Çiftçinin kâbusu geri dönüyor! Geçen yıl 36 ili sardı, bu yıl yine kapıda! Zirai don için tarih verildi

Geçtiğimiz yıl 36 ilde tarım alanları ve meyve bahçelerinde büyük zarara neden olan, çiftçilerin 'kâbusu’ zirai don için alarm verildi. Tarım ve Orman Bakanlığı 7-11 Nisan tarihleri için zirai don uyarısı yaparak çiftçilerin gerekli tedbirleri almasını söyledi.

Nisan 2025'te Türkiye genelinde 36 ilde etkili olan zirai don, tarım alanları ve meyve bahçelerinde büyük zarara neden olmuştu.Özellikle Malatya, Manisa, Denizli, Bursa, Sakarya ve Karadeniz bölgesinde etki gösteren zirai don nedeniyle kayısı, fındık, üzüm, elma, erik, ceviz ve kiraz başta olmak üzere birçok ürün zarar görmüştü.

7-11 NİSAN’A DİKKAT

Tarım ve Orman Bakanlığı, yeni bir zirai don uyarısı yaptı. Bakanlık 7-11 Nisan tarihlerinde Türkiye'nin belli yerlerinde olumsuz hava koşullarının etkili olacağını, bunun tarımsal faaliyetler için risk oluşturduğu belirtti.

ZİRAİ DON RİSKİ

Bakanlığın sosyal hesabından yapılan paylaşımda, "Tarımsal üretim faaliyetlerinin sürekliliğinin korunması ve muhtemel kayıpların asgari düzeye indirilmesi amacıyla, üreticilerimizin zirai don riskine karşı gerekli tedbirleri almaları önem arz etmektedir” denildi.

“TEDBİR ALINMALI”

Çiftçi ve üreticilere yapılan uyarıda şu ifadelere yer verildi:

Tarımsal üretim faaliyetlerinin sürekliliğinin korunması ve muhtemel kayıpların asgari düzeye indirilmesi amacıyla üreticilerimizin zirai don riskine karşı gerekli tedbirleri almaları önem arz etmektedir. Muhtemel olumsuzluklardan etkilenen üreticilerimizin, gerekli tespitlerin yapılması amacıyla bağlı bulundukları Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlükleri ile ivedilikle irtibata geçmeleri, tarım sigortası bulunan üreticilerimizin ise hasar ihbarları için vakit kaybetmeksizin TARSİM kanallarına müracaat etmeleri gerekmektedir. Bakanlığımız, üretim sürecinin her aşamasında olduğu gibi, yaşanabilecek olumsuzluklara karşı da tüm imkanlarıyla üreticilerimizin yanındadır.

“HORMONLARLA GÜÇLENDİRİLMELİ”

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Mehmet Ali Ünal, Marmara, İç Anadolu ve Orta Karadeniz bölgelerine dikkat çekti.

Ünal, "Meyve ve sebzede ekim ve dikimden önce bölge ve yer seçimi doğru tespit edilmeli. Özellikle hava akımı iyi olan güney yamaçlar seçilmeli. Don olan günlerde ağaç dipleri ve yanlarında ateş yakmak, hava karışımını sağlamak, yağmurlama sulama uygulaması gibi yöntemler kullanılabilir. Dona karşı alınacak köklü tedbirlerle ilgili ekim ve dikimde bitkiye verilecek hormonlarla dayanıklı kılmak ve bitki yüzeyinde katman oluşturarak korumak gibi araştırmalar yapılabilir” dedi.

Nisan 2025'te meydana gelen yoğun zirai don olayı, Türkiye genelinde farklı kaynaklara göre 34 ile 36 arasında ilde etkili olmuş ve tarım alanlarında, özellikle meyve bahçelerinde büyük zarara yol açmıştır. Don afetinden en çok etkilenen bölgeler arasında Malatya, Manisa, Denizli, Bursa, Sakarya ve Karadeniz bölgesi yer almaktadır.

ÇOK SAYIDA ÜRÜN ZARAR GÖRDÜ

Tarım ve Orman Bakanlığı'na göre 34, diğer raporlara göre 36 ilde don etkili oldu. Kayısı, fındık, üzüm, elma, erik, ceviz ve kiraz başta olmak üzere birçok ürün zarar gördü. Şubat, Mart ve Nisan aylarında üç farklı don dalgası yaşandı, en büyük hasar 9-13 Nisan'daki donla oluştu. Tarım sigortası (TARSİM) olan veya olmayan çiftçilere yönelik hasar tespit ve destek çalışmaları başlatıldı.

Tarımsal desteklerden geçen yıl Bakanlık sistemlerine kayıtlı 2,9 milyon çiftçi yararlandı. Söz konusu dönemde tarımsal destek bütçesi 135 milyar lira olarak belirlenirken, ilave 23,55 milyar lira zirai don desteği ödeneğiyle toplam bütçe 158 milyar 548 milyon liraya yükseldi.

Bitkisel üretim için 105 milyar 383 milyon lira, hayvansal üretim için 28 milyar 428 milyon lira, kırsal kalkınma için 11 milyar 334 milyon lira, tarımsal AR-GE için 1 milyar 712 milyon lira, su ürünleri üretimi için de 332 milyon lira tutarında destek belirlendi. Zirai don desteği için verilen ödenek, bitkisel üretim bütçesine dahil edildi.