19 ülkeden COVID-19 paketi

Bilim adamları ölümcül COVID-19’dan kurtulmak için tedavi metotları üzerinde zamana karşı yarışırken hükûmetler de salgının küresel ekonomi üzerindeki etkisini çözmek için bir dizi tedbirler aldı.

OSMAN SAĞIRLI
İSTANBUL

Ekonomik bir girdapla karşı karşıya olan küresel ekonomiler, koronavirüs salgını ile başa çıkmak için sağlam bir mali tepki vermeye başladı. Dünyanın dört bir yanındaki uluslar, vatandaşlarını ve işletmelerini salgının yıkıcı etkilerinden korumak için vergi teşvikleri, kredi garantileri, ücret sübvansiyonları gibi destek paketleri açıklamaya başladı. İşte ülkeler ve açıkladıkları destek paketleri:

TÜRKİYE: Hükûmet, küçük işletmeleri, işçileri, ihracatçıları ve emeklileri koronavirüs etkisinden korumak için 18 Mart’ta 15,5 milyar dolarlık teşvik paketi açıkladı. Bu kurtarma paketi kapsamında, firmalar üç aylık kredi ödemesi ertelemesi sağlayacak. Ayrıca, virüs salgını nedeniyle etkilenen şirketlere finansal destek sağlanacak. Ayrıca, Türkiye, en düşük emeklilik ödemesini 1.500 Türk lirasına çıkardı. Hükûmet ihtiyacı olan hane halkları için 2 milyar liralık ek fon tahsis edecek.

ABD: Trump pandemi ile savaşmak için 8,3 milyar dolarlık harcama tasarısı imzaladı. Federal hükûmetin eyaletlere, şehirlere ve bölgelere 50 milyar dolara kadar mali yardım dağıtmasına izin verdi. 17 Mart’ta, Trump yönetimi, koronavirüs kaynaklı ekonomik yavaşlama ile mücadele etmek için 1 trilyon dolarlık bir teşvik paketi önerdi.

ÇİN: Çin Halk Bankası 3 Şubat’ta ters repo operasyonlarını 174 milyar dolar artırdı. 4 Şubat’ta 71 milyar dolar daha ekledi. 5 Mart’ta Çin makamları koronavirüsle ilgili finansman için 15,93 milyar dolar ayırdı. 13 Mart’ta Çin Merkez Bankası, ülkenin hasta ekonomisine yardımcı olmak için 79 milyar dolarlık teşvik başlattı. Firmalara yardımcı olmak için de 78,8 milyar dolar fon ayırdı.

SİNGAPUR: Hükûmet 5,6 milyar Singapur doları (3,92 milyar $) değerinde önlemin yanı sıra işletmelerin ve hanehalklarının salgını aşmasına yardımcı olmak için bazı ekonomik tedbirler açıklamıştı. Ardından ikinci bir teşvik paketi hazırladığını duyurdu.

İTALYA: Hükûmet, 16 Mart’ta 25 milyar avroya (28 milyar $) kadar bir kurtarma paketi açıkladı. 25 milyar avroluk paket içinde; istihdamı desteklemek için 10 milyar avro, olağanüstü hâl şartlarında hâlâ çalışan İtalyanların sağlık sistemini ve bireysel nakit ikramiyeleri güçlendirmek için 3,5 milyar avro ayrıldı.

ALMANYA: 14 Mart’ta Almanya, koronavirüs sebebiyle ağır darbe alan şirketlere 550 milyar avroya (610 milyar dolar) kadar bir teşvik paketi sağlayacağını açıkladı. Hükûmet ayrıca salgının etkilediği Alman işletmeleri için vergi normlarını rahatlattı.

İSVİÇRE: Ülke, şirketlerine 10 milyar İsviçre frangı (10,5 milyar dolar) yardım sözü verdi. Yardım programı, koronavirüs salgınından dolayı hükûmetin uyguladığı tedbirler sebebiyle kapanan küçük işletmeler ve serbest çalışanları hedefliyor.

FRANSA: 17 Mart’ta cumhurbaşkanı, işletmelerin koronavirüs krizini atlatmalarına yardımcı olmak için 300 milyar avro (335 milyar dolar) kredi ayırdı. Fransa hükûmeti, şirketlerinin ayakta kalmasına yardımcı olmak için 45 milyar avro (50,22 milyar dolar) kriz önlemi için tahsis edeceğini duyurdu.

AVUSTRALYA: Hükûmet 17,6 milyar Avustralya doları bir teşvik paketi açıkladı. Ayrıca sağlık hizmetlerinde kullanılmak üzere için de 2,4 milyar Avustralya doları tutarında bir bütçe hazırladı.

İSPANYA: Salgınla mücadele etmek için 200 milyar avro (220 milyar dolar) destek açıklandı. Bu paketin 117 milyar avrosu devlet tarafından karşılanacak, geri kalanı İspanya’daki özel şirketlerden gelecek.

İNGİLTERE: Ülke koronavirüs pandemisiyle savaşmak için 330 milyar paunt (424 milyar $) ayırdı. Bu bütçe içinde ulusal sağlık hizmetlerine yardımcı olmak için 12 milyar paunt yer alıyor. Buna ek olarak borçlular için üç aylık ipotek ödeme ertelemesi ve 20 milyar liralık vergi indirimi de yapılacağını duyurdu.

YENİ ZELANDA: Salgına karşı 12,1 milyar Yeni Zelanda doları (7,3 milyar dolar) teşvik paketi açıkladı. Ücret sübvansiyonları için 5 milyar, gelir desteği için 2,8 milyar, vergi indirimi için de 2,8 milyar Yeni Zelanda doları tahsis edilecek.

ENDONEZYA: Hükûmet 9 milyar dolarlık teşvik paketi açıkladı. Buna ek olarak hükûmet önümüzdeki altı ay için yüzde 30 kurumlar vergisi indirimi yaptı. Geliri 200 milyon Rupi’nin altında olan işçiler, altı ay boyunca gelir vergisi ödemekten muaf tutulacak.

BAE: Ülke 100 milyar dolarlık dirhem (27,2 milyar dolar) destek paketi açıkladı. BAE ayrıca 2020 yılı sonuna kadar vergileri de azalttı. Hükûmet turizm ve eğlence sektörü tarafından ödenen kiraların yüzde 20’sini geri ödeyeceğini duyurdu.

TAYLAND: Hükûmet 17,6 milyar dolarlık bir paket onayladı. Pakette yüzde 2 faiz oranıyla 150 milyar baht esnek kredi yer alıyor. Hükûmet ayrıca, koronavirüs salgınından etkilenen firmalara veya işçilere yardımcı olmak için 20 milyar baht fon oluşturacağını açıkladı.

GÜNEY KORE: Ülke 11,7 trilyon won tutarında (9,8 milyar dolar) teşvik paketini açıkladı. Paketin 2,3 trilyon tutarı tıbbi kurumlara tahsis edilirken 3 trilyon won ise krize giren işletmeler ve çocuk bakım sübvansiyonlarına yönelik olarak kullanılacak.

MALEZYA: Hükûmet, koronavirüsün etkisiyle başa çıkmak için 20 milyar Malezya ringgiti finansal teşviki onayladı (6,6 milyar dolar). Seyahat acenteleri, oteller, hava yolları ve alışveriş merkezlerinin elektrik faturalarında yüzde 15 indirim yapılacak. Oteller de, ağustos ayına kadar hizmet vergilerinden muaf tutulacak.

JAPONYA: Japonya, Şubat ayında bir adet 4,6 milyar dolarlık paket ve 11 Mart’ta 15 milyar dolarlık paket olmak üzere iki kurtarma paketi açıkladı.

KUZEY İRLANDA: Hükûmet, COVID-19’dan etkilenen işletmelere yardımcı olmak için 100 milyon liralık acil mali yardım açıkladı. Virüsün vurduğu tüm işletmeler önümüzdeki üç ay boyunca sıfır vergi ödeyecek.

SUUDİ ARABİSTAN: 50 milyar riyal (13,3 milyar $) tutarında bir destek açıkladı. Küçük ve orta ölçekli işletmeler de hükûmet tarafından açıklanan 6 milyar riyal kredi garanti programı ile desteklenecek.