Elektrikli araç kullanıcıları dikkat! Batarya ömründe gerçek tehdit "hızlı şarj"
Dünya genelinde 22 bin 700 elektrikli araçtan gelen verilerle yapılan araştırma, batarya teknolojisi gelişse de yanlış şarj alışkanlıklarının batarya ömrünü hızla tükettiğini ortaya koydu. Özellikle 100kW üzerindeki yüksek hızlı şarj üniteleri, batarya aşınmasını iki katına çıkarıyor. Peki batarya ömrü nasıl korunur, kullanıcılar ne yapmalı?
Elektrikli araç almayı düşünenlerin en büyük çekincesi olan "batarya ömrü" konusunda çarpıcı veriler ortaya çıktı. Araştırma firması Geotab tarafından yayınlanan yeni bir çalışma, elektrikli araç bataryalarının yıllık kapasite kaybının, teknolojik gelişmelere rağmen yeniden yükselişe geçtiğini ortaya koydu.
Geotab, elektrikli araç (EV) dünyasında çok konuşulacak bir rapor yayınladı. 21 farklı model 22 bin 700 aracın verilerine dayanan analiz, modern bataryaların aslında aracın ömründen daha uzun süre dayanacak şekilde tasarlandığını, ancak kullanıcıların "hız" tutkusunun bu ömrü kısalttığını gösteriyor.
Eski araçlar yerli üretimle değişecek! Hurda teşviki ve ÖTV muafiyetinde son durum
BATARYA KAYBI YENİDEN YÜZDE 2,3’E YÜKSELDİ
Geotab’ın 2020’deki ilk araştırmasında yıllık ortalama batarya kapasite kaybı yüzde 2,3 olarak ölçülmüştü. 2023 yılında yeni teknolojilerle bu oran yüzde 1,8’e kadar gerilemişti. Ancak 2025-2026 dönemini kapsayan son veriler, oranın tekrar yüzde 2,3’e çıktığını gösteriyor. Uzmanlar bu artışın bataryaların kalitesizleşmesinden değil, yüksek hızlı şarj istasyonlarının kullanımındaki artıştan kaynaklandığını belirtiyor. Bu durum, sekiz yıllık bir kullanımın ardından aracın menzilinin yaklaşık yüzde 20 oranında azalması anlamına geliyor. Bu da ilk alındığında 560 kilometre menzil vadeden bir araç, sekiz yılın sonunda yaklaşık 450 kilometre yol yapabilir hale geliyor.
EN BÜYÜK DÜŞMAN: 100kW ÜSTÜ ŞARJ ÜNİTELERİ
Araştırmanın en çarpıcı bulgusu, hızlı şarjın (DC) gücüyle ilgili. Üç ana gruba ayrılan şarj alışkanlıkları şu şekilde;
- Yavaş Şarj (AC): Şarj süresinin yüzde 88'inden fazlasını ev veya iş yeri tipi yavaş şarjla geçiren araçlarda yıllık kayıp sadece yüzde 1,5 oranına düşüyor. Bu da 8 yıl sonunda yüzde 88 kapasite koruması sağlıyor.
- 100 kW altı Hızlı Şarj: Sık sık DC şarj kullanan ancak 100kW altındaki üniteleri tercih edenlerde kayıp yıllık yüzde 2,2.
- 100 kW üstü Yüksek Hızlı Şarj: Sürekli 100 kW üzeri en hızlı üniteleri kullanan araçlarda aşınma yıllık yüzde 3’e fırlıyor. Bu araçlar ise 8 yılın sonunda kapasitelerinin neredeyse dörtte birini (Yüzde 24) kaybederek yüzde 76 seviyesine kadar düşüyor.
YÜZDE 20-YÜZDE 80 KURALI DEĞİŞTİ: SÜRE ÖNEMLİ
Geotab, bataryayı yüzde 20-yüzde 80 arasında tutma kuralının sanıldığı kadar katı olmadığını belirtiyor. Asıl tehlike şarj seviyesi değil, aracın o seviyede ne kadar süre kaldığı. Verilere göre, eğer bir araç toplam bekleme süresinin yüzde 80’inden fazlasını çok yüksek (yüzde 100’e yakın) veya çok düşük (yüzde 0’a yakın) şarj seviyesinde geçiriyorsa, kimyasal yaşlanma ciddi şekilde hızlanıyor. Gün içinde sürekli kullanılan aracın yüzde 100 şarjla hemen yola çıkması bataryaya ciddi bir zarar vermiyor.
İKLİM VE ARAÇ TİPİ FAKTÖRÜ
Yılın büyük bölümünü 25 derecenin üzerinde geçiren çok sıcak iklimlerde kullanılan araçlar, ılıman iklimdeki araçlara göre her yıl yüzde 0,4 daha fazla kapasite kaybediyor.
Panelvan ve hafif ticari araçlar, binek otomobillere kıyasla yıllık ortalama yüzde 2,7 ile daha hızlı yıpranıyor. Bunun temel sebebi ise, işlerde kullanılan bu araçların daha sık yüksek güçlü şarj ünitelerine bağlanması.
BATARYANIZI NASIL KORURSUNUZ?
Eğer aracınız gece boyunca park halinde kalırken şarj olacaksa, ultra hızlı şarj üniteleri yerine yavaş (AC) şarjı tercih edin. Bu, aracınızı 8 yıl sonunda yüzde 12 daha fazla kapasiteyle korumanızı sağlar. Sıcak havalarda batarya sisteminin yükünü azaltmak için aracınızı gölgeye veya kapalı otoparklara park edin. Aracınızı uzun süre kullanmayacağınız durumlarda, bataryayı yüzde 100 veya yüzde 0 seviyesinde bırakmayın. İdeal "bekleme" seviyesi yüzde 50 civarı olmalı.
