Felaket senaryosu! İstanbul dahil milyonlar tehlikede, suya gömülecek şehirleri sıraladı

‘Dünya sular altında kalacak’ senaryosunu değerlendiren Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, hangi ülkelerin risk altında olduğunu sıraladı. Muhtemel felaket senaryolarına ilişkin TGRT Haber’e konuşan uzman isim, “Türkiye’de etkilenir mi?” sorusuna cevap verdi. Kadıoğlu aynı zamanda 2050 ve 2100 yıllarına ilişkin senaryoları da açıkladı. İşte denizlerin yükselmesi sonrasında sular altında kalma ihtimali olan yerler…

FELAKET SENARYOSU

İklim değişikliği dünyanın pek çok yerinde mevsim değişikliğine neden olurken, bir köşede rekor sıcaklıklar, bir köşede ise rekor yağışlar yaşandı. Küresel ısınmanın etkilediği döngü sürekli değişirken, ortaya birbirinden farklı ‘felaket’ senaryoları atıldı. Bu senaryolar arasında en dikkat çekeni ise “buzulların erimesi sonrasında dünyanın sular altında kalacak olması” oldu.

TÜRKİYE ETKİLENİR Mİ?

İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Müh. Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, söz konusu senaryonun gerçekleşmesi durumunda hangi ülkelerin risk altında olduğunu açıkladı.

TGRT Haber’den Şenay Yurtalan’a konuşan Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, muhtemel senaryoda deniz seviyesinin yükselmesinden Türkiye’nin de kesinlikle etkileneceğini açıkladı.

MALDİVLER, VENEDİK...

Kadıoğlu “Maldivler’in büyük kısmı denizden yalnızca 1–1,5 metre yüksekliğinde ve yapılan projeksiyonlara göre yüzyıl sonuna kadar ülke yüzölçümünün büyük bölümünün yaşanamaz hale gelmesi bekleniyor. Venedik, zaten suyla iç içe kurulmuş, oturan zemine sahip, sık sık gelgit ve fırtına kabarmalarından etkilenen, deniz seviyesine çok yakın bir kent; 2100–2150 arasında kalıcı su baskınları ciddi bir senaryo olarak tartışılıyor” dedi.

KORKUTAN SENARYOLAR

Türkiye’nin denizlerin yükselmesi durumunda nasıl ve ne zaman etkileneceğine dair bilimsel çalışmaları paylaşan Kadıoğlu, son 20 yılda Akdeniz kıyılarında yaklaşık 6 cm civarında deniz seviyesi artışı ölçüldüğünü belirtti.

Kadıoğlu 2050 için 30–50 cm mertebesinde bir yükselme senaryosunun yaygın olarak kullanıldığını, 2100 için ise 1 metreye yaklaşan yükselme senaryosunun olduğunu vurguladı.

"GERİ DÖNÜŞÜ ZOR"

Kadıoğlu, Türkiye’deki riski şöyle anlattı:

Maldivler veya Venedik’teki gibi topyekûn “ülke/şehir yok oluyor” senaryosunda değil; risk daha çok kıyı şeritlerimizde, deltalarımızda ve alçak ovalarımızda yoğunlaşacak. Bu etki yavaş, sinsi ve geri dönüşü zor bir şekilde; tuzlanma, kıyı erozyonu, taşkınlar ve kıyı yerleşimlerinin daralması olarak karşımıza çıkacak.

Kadıoğlu “Maldivler “varlık-yokluk”, Venedik “kent ölçeğinde büyük hasar”, Türkiye ise “kıyı şeritlerinde ağır ama ülke geneli için kısmi” risk senaryosuyla karşı karşıya” dedi.

TÜRKİYE'DE RİSK NEREDE?

Türkiye’deki en riskli bölge ve iller hakkında bilgi veren Kadıoğlu, güncel raporlarda öne çıkan bölgeleri şöyle paylaştı: İstanbul, Tekirdağ, Yalova, Kocaeli kıyıları, İzmir Körfezi, Kordon hattı, Menemen ovası, Gediz Deltası, Aydın, Muğla, Çukurova (Adana-Mersin) deltası, İskenderun Körfezi,  Samsun (Çarşamba ve Bafra deltaları), Sinop’un bazı kıyı kesimleri, Sakarya Deltası’na yakın alanlar, Gediz Deltası, Küçük Menderes’e bağlı kıyı ovaları.

“EN BÜYÜK RİSK” 

Kadıoğlu, deniz seviyesinin yükselerek risk oluşturabileceği noktalara “Örneğin; bir rapora göre, yalnız İstanbul’da 6 milyondan fazla kişinin yaşadığı yaklaşık 120 km²’lik alan deniz seviyesi yükselmesinden doğrudan etkilenebilecek durumda. Bilimsel değerlendirmeler, 0,5–1 m’lik yükselme senaryolarında İstanbul, İzmir, Çukurova Deltası, Antalya kıyıları ve Marmara Bölgesi’nin alçak sahil şeritlerini “en büyük risk” grubuna koyuyor” diyerek dikkat çekti.