'Barajı aşsın' diye HDP'ye verilen emanet oylar ne kadar

24 Hazian seçimlerinin en çok konuşulan partilerden biri de hiçbir ittifak içinde yer almayan HDP oldu. HDP’nin barajı aşıp aşmayacağı tartışılırken, yüzde 99’u açılan sanıklarda HDP’nin oyu 11,6 oldu. Buna karşılık HDP’nin Edirne Cezaevi’nde tutuklu bulunan Cumhurbaşkanı adayı Selahattin Demirtaş ise yüzde 8,35 oranında oy aldı.

HDP ağırlıklı olarak Doğu ve Güneydoğu illerinde, 2014 yılı Cumhurbaşkanlığı seçimleri, 2015 Haziran seçimleri, 2015 Kasım seçimleri ve 2018 Haziran seçimlerinde benzer oyları aldı. 2015 Haziran seçimlerindeki oransal değişiklik dışında birbirine yakın oylar aldı.

Öte yandan HDP’nin baraj altında kalacağı kaygısıyla büyük kısmı CHP’den geldiği görülen oylar da çok konuşuldu. Öyle ki, parti Kürt kökenli nüfusun yoğun olduğu illerde HDP’ye oy verenler arasında çok büyük değişiklik olmasa da, özellikle büyük kentlerde başta CHP olmak üzere muhalefetten ciddi oranda oy aldı. İstanbul’dan yaklaşık yüzde 13 oy alan HDP, 12 milletvekili çıkardı. Buna karşılık HDP’nin Cumhurbaşkanı adayı Demirtaş, İstanbul’dan yüzde 7,2 oy aldı. Yine Tunceli’de HDP yüzde 51’in üstünde oy alırken, CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce ise yüzde 58 oy aldı.

Yani başta CHP olmak üzere muhalefetin önemli bir kısmı, HDP’nin baraj altında kalıp AK Parti’nin Meclis’te çoğunluğu sağlamaması için, HDP’ye oy verdi ancak Cumhurbaşkanlığı seçiminde ise Muharrem İnce'ye oyunu attı.

Bu durum gösteriyor ki; HDP'lilerin Selahattin Demirtaş da cisimleşen kemik oyu(8.35) HDP'nin barajı aşmasına yeterli olmuyordu. Ancak muhalefetin oyları HDP'yi yüzde 10 seçim barajının üstüne taşıdı. (11.6)

Bu durumda yüzde 3.25'lik ciddi bir oran Demirtaş'ı seçmediği halde HDP'ye barajı geçsin diye oy verdi. Bir ölçüde AK Parti'nin meclis çoğunluğuna sahip olmaması maksadıyla oylarını HDP'ye emanet etti.

İşte HDP’nin seçimlerde Doğu-Güneydoğu bölgesinde aldığı oylar:

2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ

Ağrı: %61,28, 121.674

Ardahan: %23,08, 11.671

Batman: %60, 134.370

Bingöl. %30,56, 37.380

Bitlis: %43,71, 60.583

Diyarbakır: %64,17, 410.390

Hakkari: %81,59, 102.408

Iğdır: %42,93, 30.281

Kars: %32,88, 41.266

Mardin: %60,90, 198.542

Muş: %61,24, 105.446

Siirt: %54,07, 65.500

Şanlıurfa: %26,23, 174.075

Şırnak: %83,17, 158.836

Tunceli: %52,24, 21.746

Van: %54,54, 223.277

TOPLAM OY: %9,76, 3.958.048

2015 HAZİRAN GENEL SEÇİM

Ağrı: %76,91, 186.617

Ardahan: %30,15, 17.360

Batman: %71,40, 192.545

Bingöl: %40,51, 54.157

Bitlis: %59,45, 93.987

Diyarbakır: %77,73, 640.689

Hakkari: %84,88, 123.607

Iğdır: %55,91, 54.289

Kars: %43,46, 65.000

Mardin: %72,06, 278.691

Muş: %70,17, 138.783

Siirt: %64,73, 94.184

Şanlıurfa: %38,08, 297.417

Şırnak: %83,85, 189.044

Tunceli: %60,02, 32.529

Van: %73,58, 370.829

TOPLAM OY: %13,12, 6.058.489

MİLLETVEKİLİ SAYISI: 80

2015 KASIM GENEL SEÇİM

Ağrı: %66,8, 146.763

Ardahan: %22,1, 12.387

Batman: %66,8, 178.435

Bingöl: %29,1, 38.714

Bitlis: %48,6, 74.536

Diyarbakır: %71,3, 580.294

Hakkari: %82, 114.906

Iğdır: %51,7, 49.442

Kars: %34, 49.334

Mardin: %67, 260.283

Muş: %60,6, 113.642

Siirt: %57,2, 82.406

Şanlıurfa: %28,2, 232.846

Şırnak: %83,6, 184.397

Tunceli: %54,9, 28.133

Van: %64,3, 313.177

TOPLAM OY: %10,76, 5.148.085

MİLLETVEKİLİ SAYISI: 59

2018 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ

Ağrı: %61,2, 137.816

Ardahan: %15,6, 8.830

Batman: %62,6, 177.821

Bingöl: %22,9, 31.798

Bitlis: %40, 64.080

Diyarbakır: %64,3, 529.296

Hakkari: %70,4, 92.270

Iğdır: %44,6, 39.953

Kars: %26,8, 38.134

Mardin: %58,5, 226.730

Muş: %49,5, 83.384

Siirt: %49,2, 72.305

Şanlıurfa: %24,4, 203.977

Şırnak: %72, 163.111

Tunceli: %21,1, 11.355

Van: %58,2, 288.973

TOPLAM OY: %8,29, 4.078.731

2018 GENEL SEÇİM

Ağrı: %63, 142.960

Ardahan: %23,5, 13.464

Batman: %62,9, 180.679

Bingöl: %26,5, 37.167

Bitlis: %42,9, 69.275

Diyarbakır: %66,2, 548.655

Hakkari: %70,8, 94.676

Iğdır: %43,8, 39.627

Kars: %31,8, 45.844

Mardin: %59,9, 233.577

Muş: %51,1, 87.021

Siirt: %51,8, 76.512

Şanlıurfa: %28,8, 242.802

Şırnak: %71, 163.001

Tunceli: %51,4, 28.075

Van: %59,8, 298.079

TOPLAM OY: %11,59, 5.670.237

MİLLETVEKİLİ SAYISI: 67

NOT: 2018 seçimindeki rakamlarda sandıkların yüzde 99’u açılmıştır.