Dünya krizlerine Türk çözümü
İran’a yönelik operasyonun ardından Orta Doğu’nun ateş çemberine dönmesi güvenlik arayışlarını artırdı. Türk dünyasında son yıllarda ivme kazanan siyasi ve askerî entegrasyon girişimleri alternatif bir model olarak öne çıktı
EMRAH ÖZCAN - Orta Doğu’da son dönemde tırmanan gerilim, özellikle Orta Doğu jeopolitiğinde yeni güvenlik arayışlarını hızlandırıyor. İsrail ile İran arasında artan askerî gerilim ve buna paralel olarak ABD’nin bölgedeki askerî ve diplomatik hamleleri, bölgesel güvenlik mimarisinin yeniden şekilleneceğini gösteriyor. Bu tabloda, Türk dünyasında son yıllarda hızlanan siyasi ve askerî entegrasyon çabaları dikkat çekici bir alternatif model olarak öne çıkıyor.
EN FAZLA GÜVEN TÜRK DEVLETLERİNE
Türkiye’de yapılan son anketler Türk devletlerine duyulan güvenin diğer ülkelere olan güvenden daha yüksek olduğunu ortaya çıkardı. Anketler akıllara uzun süredir konuşulan Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ortak ordusunu getirdi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev geçtiğimiz günlerde küresel güvenlik ortamının krize sürüklendiği şu günlerde TDT çerçevesinde askerî iş birliğinin derinleştirilmesi ve ortak askerî tatbikat yapılması çağrısında bulundu. Aliyev’in çağrısı, geçtiğimiz aylarda AK Parti tarafından hazırlanan raporlarda da yer almıştı.
ORTAK ORDUNUN TEMELLERİ ATILABİLİR
Bu çerçevede önümüzdeki günlerde TDT’nin ortak tatbikatlar düzenleyerek, askerî eğitim programlarını genişletmesi, güvenlik ve savunma alanlarında bilgi paylaşımını artıracak mekanizmaların oluşturması bekleniyor. Bunların yanı sıra savunma sanayi alanında ortak AR-GE merkezleri kurularak ortak üretimin teşvik edilmesi, ortak insansız hava aracı ve savunma teknolojileri geliştirmesi öngörülüyor. Uzun vadede ise ortak bir ordunun temellerinin atılması bekleniyor. Bu kapsamda askerî sanayi kümelenmeleri oluşturulacak ve bölgesel üretim üsleri inşa edilecek. Türk Dünyası Savunma İş Birliği Örgütü kurulacak, askerî alanda koordinasyonu artıracak ortak bir platform geliştirilecek. Savunma politikaları eş güdümlü hâle getirilecek ve örgütün bölgesel güvenlik politikalarına yön verecek bir yapı ortaya çıkarılacak ve Türk Dünyası Ortak Savunma Sanayii Birliği kurulacak.
ALTERNATİF GÜVENLİK MODELİ OLACAK
Uzmanlara göre Orta Doğu ve Asya’daki krizlerin çözümünde Türk diplomasisi ve Türk dünyası iş birliği modeli, alternatif bir güvenlik yaklaşımı oluşturacak. Türk dünyasında gelişen savunma iş birliği, yalnızca askerî bir girişim değil aynı zamanda yeni bir jeopolitik model anlamına geliyor. Orta Doğu’dan Orta Asya’ya uzanan geniş coğrafyada artan krizler karşısında “Türk çözümü” olarak adlandırılan diplomasi ve güvenlik yaklaşımı, bölgesel istikrarın sağlanmasında önemli bir rol oynayacak.
