2.5 milyon kişinin böbrekleri risk altında

Ülkemizde, 7.5 milyon kişinin böbrek hastası olduğu ve 2.5 milyon kişinin de böbrek hastası olma yolunda hızla ilerlediği bildirildi.

Kronik böbrek hastalığının tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızla arttığı ve Türk Nefroloji Derneği'nin gerçekleştirdiği geniş çaplı araştırmaya göre Türkiye'de her 6-7 yetişkinden birinin çeşitli seviyelerde böbrek hastası olduğu bildirildi. Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Gültekin Süleymanlar, ülkemizde 7.5 milyon kişinin böbreklerinin hasta olduğunu belirtti.
İleri evresinde diyalize bağlı böbrek yetmezliği ve böbrek nakline kadar giden önemli sağlık problemlerine yol açan kronik böbrek hastalığının, toplumda sık görülen diyabet, hipertansiyon, şişmanlık ve sigara içimi sebebiyle arttığını söyleyen Prof. Dr. Gültekin Süleymanlar, "Kronik böbrek hastalığı sıklıkla sessiz seyreder ve sinsi bir şekilde ilerler. Özellikle erken dönemlerde belirti vermeyebilir. Bu nedenle birçok hastaya zamanında tanı konulamaz. Teşhis edilemeyen kronik böbrek hastalığı sonucunda son dönem böbrek yetmezliği gelişir. Bu evreye ulaşan hastaların hayatını sürdürebilmesi için diyaliz veya böbrek nakli tedavilerinin uygulanması gerekir. Kronik böbrek hastalığı ülkemizde 7.5 milyon kişiyi etkileyen bir sağlık sorunu. Türk Nefroloji Derneği'nin çalışmasında, bunların 2.5 milyonunun böbrek fonksiyonlarında önemli derecede azalma olduğunu ortaya koyduk. Bütün bunların içinde diyalize mahkum ya da böbrek nakli bekleyen son dönem böbrek yetmezliği çeken 70 bin hasta bulunmaktadır" dedi.
KALP HASTALIĞI RİSKİ DE YÜKSEK
Kronik böbrek yetmezliği hastalarının aynı zamanda kalp ve damar hastası da olduklarını hatırlatan Prof. Dr. Süleymanlar, "Kronik böbrek hastalığı ayrıca kalp ve damar hastalıkları için de bir risk faktörüdür. Bu kişilerde kalp hastalıkları, damar sertliği ve felç gibi tablolar da sıklıkla görülmektedir. Bu hastaların ölüm riski genel toplumdan 10-30 kat daha yüksektir. Bu nedenle, birçok hasta son döneme ulaşamadan hayatını kaybetmektedir" diye konuştu.
Yaş ilerledikçe hastalığın sıklığının giderek arttığını ifade eden Prof. Dr. Süleymanlar, "40 yaşından sonra böbreğin süzme işlevi her yıl % 1 oranında azalır. Ayrıca, yaş ilerledikçe sıklığı artan diyabet, hipertansiyon ve kalp hastalıkları da böbreklerin bozulmasına yol açar. Bu nedenle, 40 yaşından büyük kişilerin yılda en az bir kez böbreklerini kontrol ettirmesi gerekir" dedi. Kronik böbrek hastalığı erken dönemde saptanır ve uygun şekilde tedavi edilirse ilerlemesinin engellenebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Süleymanlar, "Kanda böbreklerin sağlıklı olup olmadığını gösteren kreatinin ve idrarda protein ölçülmesi sayesinde hastalık erken dönemde yakalanabilir. Diyet ve ilaç tedavisi ile böbrek hastalığı böbrek yetmezliğine ulaşmadan durdurulabilir" dedi.
70 BİN KİŞİ DİYALİZE GİRİYOR
Ülkemizde kronik böbrek yetmezliği çeken, diyalize bağlı ve böbrek nakli için bekleyen yaklaşık 70 bin hasta bulunuyor. Sağlık bütçesinin yüzde 5'i, maliyeti son derece yüksek olan bu tedavilere gidiyor.


KİMLER RİSK ALTINDA?
Prof. Dr. Gültekin Süleymanlar, aşağıdaki soruların sadece birine "evet" cevabı veriliyorsa bile bir nefroloji uzmanına görünmek gerektiğini ifade ediyor.
gt; Şeker hastalığınız var mı?
gt; Kan basıncınız yüksek mi?
gt; Kalp hastası mısınız?
gt; Ailenizde böbrek hastası var mı?
gt; Kilonuz fazla mı?
gt; Sigara içiyor musunuz?
gt; Yaşınız 60'dan büyük mü?



Günde 1.5 litre su için
Türk Nefroloji Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Kenan Ateş, kronik böbrek hastalığından korunmanın mümkün olduğunu belirterek korunma ve erken teşhis için gerekli 8 altın kuralı şöyle sıraladı:
gt; Düzenli egzersiz yapın: Haftada 5 gün, günde 40 dakika tempolu yürüyüş gt; Sağlıklı beslenin: Boyunuza göre olması gereken vücut ağırlığınızı koruyun gt; Tuzu azaltın: Yiyeceklerin içindeki tuzu da dikkate alarak günlük tuz tüketiminin 3 çay kaşığını aşmamasına özen gösterin? gt; Yeterli sıvı tüketin: Yaş, kilo ve hava şartlarına göre değişmekle birlikte, sağlıklı bir insanın günde 8 bardak su tüketmesi gerekir gt; Sigara içmeyin: Sigara akciğerlerden sonra en çok böbreği etkiler gt; Ağrı kesici ilaçlardan kaçının: Özellikle parasetamol türü ağrı kesicilerin kafeinle birlikte tüketilmesi, etken maddenin böbrekte birikmesine ve böbreği bozmasına sebep olur gt; Kan basıncınızı ve kan şekerinizi düzenli olarak ölçtürün: Hiçbir şikayetiniz olmasa bile yılda bir kez bu değerlerinizi kontrol ettirin gt; Risk grubunda iseniz böbreklerinizi düzenli olarak kontrol ettirin: 40 yaşından sonra yılda bir kez böbrek fonksiyonlarını gösteren kanda kreatinin ve idrarda protein baktırın.

Şiş göz kapakları önemli bir belirti...
Kronik böbrek yetmezliğinin ilk belirtisinin çok su içme, sık idrar çıkarma ve gece tuvalete kalkmalar şeklinde olabileceğini söyleyen Prof. Dr. Gültekin Süleymanlar, şöyle devam etti: "Baş ağrısı, halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, sabahları mide bulantısı, uykusuzluk, ağızda kötü tat, hıçkırık, tende solukluk, görme bozuklukları, bilinç bozuklukları gibi belirtiler de görülebilmektedir. Böbrek yetmezliği hastalarında vücutta yaygın şişlikler oluşur; göz kapakları, akciğer, karın ve bacaklar şişebilir."

Ziyneti Kocabıyık/TÜRKİYE GAZETESİ