Sevakin'i Türkler ayağa kaldıracak

Kızıldeniz’de bir Osmanlı limanı olan Sevakin Adası, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın girişimiyle imarı için Türkiye’ye tahsis edildi.

Yücel KOÇ - ÇAD

Bir zamanlar Kızıldeniz’in en önemli limanlarından biri olan Sevakin şimdilerde adı gibi sakin bir belde. Hâlbuki zamanında (su’k) çarşıları ile tanınıyordu Afrika’da. Sadece Nubye (Sudan) hacıları değil, Mısır, Cezayir, Fas, Tunus, Libya hacıları da bu güzergâhı kullanıyor. Kafileler burada toplanıyor, soluklanıyor ve teknelerle geçiyorlardı Hicaz’a.
Binlerce yıllık mazisi olan kentten Mısırlılar (Ramses), Abbasiler, Fatimiler, Hamdaniler, Memluklar geçiyor. Süveyş öncesi Hindistan ticaretinin nabzı burada atıyor. Burası Afrika’ya açılan kapı. Haçlı seferleri, Moğol istilası gibi uzak hadiseler bile duyuluyor hissediliyor.
Sevakin Limanı aramakla bulunacak yer değil, çünkü nehir gibi incecik bir ağızdan giriliyor. Hem savunması kolay hem de gemiler dalgadan fırtınadan etkilenmiyor.
Yavuz Sultan Selim’in Mısır seferi ile Osmanlı topraklarına dâhil olan Sevakin çok parlıyor. Şehir hanlarla, hamamlarla donatılıyor. Üçü adada olmak üzere onlarca cami yapılıyor, medreseler açılıyor. Gümrük binası ve karakolun yanı sıra şehir eşrafı mercan taşından devasa konaklar yaptırıyor. Bunlar kemerli yapıları, zarif demir şebekeleri, pancurlu pencereleri ve geniş avluları ile hâlâ hayran bırakıyor. Ancak tuzlu su, ahşap ve metal aksamı çürütmüş, tuttuğunuz elinizde kalıyor.
Düşünün bugün Eritre, Cibuti ve Kuzey Somali’ye yayılan Habeş eyaletinin valileri burada ikamet ediyor.
19 Yüzyılda Mısır’dan çekiliyoruz ve Sevakin, Lozan ile Sudan’a bırakılıyor.
Sömürgeci İngilizler Sudan’da büyük katliamlar yapıyor. Nitekim Francis Grenfell komutasındaki güçler ellerinde doğru dürüst silah olmayan Sudanlı Müslümanları Sevakin’de sıkıştırıyor ve bin mücahidi şehit ediyorlar (20 Aralık 1888).
Sığ Sevakin Limanı günümüzün gemileri için elverişli değil. Bu yüzden Port Sudan Limanı yapılıyor. Cazibe o tarafa kayınca kasaba küçülüyor, metruk bir hâl alıyor. 2008 yılında Türk Hükûmeti, TİKA aracılığıyla Sevakin Adası’ndaki Hanefi ve Şafi’i Camileri ile eski Gümrük Kompleksi üzerinde koruma çalışmaları yaptı. 9 milyon dolarlık yenileme projesi Haziran 2014’te hizmete sunuldu.
Deryadan dönen balıkçılar, bekleşen kediler, buz kalıpları, felafel satanlar. Hükûmet binasının önünde iki eski top, pazar yerinde eşek arabaları, yerlere yayılın zerzevatlar. Beyaz entarili, beyaz sarıklı güler yüzlü insanlar. Kızıldeniz zaten dalgıçların gözdesi, deniz suyu dört mevsim sıcak, burada büyük bir turizm potansiyeli bulunuyor.

ERDOĞAN GÜNDEME GETİRDİ
Afrika’nın hac kapısı olan Sevakin Adası, imarı için Türkiye’ye tahsis edildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, önceki gün Sudan Cumhurbaşkanı’ndan Sevakin Adasının imarı için Türkiye’ye tahsis edilmesini istemişti. Sudan Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir, Erdoğan’ın bu isteğini kabul etti.