Bu buluşlar kadınlar için

Bugün hayatı kolaylaştıran binlerce ürün var. Çamaşır makinesinden ütüye, elektrikli süpürgeye kadar... Bunların hepsi önce kadınların, sonra tüm toplumların hayatını kolaylaştıran şeyler... Peki bunların bulunuşunu merak ettiniz mi? Mesela makyaj Mısırlılara dayanıyor. Bulaşık makinesini, ömründe hiç bulaşık yıkamayan bir kadın bulmuş. Dikiş makinesi de tam bir aşkın eseri...

CANAN ERASLAN

İLK 'EYELINER' UYGULAMASI MISIRLI KADIN VE ERKEKLERDE
Kadını ya çirkinleştiren, ya güzelleştiren bir uygulama makyaj. Güzelleşme isteği ise kadının doğasında var. Kadının doğasında varsa, insanlık tarihi kadar eskidir değil mi? Evet, hemen hemen aynı. İlk makyaj kalıntısı Milattan Önce 4000 yılına ait. Eski Mısır’da ortaya çıkmış ama eski Mısırlılar makyajı hava şartlarına karşı nemlendirmek ve böcekleri vücutlarından uzak tutmak için kullanılmış. Hem erkek hem de kadınların çok renkli makyaj yaptığı kalıntılarda ortaya çıkmış. Gözler sürmelidir kalıntılarda. Sürme de, bugünün ‘eyeliner’ uygulamalarını hiç aratmıyor doğrusu. Üstelik bu uygulama gözü enfeksiyonlara karşı koruyor, göz hastalıklarının tedavisinde kullanılıyordu. Göz makyajında kullanılan ürünler ise kurşun içerikliydi.

OJE ÇİN’DEN GELDİ
Bir diğer kozmetik ürünü oje, Çinliler tarafından bulunmuş. Gümüş ve altın rengi ojeyi sadece imparatorluk hanedanı kullanabilirmiş. Sahne makyajları 16. yüzyıldan sonra kullanılmaya başlanmış. Savaşlarda kamuflaj için kullanılan ürünler, bitki boyalarından elde ediliyormuş.

SAÇ KURUTMA MAKİNELERİ ARTIK PRATİK
Saç kurutma makinesinin ilk bulunduğu tarih 1890’lara uzanıyor. Fransız stilist Alexandre-Ferdinand Godefroy, gaz sobası ve koltuğu birleştirerek saç kurutma makinesini ortaya çıkardı. Saçını kurutmak isteyen kişi, başlığın altına oturuyor, ocaktan gelen sıcak hava bir kol yardımıyla müşterinin saçlarına gönderiliyordu. Daha sonra bu güzide tasarım her geçen gün daha da geliştirildi. 1929’da Kuaför Moda Fuarı’nda hassas ayarlanabilen kurutucu tanıtılırken, kuaförlerin şekillendirmek için de bu cihazı kullanmaya başladığı görülüyor ama saçlarda yanma, ciltte kızarıklık gibi şikâyetler meydana geliyor. Beyinle ilgili bir deney yapılıyor hissi veren makineler 70’lerde dahi kullanılıyordu. Bugün ise çanta boyları bile var.

BİLİNEN İLK ÜTÜ 17'NCİ YÜZYILDAN
Tarihî kalıntılarda topraktan yapılmış ve saplı bir aletin ütü olduğu düşünülüyor. Onun öncesinde kırışıklıkların giderilmesi için odun, cam, mermer gibi aletler yardımıyla ütü yapılmaya çalışılmış. Sıcaklıktan korunmak için sapı olan bir demir parça ile ütü yapılması, 17. yüzyılda gerçekleşmiş. Ardından bu demir parçaları ocaklarda ısıtılmaya başlanmış. İçine yanmış kömür parçaları konularak kullanılan ütüler de çok uzak bir tarih değil. İlk elektrikli ütü Amerikalı Henry W. Seely tarafından bulunmuş. Elektrikli ütü ise Eldez isimli kişiye ait. Tarihi de 1950’ler.

PORSELENLER SAĞLAM KALSIN DİYE
İlk bulaşık makinesi, 1886 yılında Josephine Cochrane tarafından yapılmış. Sık sık evinde yemek davetleri veren bir kadın olan Cochrane, porselen tabaklarını hizmetçilerin sıkça kırması sebebiyle buluş yapmaya karar vermiş. Suyu püskürterek yıkama yöntemini geliştiren de kendisi. 1850’de Joel Houghton’ın patenti, el ile çalıştırılan ahşap bir makineyi tarif eder. Cochrane, bu makineden arkadaşlarına da yaptı ancak alet hem yavaştı hem de sağlam değildi. Tekerlekli sürgü bölmeleri, su püskürtmesi de yine aynı kadın tarafından gerçekleştirilmişti. Houghton’ın makinesine büyük ölçüde benzeyen bir diğer patent ise 1865 yılında L.A. Alexander’a verildi. Makine, 1893 yılında Chicago World’s Fuarı’nda sergilendi. Zamanla bugün evlerimizde kullandığımız makinelere gelindi.

EŞİ YORULMASIN DİYE DİKİŞ MAKİNESİ YAPTI
Dikiş makinesinde ise büyük bir sevginin karşılığı yatıyor. Isaac Merritt Singer, karısının geceler boyu dikiş dikmesine dayanamıyor, gözleri, elleri harap oluyor diye üzülüyormuş. Günler, geceler boyu uğraştıktan sonra iğnenin bir makine yardımı ile yukarı-aşağı hareket ederken, zemindeki ipliği alarak düğümlemesini içeren dikiş makinesini üretmiş. Makine ilk olarak 1850’de Boston’da üretilmeye başlanmış. Seri üretimi 1867’ye uzanıyor. Ayrıca dünyada ilk kez taksitli satışı başlatarak dar
gelirli ailelerin de makine sahibi olmasına fırsat tanınmış.

DERE KENARINDAN ÇAMAŞIR MAKİNESİNE
Yıl 1782... Londra’da Henry Sidgier, altıgen biçiminde ahşaptan yapılmış kapalı bir çamaşır teknesi yaptı. Teknenin içine yerleştirilen tahta çubuklar arasına çamaşırlar sıkıştırılıyor, teknenin iki ucu iki askıya asılıyor ve kol gücüyle döndürülüyordu. 1791’de Ferguson Hardie adlı bir İngiliz sistemi geliştirdi. Merdaneler ileri ve geri hareket edebiliyordu ama yine yorucuydu. 1851 de Amerikalı James King tamburu olan başka bir çamaşır yıkama makinesinin patentini aldı ve kadınlar derede tokaçla çamaşır yıkamaktan kurtuldu. Bugünün otomatiklerinin ilk örnekleri de 1937’de üretildi.

TOZLAR HİÇ GİTMEDİ ELEKTRİK SÜPÜRGESİ GELDİ
1901 yılında, ilk elektrik süpürgesi bir köprü mühendisi olan Hubert Cecil Booth tarafından gerçekleştirildi. Tren istasyonunda işçiler tozları süpürüyor ama o tozlar koltuklarda birikiyordu. Bunun üzerine eline bir mendil aldı, nefesini çekerek tozu da çekti ve fikrini kabul ettirdi. O yıl ilk prototipi yaptı, üretimi başlattı. Ürün çok pahalıydı. Herkes alamıyordu. 1902’de İngiltere Kralı VII. Edward’ın taç giyme töreninde kirli halıları temizlemek için kullanılan makine, o yıl saray tarafından alındı. Herber Hoover gelişimi sağladı ve hatta yıllarca süpürmek, Hooverlemek olarak adlandırıldı.