'Yaptırım İsrail’e değil ABD’ye uygulanmalı'

Prof. Dr. Köni ve Çiçekçi “Müslüman ülkelerin İsrail’e yaptırım kararı alacaklarını düşünmüyorum” derken, Doç. Dr. Erkmen ise “Krizi başlatanın ABD, yaptırımlar da ABD’ye karşı alınmalı” dedi.

Selçuk Böke ANKARA

ABD Başkanı Donald Trump’ın BM’nin 478 sayılı kararına aykırı olan Kudüs kararının ardından uluslararası toplumdan İsrail’e yönelik yaptırımlar gündeme gelebileceği belirtilirken konuyu uzmanlarına sorduk.

Prof. Dr. Hasan Köni (İstanbul Kültür Üniversitesi): Kudüs olayından evvel ABD, Müslümanları ikiye böldü. Mısır, Suudi Arabistan, Körfez ülkeleri diğer taraftan Türkiye, Katar, İran. Kısacası Müslüman ülkelerin birlik-beraberliği yok. Zaten ABD de bundan faydalanarak böyle bir karar aldı. Böldükten sonra durumu inceleyip böyle bir karar verdiler. Trump’a bu konuda danışmanlık yapanlar var. Bu sebeple, şu anda maalesef Müslüman ülkelerin İsrail’e yönelik yaptırım kararı alacaklarını düşünmüyorum.

Ceyhun Çiçekçi (Orta Doğu Uzmanı): İsrail’e yönelik yaptırım kararı çıkacağını zannetmiyorum ama çıksa dahi etki gücü ne olur, burası tartışmalı. İkincisi böyle bir şey şu anki durumda gözükmüyor çünkü İslam ülkeleri arasında ciddi bölünmeler var. Trump’ın Suudi Arabistan ve Mısır liderleriyle birlikte dünya küresine ellerini koyduğu o fotoğraf çok net bir görüntüydü. Sonrasında çok vahim olaylara da şahit olduk. İslam İş Birliği Teşkilatındaki bazı ülkeler her ne kadar Müslüman ülkeler olsalar da uyguladıkları politikalar bakımından pek de Müslüman bir tarafları yok. En azından bugün Kudüs bağlamından gelişen bir Müslüman tavrını pek de yansıtmıyorlar. ‘Genel geçer tepki verelim de bizim de sesimiz duyulmuş olsun’ mantığıyla hareket ediyorlar.

Doç. Dr. Serhat Erkmen (Orta Doğu Uzmanı): İsrail 1980’li yılların başından beri Kudüs’ün kendi başkenti olduğunu iddia ediyor. Bu iddia neredeyse hiçbir ülke tarafından kabul görmüyor. Bu krizi başlatan ABD, böyle bir karar alınacaksa hedef olması gereken ülkenin de ABD olması gerekir. Kaldı ki, İslam ülkelerin önemli bir kısmının İsrail ile ilişkisi olmadığını düşünecek olursak burada yeni yaptırım kararı çıksa bile bunun geçmiştekinden çok farklı bir durum oluşturacağını söylemeliyiz. İsrail ile hem bölge ülkelerin hem de İslam ülkelerinin ilişkileri hâlihazırda çok sınırlı ya da Türkiye gibi belli bir denkleme dayanıyor. Dünyanın geri kalanın da yani Avrupa ve Asya ülkelerinin ekleneceği karşı duruş çıkartılabilirse bu faydalı olacaktır.