Karadeniz’de felaket üçgeni! Osman Bektaş ‘Kandilli’nin 125 yıllık kayıtlarında var’ diyerek uyardı
Prof. Dr. Osman Bektaş, Karadeniz Bölgesi’ndeki 3’lü riske karşı uyardı. Deprem, yamaç kayması ve kıyı hareketinin bağlantılı olduğunu vurgulayan Bektaş “Kandillinin 125 yıllık deprem kayıtlarında yer alır. Doğu Karadeniz kıyıları sadece yağmurla değil, yer kabuğunun hareketiyle de şekillenen bir bölgedir. Dağlar yükselirken yamaçlar kayıyor” dedi.
- Dağlar tektonik olarak yükselirken, yamaçlar zorlanmayı taşıyamayıp aşağı doğru kayıyor; yani aynı anda hem yükselme hem de kayma hareketi var.
- 2024 Rize-Çamlıhemşin M4,8 depreminde denize bakan derin yamaçlar kayarken, kara tarafı göreli olarak yükseldi.
- Bu tür bir zemin zayıflaması sonrasında, Arhavi Heyelanı gibi yüzeysel hareketler gelişebiliyor.
- Doğu Karadeniz kıyıları sadece yağmurla değil, yer kabuğunun hareketiyle de şekilleniyor ve deprem, yamaç kayması, kıyı hareketi aynı sistemin parçaları.
- Doğu Karadeniz sahili M6,6 büyüklüğünde bir depreme hazır olmalı.
- Sahil kesimindeki gevşek ve suya doygun zeminlerde zemin sıvılaşması riski de oldukça yüksek.
Daha önce Karadeniz Bölgesi’ndeki deprem riskine karşı uyarılar yapan Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, bir başka riske karşı uyardı.
Deprem, yamaç kayması ve kıyı hareketinin birbirinden bağımsız olmadığını belirten Bektaş “Heyelanlar gözleme açıkken, kıyı aktif tektoniği ve depremselliği Kandillinin 125 yıllık deprem kayıtlarında yer alır” dedi.
"KAYIYOR"
Bektaş, “Dağlar yükselirken yamaçlar kayıyor. 2024 Rize-Çamlıhemşin M4,8 depreminde denize bakan derin yamaçlar kaydı kara tarafı da göreli olarak yükseldi” diyerek uyardı.
“YÜKSELEN DAĞ, ÇÖKEN YAMAÇ”
Doğu Karadeniz kıyılarına ilişkin güncel bir araştırmaya değinen Bektaş, sosyal medya hesabı X üzerinden yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
Denize bakan yamaçlarda sık gördüğümüz heyelanlar tesadüf değildir. Dağlar tektonik olarak yukarı yükselir. Ancak yamaçlar bu zorlanmayı taşıyamaz ve aşağı doğru kayar. Yani aynı anda iki hareket vardır. Yukarı doğru yükselme + aşağı doğru kayma. 2024 Rize-Çamlıhemşin M4,8 depreminde denize bakan derin yamaçlar kaydı kara tarafı da göreli olarak yükseldi. Bu tür bir zemin zayıflaması sonrasında aynı bölgede, yağışsız bir günde, yüzeysel bir hareket olan, Arhavi Heyelanı gelişti.
Prof. Dr. Osman Bektaş, 6.6’lık deprem riski olan 2 ili işaret etti: Zeminler şiddetini 3 kat artırabilir
"BİRBİRİNDEN BAĞIMSIZ DEĞİL"
Bektaş ‘Net sonuç’ diyerek sözlerine şöyle devam etti: Doğu Karadeniz kıyıları. Sadece yağmurla değil, yer kabuğunun hareketiyle de şekillenen bir bölgedir. Bu nedenle deprem, yamaç kayması, kıyı hareketi çoğu zaman birbirinden bağımsız değil, aynı sistemin parçalarıdır.
Bektaş “Özetle, yaşanan heyelanlar gözleme açıkken, kıyı aktif tektoniği ve depremselliği Kandillinin 125 yıllık deprem kayıtlarında yer alır” diyerek uyardı.
6.6’LIK DEPREM UYARISI
Osman Bektaş, daha önce de ‘Doğu Karadeniz sahili deprem üretmez’ algısının yanlış olduğunu ifade etmişti. Karadeniz Sahil kesimi M6,6 büyüklüğünde bir depreme hazır olmalı” uyarısı yapan Bektaş, Trabzon–Rize sahili için öngörülen en büyük deprem büyüklüğünün 6.6 olduğunu hatırlatmıştı.
“RİSKİ OLDUKÇA YÜKSEK”
Bektaş “Bölgede meydana gelebilecek orta büyüklükte bir deprem, beklenenden çok daha büyük hasar oluşturma potansiyeline sahiptir. Sahil kesimindeki gevşek ve suya doygun zeminlerde zemin sıvılaşması riski de oldukça yüksek” demişti.
