güvenli şekilde sürdürülebilmesi ciddi bir planlama, bütçe disiplini ve profesyonel yönetim anlayışı gerektirir. Bizim sitemizde tam teşekküllü sosyal tesis alanları var. Böyle bir sitede aidatların 5 ile 7 bin lira arasında değişmesi normal. Ancak altını özellikle çizmek gerekir ki, bir sitenin başarısı yalnızca aidat rakamlarıyla ölçülemez. Asıl belirleyici olan, toplanan aidatların nasıl yönetildiği, ne kadar verimli kullanıldığı ve uzun vadeli bir bakış açısıyla planlanıp planlanmadığıdır. Doğru yönetilen bir sitede kaynaklar şeffaf biçimde kullanılır, bakım ve onarım süreçleri aksatılmadan yürütülür, muhtemel problemler büyümeden önlenir ve sakinlerin hayat kalitesi sürekli olarak korunur” dedi.
Ovalı ayrıca “Başarılı bir site yönetimi, yalnızca bugünü değil geleceği de planlar. Ortak alanların yıpranmasını önleyecek yatırımların zamanında yapılması, enerji ve işletme giderlerinin optimize edilmesi, sosyal alanların sürdürülebilir şekilde işletilmesi sitenin uzun vadede değer kaybetmesini engeller. Bu yaklaşım, hem aidatların kontrol altında tutulmasını sağlar hem de mülklerin değerini koruyan bir yapı oluşturur. Dolayısıyla sürdürülebilir, düzenli ve yüksek hayat standartlarına sahip sitelerin arkasında mutlaka güçlü, disiplinli ve profesyonel bir yönetim anlayışı vardır. İyi bir yönetim, aidatı bir maliyet kalemi olmaktan çıkarıp, site sakinlerine geri dönen bir hayat kalitesi ve değer artışı unsuruna dönüştürür. Bizim bu noktadaki başarımızın sırrı da budur” dedi.
