K.Irak'ta değişimin adresi Süleymaniye

K.Irak'ın önemli şehri Süleymaniye, Güney Doğu'daki illerimize çok benziyor. Halkı Türkleri seviyor, izliyor ve dinliyor.

Yazı dizisi-1
Halime GÜRBÜZ
halime.gurbuz@tg.com.tr

SUNUŞ
Kuzey Irak Bölgesel Kürt Yönetimi içinde yer alan Süleymaniye, Goyzha, Azmir, Glazarda, Piramagrun dağlarıyla çevrili verimli düzlüklerde kurulmuş bir şehir. Kültürel açıdan dilin ve şiirin, üniversitesiyle de bilimin merkezi olma iddiasındaki Süleymaniye, 1784 yılında Babanlı ve aynı anda Osmanlı Valisi İbrahim Paşa tarafından babası Süleyman Paşa'nın adı verilerek kurulmuş.. Nüfus, sekiz yüz bini şehir merkezinde olmak üzere iki milyon civarında. Şehirde Soranice yoğun olarak konuşulmakta. Ayrıca az nüfusa sahip Irak Türkmenleri ve Süryani nüfus da şehirde ikamet etmekte... Çalışmak için gelen yabancılarla birlikte oldukça kozmopolit bir yapıya sahip. Süleymaniye'yi sizlerle birlikte gezeceğiz. Özpembe Seyahat keyifli yolculuklar diler...

Süleymaniye'de düzenlenen Kadın Gazeteciler Medya Çalıştayı'na katılan kadın gazetecilerle birlikte hatıra fotoğrafı çektirdik.

Efem, karadan yorucu olacağından Süpermen ve Örümcek Adam dışındaki tüm uçamayan süper kahramanların yolculuk biçimini; uçağı seçiyoruz... Çeşitli havayollarının her gün Süleymaniye'ye direkt uçuşları var. İstanbul-Süleymaniye uçuşu iki saat yirmi dakika sürüyor.
Kulaktan dolma bilgiler, yakın geçmişteki olaylar, "ülke girişinde pasaporta mühür yerine o sayfaya Kalaşnikofla ateş ediyorlar, korkma bak!" tadında espriler sebebiyle bir hayli ürkek inmişken uçaktan… Yetkililer, yerel kıyafet giymiş tercümanlar, kadın gazeteciler ve kameralardan oluşan ekip karşıladı bizi. Kucak dolusu kırmızı gülle… Uzuuun zamandır aldığı tek çiçek; ninesinin kahvaltıda "şifadır…" diye uzattığı maydanoz olan şahsıma büyük jestti…
Süleymaniye çok hızlı bir değişimin yaşandığı, her yanda inşaatların yükseldiği, büyümeye, temel altyapı eksikleri gidermeye ve aynı zamanda da geçmişinin yaralarını sarmaya çalışan bir Orta Doğu şehri… Etnik kimliğinin ne olduğundan ziyade bugün yaşatılmaya çalışılan hoşgörünün ve saygının, Orta Doğu'nun hiçbir ülkesinde görülemeyecek bir yaşam şekli olduğunu söyleyebilirim.
Türkleri seviyor, izliyor ve dinliyorlar. Evet, hayatımda hiç bu kadar İbrahim Tatlıses dinlememiştim… Türkiye'nin Güneydoğu illerine çok benzeyen bir şehir. Bölgedeki diğer şehirlere göre nispeten daha modern, liberal ve hoşgörülü olarak biliniyor. İnsanları sıcak, misafirperver ve barışçıl. Türkçe bilen Erbil'deki gibi çok fazla değil ama, İngilizce ve tarzanca işinizi görecektir. Gece de olsa sokağa çıkıp iki tur atayım derseniz, atın efem. Güvenlik problemi yok...
Şehir içinde kontrol noktası görmedim, asker çok az, polis tek tük, ters bir olay da yok. Zaten standart bir Türkseniz dikkat de çekmiyorsunuz. Burada medeni hukuk ve Şeriat hükümleri geçerli. Suç işlenmesi halinde vatandaş her iki şekilde de yargılanmayı isteyebiliyormuş. "Hırsızlık en büyük suç" sayıldığından çarşı pazarda esnaf işyerlerinin kapısını kapatmadan camiye gidiyor. Döviz bürolarının ulu orta olması da bu güvenden olsa gerek. Döviz bürosu dediysek dükkan değil; minik işporta tezgahı ya da büyükçe bir tepsiye koyulmuş Irak dinarları, dolarlar, paralar, paralar…
Evler genelde iki katlı ve müstakil. Gariban duranı da var, ultra lüks görünümlüsü de. Bahçeli müstakil yaşamayı sevseler de aralarda çok katlı binalar ve gökdelen yavruları da oldukça fazla. Erkekler geleneksel kıyafetlerini giymekte, kadınların geneli tesettürlü. Orta yaş ve üzeri siyah geleneksel kıyafetleri tercih ederken, gençler güncel modayı takipte. Trafikte beş yaşında araç bile zor görüsünüz. Hepsi yeni ve afili. Birileri gelmiş hayrına jip dağıtmış sanki. İyi de benim niye haberim olmadı ki?.. Süleymaniye Meydanı, Azadi Parkı, Amna Suraka Müzesi, Zaoma Sanat Galerisi, kadının yaşı söylenmez ama altı bin yaşında bir kadın buluntusunun ve geniş bir İslam çini koleksiyonunun da yer aldığı Süleymaniye Müzesi, harika manzarasıyla Azmar Dağı gidilebilecek yerlerden. Ve pek tabii ki tarihi çarşı…
gt; Tarihi çarşı, incik boncuk, gelsin yemekler gitsin börekler… Bu bölümü de yarına bırakalım…



DESTE DESTE DOLARLAR SOKAKTA
Süleymaniye hızla gelişen, geceleri ışıl ışıl aydınlık bir şehir. Döviz büroları kaldırıma kurulan tezgahlarda faaliyet gösteriyor. Paralar da tezgahların üzerinde... Böyle rahat davranmalarının sebebi ise, hırsızlığın en büyük suçlardan olması...