24 Haziran seçimleri hakkında 10 soru 10 cevap

Türkiye 24 Haziran'da yeni Cumhurbaşkanlığı sistemine geçiş için ilk seçimini yapacak. 24 Haziran'da Türkiye'nin yeni cumhurbaşkanı ve 27. dönem milletvekilleri belirlenecek. Seçimlere sayılı günler kala, seçmenler neyi nasıl oylayacağını araştırıyor. 24 Haziran seçimlerine dair merak edilenleri 10 soruda topladık ve teker teker cevapladık. İşte sandığa gitmeden önce, 24 Haziran seçimleri hakkında bilmeniz gereken her şey...

Türkiye, 24 Haziran Pazar günü 13. Cumhurbaşkanını ve 27'nci Dönem Milletvekillerini seçmek için sandık başına gidiyor. Tüm Türkiye'de saat 08.00'de başlayacak ve 17.00'de tamamlanacak oy verme işleminde seçmenler nasıl oy kullanacak, nelerle karşılaşacak, ne oylayacak?

İşte 10 soruda 24 Haziran seçimleriyle ilgili bilmeniz gerekenler...

1. NEREDE OY KULLANILACAK?
İkamet ettiğiniz bölgede, Yüksek Seçim Kurulu tarafından belirlenen yerlerde oy kullanabilecek. YSK tarafından seçmenlerin ikamet ettikleri adreslere seçmen kağıdı gönderildi. Bu kağıtlarla oy verme işlemi gerçekleştirilebilecek. Seçmen kağıdı adresine ulaşmayanlar ise YSK'nın internet sitesinden istenen bilgileri doldurarak veya e-devlet üzerinden seçmen bilgi kağıdına ulaşabilecek.

2. NASIL OY KULLANILACAK?
YSK tarafından belirlenen seçim noktalarına gidenler kimlik belgesiyle birlikte oy kullanabilecek. Sandık görevlileri tarafından verilecek iki oy pusulası, bir zarf ve tercih veya evet mührüyle birlikte seçmenler oyunu kullanacak. İki pusula tek zarfla seçim kutusuna atılacak. Oy verme işleminden sonra sandık görevlilerinin vereceği seçmen formuna imza atılacak.

3. SEÇMEN KAĞIDI OLMAYANLAR OY KULLANABİLİR Mİ?
Seçmen bilgi kağıdı gelmeyenler, YSK'nın internet sitesi ve e-devlet üzerinden seçmen bilgi kağıdına ulaşarak nerede oy kullanabileceğini öğrenecek. Sadece kimlik belgesi yanında olan seçmenler de oy kullanabilecek. Ancak ailesinden veya bir başkası adına oy verme işlemi gerçekleştirilemeyecek.

4. KİMLER OY KULLANAMAYACAK?
24 Haziran seçimlerinde 18 yaşından küçükler, kasıtlı suçtan dolayı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler ile ceza infaz kurumunda iken firar edenler de oy kullanamayacak.

5. ENGELLİLER NASIL OY KULLANACAK?
Oy kullanacak hasta, hamile ve engelliler sıra beklemeyecek. Engelliler yardım edenler ve güvenlik görevlilerine oy vermede öncelik tanınacak. Görme engelliler, felçliler, bedensel engelliler aynı seçim çevresi seçmeni olan akrabalarından alacakları yardım ile oy kullanabilecek. Okuma-yazmaya bilmeyen seçmeler de önceden bilgilendirilirken, oy kullanma sırasında yanına kimse giremeyecek.

6. NE OYLANACAK?
16 Nisan 2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen anayasa değişikliği, 24 Haziran seçimlerinden sonra uygulanmaya başlanacak. Buna göre, milletvekili sayısı 550'den 600'e çıkarılıyor, seçilme yaşı 18'e düşürülüyor, Cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimlerinin aynı anda 5 yılda bir yapılması yürürlüğe giriyor, başbakanlık makamı lağvediliyor, Cumhurbaşkanı hükümetin başı görevini üstleniyor, Cumhurbaşkanı tarafından kurulacak hükümette bakanlar ve Cumhurbaşkanı yardımcıları Cumhurbaşkanı tarafından belirleniyor.

7. HANGİ DURUMLARDA OYLAR GEÇERSİZ SAYILACAK?
İlk kez uygulanacak İttifakların yer aldığı seçim pusulasında, aynı ittifak içerisinde yer almayan birden fazla siyasi partiye mühür basılması halinde, birden fazla ittifaka ayrılan alana "EVET" veya "TERCİH" mührü basılan oy pusulaları, hem ittifak alanı içindeki bir partiye hem de ittifak dışındaki partilerden birine mühür basılması halinde ve bir siyasi parti alanına basılan mührün, alanları ayıran çizgili bölgeyi taşıp başka bir partiye ayrılan alana geçmiş olması halinde oy pusulası geçersiz sayılacak.

8. OYLAR NASIL SAYILACAK?
24 Haziran seçimlerinde uygulanacak ittifak sisteminde, ittifak alanına basılan mühür ittifak için sayılacak. İttifak alanında olmayan partilere mühür direkt mührün basıldığı parti için değerlendirilecek. Oy pusulasında ittifak içerisindeki partilerin dışında bir alanın herhangi bir yerine basılan mühürler "ortak oy" olarak değerlendirilecek. Yine aynı ittifak içerisinde iki partiye verilecek oylar ittifak adına sayılacak. İttifaka verilen oylar partilerin aldıkları oy oranında dağıtılacak. Daha sonra yurtdışı oylar partilerin oylarına eklenecek.

9. SEÇİM SONUÇLARI NE ZAMAN AÇIKLANACAK?
Saat 17.00'de oy verme işleminin tamamlanmasının ardından, sandık görevlileri tarafından oy tasnifi ve oy sayımı yapılacak. Yüksek Seçim Kurulu'nun ilan ettiği saat 21.00'e kadar seçim yasağı uygulanacak. YSK'nın seçim yasağını kaldırması veya sona ermesiyle birlikte oy sonuçları açıklanmaya başlanacak. Kesin olmayan sonuçların ilerleyen saatlerde belli olması bekleniyor. YSK tarafından yapılacak değerlendirmeler sonrası kesin sonuçlar 29 Haziran'da açıklanacak.

10. SEÇİLEN CUMHURBAŞKANI VE MİLLETVEKİLLERİ NE ZAMAN GÖREVE BAŞLAYACAK?
YSK'nın 29 Haziran'da kesin sonuçları açıklamasının ardından Meclis 2 Temmuz saat 14.00'te açılarak milletvekilleri yemin edecek ve Meclis Başkanı seçilecek. Böylece milletvekilleri resmi olarak görevlerine başlamış olacak. Cumhurbaşkan seçimleri sonrası ise kesin sonuçlar Resmi Gazete'de yayınlanacak. Seçim sonucunun yayınlanmasının ardından TBMM Başkanlık divanı seçilen 13'üncü Cumhurbaşkanını Meclis'e yemin töreni için davet edecek. Seçilen Cumhurbaşkanı yemin töreninin ardından göreve başlamış olacak.