Bodrum'un 'akrep savar' evleri

Bodrum'un beyaz boyalarıyla dikkat çeken iki katlı evlerini bilmeyen yoktur. Hatta Bodrum denilince akla ilk gelenlerdendir beyaz evler.

Turizm sezon öncesi begonvil çiçekleriyle kaplı çevresi, mavi boyalı kapı ve pencereleriyle göz kamaştıran o evler yeniden boyanıyor, bahçelerinde düzenlemeler yapılıyor. Peki ama neden mavi... Hiç düşündünüz mü?

Mimarlar Odası Bodrum Temsilciliği Dönem Başkanı Başkanı Erdoğan bu sorunun cevabını "Mavi rengin akrepleri kovduğu söylenir. Bütün Akdeniz mimarisinde bunları görürsünüz" diyerek açıklanıyor. Akrep gibi haşerelerin mavi rengi "ateş" olarak gördüğü söyleniyor.

İşte Bodrum evleri ve onlar hakkında ilginç bilgiler

Bodrum'a gelen turistlerin dikkatini çeken, 1974 yılındaki imar planlarına göre iki katlı yapılan ve beyaz renge boyanan Bodrum evleri, begonvil çiçekleriyle kaplı çevresi, mavi boyalı kapı ve pencereleriyle adından söz ettiriyor. Bahçıvanlar tarafından bahçelerindeki çiçekler ve ağaçlar budanan, kapı pencereleri yeniden boyanan evler, turistlerin karşısına göz alıcı güzelliğiyle çıkmaya hazırlanıyor.

Beyaz evlerin kapı ve pencerelerinin, akrep gibi haşerelerin "ateş" olarak algılayıp uzak durmasını sağlamak için yıllar önce mavi renge boyandığı belirtiliyor. Evlerde beyaz boyanın tercih edilmesinde ise sıcak havalarda daha serin olmasını sağlamak olarak açıklanıyor.

'Sakız tipi' ve 'Kule tipi' evler

Mimarlar Odası Bodrum Temsilciliği Dönem Başkanı Başkanı Hamdi Erdoğan , yaptığı açıklamada, Bodrum'da geleneksel taş ev mimarisi bulunduğunu söyledi. İlçedeki taş evlerinin prizma şeklinde yapıldığını vurgulayan Erdoğan, ilçede "musandıralı", "sakız tipi" ve "kule tipi" olarak adlandırılan evler bulunduğunu ifade etti. Evlerin boyutlarının eldeki malzemeye göre şekil aldığını anlatan Erdoğan, şunları söyledi:

Geleneksel olarak bazı yapı tipleri oluşmuş. Tek odalı, düz damlı, tek katlı evler karşımıza çıkar. İçerisinde tek bir oda vardır ve iki dar ucunda ocakları bulunur. Bunun yanı sıra yatma yerleri üst katta olan, alt kısmında ahırların bulunduğu 'musandıralı' olarak adlandırılan evler var. Bu, ilçede en çok görülen ev tipidir. Evlerin bölmeleri duvarla değil, ahşap dolaplarla ayrılır. Sakız tipi ev modeli ise adını Sakız Adası'ndan alan, iki katlı olarak karşımıza çıkar. Kule tipi adını alan evler ise ilçede en az görülen ev tipidir."

Bodrum'da evlerin genellikle taştan yapıldığını bildiren Erdoğan, "Yapıların duvarı 55-60 santimetre kalınlığında olur. Ön ve arka yüzleri kalın moloz taşlarla yapılır. İki büyük iri taşın arasına çakıl ve toprak dolguyla beden duvarı oluşturulur. Dış cephesi çakar sıvayla sıvanır" dedi.

Sivrisinek kovucu fesleğenler

Evlerin beyaz ve mavinin tonlarıyla boyanmasının nedenlerini de anlatan Erdoğan, şunları kaydetti: "Söve taşları çivit mavisine boyanır. Mavi rengin akrepleri kovduğu söylenir. Bütün Akdeniz mimarisinde bunları görürsünüz. Göz taşı dediğimiz taştan bir boya elde edilir ve bütün pencere ve kapı kenarları bununla boyanır...

Aynı zamanda 'yılan otu' denilen bir ot vardır. Bu, yılan gelmesin diye evlerin belirli yerlerine asılır. Pencerelerin önlerindeki bölmelere fesleğenler dizilir. Eskiden cam olmadığı için ahşap kepenkler açıldığında sineklerin içeriye girmemesi için fesleğenler koyulmuştur. Bunlar, gerçekten sivrisineklerin içeriye girmesini engeller."

Yatırımcılar, taş evlerin ruhunu yaşatmaya çalışıyor

Yatırımcı Arif Obdan ise eski Bodrum evlerine benzer evlerin son dönemlerde daha fazla rağbet gördüğünü söyledi. İlçedeki eski taş evlere benzer yapıların ortaya çıktığını belirten Obdan, Ortakent beldesi Yarbasan Tepesi'nde 27 konut, 1 kafe galeri, 1 de sanat atölyesi inşa ettiklerini dile getirdi.

İnşaatta araziden çıkarılan "andezit" taşı kullanıldığını ifade eden Obdan, "Taş kesici ekipman olarak sadece murç ve çekiç kullandık. Yani eskiden olduğu gibi tamamen el işi yapılar ortaya çıkardık. Bu tür yapılar daha çok tercih ediliyor" diye konuştu.