Türkiye ile anlaşma yapan kazanıyor

Libya ile yapılan tarihî muhtıra, Doğu Akdeniz’de Türkiye yerine Yunanistan ve Rum Yönetimi ile anlaşmayı tercih eden ülkelerin ciddi kayıp yaşadığını ortaya koydu.

Selçuk Böke ANKARA

Türkiye’nin Libya ile imzaladığı Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası, Akdeniz’e kıyısı olan diğer ülkelerin Güney Kıbrıs ve Yunanistan ile yaptığı anlaşmalardaki kayıplarını da ortaya çıkardı. Doğu Akdeniz’de Rumlarla yaptığı anlaşmadan dolayı en büyük kaybı yaşayan ülkelerden biri Mısır oldu. Mısır’ın Türkiye yerine Yunanistan ile imzalayacağı bir anlaşmadan 15 bin kilometrekare, Rum yönetimi ile yaptığı anlaşmadan ise 11 bin 500 kilometrekare kaybı bulunuyor. Rum yönetimi ise Mısır ile 17 Şubat 2003’te yapılan anlaşma sayesinde sahip olduğunun dört katı fazlası bir alanda egemenlik kazandı. Mısır’ın kayıpları, ülke içinde de tartışma konusu olduğu belirtiliyor. Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şükri’nin, darbe ile işbaşına gelen Abdülfettah es-Sisi’yi Yunanistan ile yapılacak anlaşmada Mısır’ın kilometrelerce alan kaybedeceğini konusunda uyardığı ancak Sisi’nin buna aldırış etmeden müzakereleri sürdürdüğü belirtildi. Mısır, 2003 yılında Rumlar yerine Türkiye ile Anadolu-Afrika ortak hattına göre sınırlandırma anlaşması yapmış olsaydı 11 bin 500 kilometrekare daha fazla deniz alanı kazanabilecekti.

İSRAİL VE LÜBNAN DA ZARARLI ÇIKTI
Rum yönetimi, 2007 yılında Lübnan, 2010’da ise İsrail ile Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) sınırlandırma antlaşmaları imzaladı. Rumlar, bu anlaşmalarla sadece KKTC’nin haklarını gasbetmekle kalmadı, aynı zamanda sahip olduğu kıyılardan çok daha fazlasını bu iki ülkenin aleyhine olacak şekilde ele geçirdi. Uluslararası hukuka aykırı olarak yapılan anlaşma ile İsrail’in kaybı 4 bin 600 kilometrekarelik bir deniz alanına karşılık geliyor. Bu kaybı kısa bir süre önce gören İsrail’in de hakkını geri almanın yollarını aradığı ifade ediliyor. İsrail, deniz yetki alanı sınırlandırmasını Türkiye ile yapmış olsaydı Rum Yönetimi’ne bıraktığı 12. parselin tamamı, 8, 9 ve 11. parsellerin büyük kısmı ile 1, 7 ve 10. parsellerin de bir kısmını deniz alanlarına katmış olacaktı.

ANLAŞMA BM’YE BİLDİRİLDİ
Türkiye ve Libya Ulusal Mutabakat Hükûmeti arasında 27 Kasım’da yapılan muhtıra ile iki ülke de bölgede önemli kazanımlar elde etti. Anlaşma ile Libya ve Türkiye sahilleri deniz sınır komşusu olurken, iki ülke arasında MEB sınırlarının çizilmesi teminat altına alındı. Türkiye ve Libya’nın ortak iş birliği yapma fırsatı doğdu. İki ülke de Akdeniz’de yetki alanları genişletti. Türkiye, 8 Aralık’ta yürürlüğe giren muhtıranın tescili için Birleşmiş Milletlere (BM) bildirimde bulundu.