Eski İstanbul’u Avrupa’da buldu

Çeyrek asırdır Paris’te kartpostal toplayan Sarkis Karamanik “1920’lerde İstanbul’u işgal eden askerler, çok fotoğraf çekmiş . Bu yüzden Eski İstanbul kartpostalları Avrupa’da daha çok bulunuyor” diyor.

MURAT ÖZTEKİN

Sahaflar ve çizerler Uluslararası Çizgi ve Sahaf Günleri çerçevesinde Kadıköy’de bir araya geliyor. Festivaldeki kartpostal sergisinde 25 senedir kartpostal toplayan Sarkis Karamanik’in koleksiyonu yer alıyor. Kadıköy kartpostallarının teşhir edildiği sergi, sanatseverleri İstanbul’un Osmanlı günlerine yolculuğa çıkarıyor. Biz de Karamanik’ten koleksiyonunun hikâyesini dinledik…
Kartpostal toplamaya Fransa’da kendisini yalnız hissettiği bir zamanda başladığını söyleyen Karamanik “O yıllarda kartpostal satıcısı çoktu. Ben de resim yaparken topladığım kartpostallardan faydalanıyordum. Bir gün seçtiğim resimlerin arasında bir Kız Kulesi kartpostalı buldum ve yenilerini toplamaya başladım. Benim koleksiyoncu olmama o Kız Kulesi kartpostalı sebep oldu” diyor.

HATIRASI VARDI...
Kartpostal geleneğinin dijitalleşmeye kurban gittiğini söyleyen Sarkis Karamanik “1950’ye kadar Fransa’da senede ortalama 800 milyon kartpostal gönderiliyordu. Malumunuz insanlar artık ultramodern bir şekilde haberleştikleri için bu rakamlar şimdi çok düşük. Ama kartpostalların bir hatırası vardı. O kayboldu…” şeklinde konuşuyor.
Avrupa’da şahane İstanbul kartpostalları bulduğunu kaydeden koleksiyoncu “1920’lerde İstanbul’u işgal eden askerler, Bakırköy gibi semtleri çok fotoğraflamışlar. İstanbul’daki günlük hayattan seçilen bu enstantaneleri kartpostallarına koymuşlar. Zaten Eski İstanbul kartpostalları Türkiye’den ziyade Avrupa’da daha çok bulunuyor. Türkiye’de kimsede bir şey kalmamış ama Batılılar eskinin kıymetini iyi bilmiş ve kartpostalları çok temiz şekilde saklamışlar” diyor.
“Paris’te kartpostal salonlarından fuarlardan ve bitpazarlarında eser toplarım. Özellikle sabah erken saatlerde gittiğim fuarlarda çok şey bulurum” diyen Karamanik sözlerine şöyle devam ediyor: “Kartpostallar Avrupa’da çok geniş bir yelpazede yapılmış. Şehirler, hayvanlar, artistler, araçlar… 200’den fazla tema var. Ben sadece yel değirmeni kartpostalı veya sadece asker kartpostalı toplayan koleksiyoncular tanıyorum. Fakat sadece bir tema üzerinden kartpostal toplamak sizi zorlar ve tatmin edici olmayabilir.”

BAKIRKÖY ŞAHANE, KADIKÖY NADİR
Elinde tarihleri 1898’e kadar giden 6 bine yakın kartpostal olduğunu söyleyen Karamanik “Koleksiyonumdaki İstanbul limanını gösteren 1913 tarihli suluboya kartpostalın yeri diğerlerinden ayrı… Ona paha biçemem. Bunun yanında hâlâ aradığım şeyler de var. İstanbul’un Beşiktaş ve Taksim gibi nadide köşeleri benim için mühimdir. Bir de şahane Bakırköyler bulabiliyorum ama Kadıköy kartpostalları ele kolay geçmiyor. Elimde 10’ yakın Kadıköy kartpostalı var. Bu semt diğer İstanbul semtlerine kıyasla tarihini daha çok muhafaza edebilmiş.” diyor. Sarkis Karamanik, eski kartpostallara baktığında gördüğü şeyleri ise şöyle anlatıyor: “İstanbul’un siluet değişimi çok dikkat çekici ama insanların da değiştiği aşikâr. Teknolojinin olmadığı zamanlarda insanlar belki daha iyi yaşıyordu... ”