Eklem ağrısı çeken milyonlarca yaşlıya umut olacak! Protez ameliyatları tarih olabilir
Bilim insanları, yaşlanmayla ilişkili bir proteini durdurarak kıkırdağın kendini yenilemesini sağlayabilecek yeni bir ilaç geliştirdi. Stanford Üniversitesi’nde yapılan araştırma, yaşa bağlı kıkırdak kaybının tersine çevrilebileceğini, diz yaralanmalarından sonra ortaya çıkan artritin (eklem iltihabı) önlenebileceğini ve ileride eklem protezi ameliyatlarına gerek kalmadan yeni tedavi seçenekleri geliştirilebileceğini ortaya koydu.
Artrit, eklemlerde ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığına yol açan, her yıl milyonlarca kişiyi etkileyen yaygın bir hastalık. Günümüzde hastalığı tamamen ortadan kaldıran bir tedavi bulunmuyor. Ancak Stanford Üniversitesi’ndeki bilim insanları, yaşa bağlı kıkırdak kaybını tersine çevirebilecek ve diz yaralanmalarından sonra artrit (eklem iltihaplanması) gelişimini önleyebilecek yeni bir ilaç geliştirdi.
Araştırmacılar, vücutta doğal olarak bulunan ve 15-PGDH olarak bilinen “gerozim” adlı bir proteine odaklandı. Bu proteinin vücuttaki düzeyinin yaş ilerledikçe arttığı ve dokuların zamanla daha kötü çalışmasıyla bağlantılı olduğu biliniyor. Fareler üzerinde yapılan deneyler, proteinin yüksek seviyelerinin kas gücünde azalmaya yol açtığını, buna karşılık proteinin engellenmesinin yaşlı hayvanlarda kas kütlesini ve dayanıklılığı artırdığını ortaya koydu.
Çalışmanın lideri, mikrobiyoloji ve immünoloji uzmanı Prof. Helen Blau, bulguların önemini şu sözlerle anlattı: “Bu, yetişkin dokuyu yenilemenin tamamen yeni bir yolu. Yaşlanma ya da yaralanmaya bağlı artrit tedavisinde çok önemli bir klinik potansiyele sahip.”
"ŞİMDİYE KADAR DOĞRUDAN HEDEF ALAN BİR İLAÇ YOKTU"
Blau, eklem ağrısının küresel ölçekte büyük bir sorun olduğuna da dikkat çekerek, “Milyonlarca insan yaşlandıkça eklem ağrısı şikayeti yaşıyor. Bu, uzun süredir karşılanmamış büyük bir tıbbi ihtiyaç. Şimdiye kadar kıkırdak kaybının nedenini doğrudan hedef alan bir ilaç yoktu,” dedi.
Araştırmada, protein inhibitörünün farelere önce karın bölgesinden, ardından doğrudan diz eklemine enjekte edilmesiyle kıkırdağın belirgin şekilde kalınlaştığı gözlemlendi. Ön çapraz bağ yırtılmasına benzer diz yaralanmaları oluşturulan farelerde de benzer sonuçlar elde edildi. Yaralanmadan sonra dört hafta boyunca haftada iki kez ilaç verilen farelerde, ağrılı osteoartrit (eklem kireçlenmesi) gelişme riskinin ciddi biçimde azaldığı ve hayvanların yaralı bacaklarına daha fazla ağırlık verebildiği tespit edildi.
Çalışma sadece hayvan deneyleriyle sınırlı kalmadı. Osteoartrit (eklem kireçlenmesi) nedeniyle diz protezi ameliyatı geçiren hastalardan alınan kıkırdak örnekleri de laboratuvar ortamında incelendi. Tedavinin başlamasından yalnızca bir hafta sonra, insan kıkırdağında yenilenmenin ilk belirtileri görülürken, iltihaplanma ve doku bozulmasına işaret eden bulguların da azaldığı saptandı.
Mekanizmanın beklenenden çok daha etkileyici olduğunu söyleyen Ortopedi cerrahisi profesörü Dr. Nidhi Bhutani şu ifadelerde bulundu:
“Bu süreç, doku yenilenmesinin nasıl gerçekleştiğine dair bakış açımızı gerçekten değiştiriyor. Kıkırdakta zaten var olan çok sayıda hücrenin gen ekspresyonunu değiştirdiğini açıkça görüyoruz.”
Prof. Blau ise ilacın güvenliğiyle ilgili bir noktaya dikkat çekti. Blau, “Kas güçsüzlüğü için geliştirilen 15-PGDH inhibitörünün birinci faz klinik denemeleri, sağlıklı gönüllülerde güvenli ve etkili olduğunu gösterdi,” dedi.
Kıkırdak yenilenmesindeki etkiyi test edebilmek için benzer bir klinik çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu söyleyen Blau, "Mevcut kıkırdağı yeniden büyütmeyi ve eklem protezi ameliyatından kaçınmayı hayal edin; bu gelişme konusunda gerçekten çok heyecanlıyız.” şeklinde konuştu.
