3 soruda baş ağrınızı test edin

Uzmanlar, toplumda en sık görülen baş ağrısı türü olan migreni teşhis etmek için hasta hikâyesinden faydalanıyor...

Ziyneti Kocabıyık

Ani başlayan, tek taraflı, ışık ve sesle birlikte artan zaman zaman mide bulantısı ve kusma ile kendini gösteren baş ağrısı… Bu sıraladığımız şikâyetler, çoğu insan için çok bildik belirtiler. Başı ağrıyan herkes hekime gitmeden kendine bir “migren” teşhisi koyuyor. Peki gerçekten migren misiniz? Türk Nöroloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Neşe Çelebisoy, migrenin kişiye göre değişen belirtileri ve atakları tetikleyen unsurları olmakla birlikte günlük pratikte meşhur “3 soru testi” ile doğru teşhisin konulabildiğini söyledi.

SİNÜZİTLE KARIŞMASIN
Baş ağrısı şikâyeti ile doktora başvuran kişilerin genellikle “benim sinüzitim var o yüzden başım ağrıyor” dediklerini söyleyen Prof. Dr. Çelebisoy, “Oysa sinüzit herhangi bir üst solunum yolları enfeksiyonu dışında baş ağrısı yapmaz. Buna karşılık migren sıklığı daha fazladır. Herhangi bir grip nezle gibi durumdan bağımsız olarak ortaya çıkar. Migrene doğru teşhis konulması ve tedavisine erken dönemde başlanması, kişinin hayat kalitesi açısından önemlidir. Migren hastalığının teşhisi hastayı dinleyerek konulur. Laboratuvar ve diğer görüntüleme yöntemleri, baş ağrısına sebep olan ve migren dışındaki herhangi bir hastalığı dışlamak için kullanılır. Hekime başvurmak için migren testini bilmek gerekir” dedi.

MİGREN TESTİ
Prof. Dr. Çelebisoy, migren belirtilerini şöyle sıraladı: “4-72 saat devam eden, orta/şiddetli, zonklayıcı, sıklıkla tek taraflı, fizik aktivite ile şiddetlenen, bulantı, kusmanın eşlik edebildiği, ışık ve sesten rahatsızlığın belirgin olduğu baş ağrısı atakları migren teşhisi koydurur. Bütün hayatı boyunca 5 atak yaşayan kişi migren hastasıdır...”
Baş ağrınızın migren olup olmadığını merak ediyorsanız aşağıdaki soruları kendi kendinize sorun. Bunlardan ikisine “evet” cevabı veriyorsanız, migren hastasısınız ve size uygun olan tedaviye almak için bir nöroloji uzmanına başvurmanız gerekir…
¥ Ağrı sırasında ışıktan rahatsız oluyor musunuz?
¥ Ağrı sırasında mideniz bulanıyor mu?
¥ Ağrı nedeni ile en az bir gün iş veya okula gidemediğiniz oldu mu?

MİGREN AŞISI GELİYOR

Özellikle sık ve ağır atak geçiren hastaların merakla bekledikleri “migren aşısı” için sona gelindiği müjdesini veren Prof. Dr. Neşe Çelebisoy, “Faz 3 aşamasına gelen çalışmalar olumlu gidiyor. Eğer bir aksilik olmazsa önümüzdeki yıl haziran ayında FDA için başvuru yapabilecek düzeye gelinmesi bekleniyor. Böyle giderse migren aşısı 2019 yılında Türkiye’ye gelebilir” dedi. Yeni tedavinin ayda 1 iğne şeklinde uygulanacağını söyleyen Prof. Dr. Çelebisoy “CGRP adlı peptide olarak adlandırılan migren aşısının hem atakların tedavisinde hem de atakların gelişiminde koruyucu olarak kullanılması hedefleniyor” diye konuştu.

Anne kız hastalığı

Çocuklarda migren görülme sıklığının yüzde 5 oranında olduğunu ve ergenliğe ulaşıldığında bunun yüzde 10’a çıktığını söyleyen Prof. Dr. Neşe Çelebisoy, “Migren genetik yatkınlığın olduğu bir hastalıktır. Hastaların hikâyesini dinlediğinizde mutlaka annesinde, teysesinde, anneannesinde ya da kız kardeşinde de baş ağrısı şikâyeti vardır. Anne kız hastalığıdır” dedi.

Kadınlar daha şanssız

Türkiye’de yapılan çalışmalarda genel toplumda migren sıklığının yüzde 16.4 oranında görüldüğünü anlatan Prof. Dr. Çelebisoy, hormonal tetikleyiciler yüzünden kadınlarda sıklığın arttığına dikkat çekerek, “Her 4 kadından biri migren hastası” dedi.

Cep telefonu da baş ağrıtıyor

Işık, karanlık, hereket ve sesle migren ataklarının tetiklendiğine dikkat çeken Prof. Dr. Çelebisoy, migren hastalarının karanlıkta sinemada hareketli film izledikten sonra ataklarının gelişebileceğini belirterek, “Günümüzde parlak ışık yayan cep telefonu ya da tablet gibi gibi teknolojik aletlerden özellikle karanlık ortamlarda film izlemek ya da uzun süre sosyal medya takip etmek ağrıyı
tetikleyebilir” diye konuştu.

AĞRI KESİCİLER TETİKLİYOR

Migren hastalarında doğru teşhis konmayıp hastaların çok miktarda ağrı kesici alarak ağrılarını ortadan kaldırmaya çalışmasının sık yapılan bir yanlış tedavi biçimi olduğunu anlatan Prof. Dr. Çelebisoy, “Bu durum ilaç aşırı kullanım baş ağrısı dediğimiz çok miktarda (3 aydan uzun süre ayda 15’ten fazla) ağrı kesici kullanımı ile tetiklenen baş ağrılarının ortaya çıkmasına yol açar. Migren tedavisinde atakları önleyici çeşitli ilaçlar ve ağrı sırasında başarıyla kullanılan özel migren ilaçları vardır. Botoks tedavisinin de migren de etkili olduğu görülmüştür” diye anlattı.