Aday olamayanlara YSK'dan sürpriz

Bir partiden merkez yoklamasına katılan aday adayının başka partiden veya bağımsız olarak nasıl aday olabileceğine ilişkin mevzuata açıklık getirildi.

Yüksek Seçim Kurulu (YSK), bir siyasi partiden merkez yoklamasına katılan aday adayının, o partinin aday listesinin seçim kurularına verimesinden önce aday adalığından ayrılması halinde, başka bir siyasi partiden merkez yoklamasına katılabileceği gibi partisinden istifa etmesi koşuluyla bağımsız aday da olabileceğine karar verdi.
Kurul, MHP, CHP, Saadet Partisi, BDP ve AK Parti temsilcilerinin, 30 Mart'ta yapılacak yerel seçimlerle ilgili, merkez yoklaması usulüyle aday adayı olan kişilerin aday gösterilmedikleri siyasi partinin dışında başka bir siyasi partiden aday gösterilmelerinin koşullarının alınacak ilke kararı ile belirlenmesi yönündeki başvurusunu değerlendirdi.
Anayasa'nın 67. maddesine göre, "Vatandaşların, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme ve bağımsız olarak veya bir siyasi parti içinde siyasi faaliyette bulunma ve halkoylamasına katılma hakkına sahip" olduğu belirtilen kararda, ilgili kanun hükümleri kapsamında adayların belirlenme yöntemleri anlatıldı.
Buna göre, 2820 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca siyasi parti adaylarının tespitinin, önseçim ya da aday yoklaması ile yapılabileceği, önseçim veya aday yoklaması yapılmayan yerlerde, siyasi partilerin merkez yoklaması veya diğer usullerden biri veya birkaçı ile aday belirleme yetkilerinin bulunduğu, partilerin merkez yoklaması dışındaki parti aday seçimlerinin seçim kurullarının yönetim ve denetimi altında yapıldığı ifade edildi.
Bu kapsamda, merkez yoklaması ile aday belirleme yetkisinin siyasi partilerin yetkili kuruluna ait olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilen kararda, şunlar kaydedildi:
"2820 sayılı Kanun'un 40. maddesinin üçüncü fıkrasındaki, 'bir partiden önseçim veya merkez adaylığı yoklamasına katıldıktan sonra başka bir partiden merkez adayı gösterilemez' amir hükmünün, seçim kurullarının denetim ve gözetiminde yapılan önseçim ya da merkez adaylığı yoklamasına katılan aday adaylarının başka bir partiden aday olamayacağına yönelik olduğu, bir siyasi partinin merkez yoklamasına katılan aday adayına ilişkin bulunmadığı şeklinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Esasen, siyasi partinin yetkili kurulu marifetiyle merkez yoklaması şeklinde yaptığı aday tespiti işlemi seçim kurullarının yönetim ve denetimi dışında gerçekleştirildiğinden, siyasi partilerin iç işleri niteliğini taşımaktadır.
Bu itibarla bir siyasi partiden merkez yoklamasına katılan aday adayının, o partiye ait aday listesinin il/ilçe seçim kurullarına verilmesinden önce aday adaylığından ayrıldığı takdirde, partisinden olan aday adaylığından vazgeçmiş sayılacağından, başka bir siyasi partiden merkez yoklamasına katılabileceği gibi partisinden istifa etmesi koşuluyla bağımsız aday da olabileceğine karar vermek gerekmiştir."