Onların yemeği taş toprak

Vitamin mineral eksiklikleri, zihinsel hastalıklar ve ruhsal problemler bazı çocukları; taş, toprak, sabun, kireç gibi besin olmayan maddeleri yemeye yöneltiyor.

Ziyneti Kocabıyık

Çocuklar meraklıdır. Yerde bulduklarını ağızlarına götürüp tadına bakmak isterler. Ancak bazı çocuklar var ki, taş, toprak, kireç, cam ve sabun gibi maddeleri yemekten büyük zevk alırlar. İşte bu çocuklara pika sendromlu çocuklar diyoruz. Tıpta besin olmayan maddelerin yenmesi ya da yalanması olarak tarif edilen pika sendromu, neredeyse 10 çocuktan birinde görülüyor. Erken fark edilip tedavi edilmediği takdirde son derece ciddi sağlık problemlerine yol açan bu “tuhaf” hastalıkla ilgili Avrasya Hastanesinden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Mehmet Ali Talay bilgi verdi. Pika sendromunun kökeninde daha çok psikolojik problemlerin yattığına işaret eden Dr. Talay, bu hastalığın görülme sıklığının giderek arttığına dikkat çekti.

Büyüklerde de görülebilen ancak daha çok çocukluk çağında rastlanan pika sendromunun, bazen psikososyal gelişim bozuklukları sebebiyle bazen de bazı besin eksikliklerinden dolayı ortaya çıktığını ifade eden Dr. Talay “Demir, kalsiyum, bakır, çinko, B1 vitamini, B6 vitamini gibi vitamin mineral eksiklikleri çocukları, toprak, kil, kâğıt, kalem, tebeşir ve kireç gibi maddeleri yemeye itebilir. Pika sendromlu çocuklar, besin olmayan yabancı maddeleri yeme dürtüsünü engelleyemezler. Ayrıca pika sendromlu çocuklar için bu maddelerin adının geçmesi bile mutlu olmaları için yeterli bir sebeptir” dedi.

TEDAVİ EDİLEBİLİR

Tedavi için öncelikle sebebin ortaya çıkarılması gerektiğini söyleyen Dr. Talay, izlenmesi gereken yolu şöyle tarif etti: Önce vitamin mineral eksikliklerinin araştırılması, çocuğun psiko-sosyal ve nörolojik gelişiminin değerlendirilmesi şarttır. Bu aşamada gerek duyulması halinde, çocuk nörolojisine ve çocuk psikiyatrisine yönlendirilebilir. Çocuk istismarı gibi ağır depresyona yol açabilecek durumlar konusunda da aile ve doktor bilinçli olmalıdır. Buna uygun tedavi yöntemi şekillendirilmelidir. Vücutta demir, bakır gibi mineral eksikliği söz konusu ise buna uygun ilaç tedavisi başlatılmalı ve doğal gıdalarla da beslenme takviyesi yapılmalıdır. Demir eksikliği tespit edilmesi durumunda; karaciğer, yumurta, kuru baklagiller, kırmızı et, pekmez, yeşil yapraklı sebzeler bolca tüketilmeli ve çinko eksiği için ise; kuru baklagiller, tam buğday unu ve deniz ürünleri tercih edilmelidir. Psikolojik sebeplere bağlı olarak gelişen pika sendromu içinse mutlaka bir pedagogdan destek alınmalıdır.

İLGİSİZLİK RİSK FAKTÖRÜ

Gelişmekte olan ülkelerde neredeyse her 2 çocuktan birinde görülen pika sendromuna genellikle 5 yaşın altında rastlanır. Dr. Mehmet Ali Talay, pika sendromu için risk faktörlerini şöyle sıraladı:
n Entelektüel ve gelişim geriliği olan çocuklarda,
n Akıl hastalığı olanlarda,
n Şizofreni, otizm gibi zihinsel ve davranışla ilgili rahatsızlığı olan çocuklarda,
n Epilepsi hastalarında,
n Bunlara ek olarak; anne-babası ayrılmış, istismara maruz kalmış, aile içi iletişimi zayıf olan çocuklarda görülmektedir.

NASIL ANLAŞILIR?

Çocukların özellikle kurşun içeren boyalar ve toprak gibi maddeleri yemesi ciddi anlamda sağlığı tehdit ediyor. Şiddetli karın ağrıları, ishal, kusma, kol ve bacaklarda güçsüzlük veya felç ve nöbetlerle kendini gösteren kurşun zehirlenmesi ortaya çıkıyor. Kurşun içermeyen diğer yabancı maddeler de çocukta karın ağrısına ve kusmaya sebep yol açıyor. Pika sendromunun bir sonucu da bağırsak tıkanmasıdır. Yenilen maddeye göre sindirim sistemiyle ilgili rahatsızlıkların yanında sistemik bir takım rahatsızlıklar da ortaya çıkabilir. Yenilen maddelerin hijyenik olmaması oluşabilecek enfeksiyon ve parazit hastalıklarına da davetiye çıkarır.