Koruyucu aile hizmetinde büyük başarı: Türkiye evini açtı, 11 bin çocuk yuvaya kavuştu

Koruyucu aile hizmeti, seneler içinde çığ gibi büyüdü. 11 binden fazla çocuk koruyucu ailelerin yanına yerleştirildi. Türkiye’de 9.277 koruyucu aile bulunuyor. Türkiye’nin 81 ilinde koruyucu aile bulunuyor. Katılımın daha da artması için 30 Haziran Koruyucu Aile Günü kapsamında “Koruyucu Aile Hizmet Modeli” tanıtılacak.

Emine Erdoğan’ın himayesi ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde başlatılan “Gönül Elçileri” projesi ile yaygınlaşan koruyucu aile hizmeti çığ gibi büyüdü. Projenin başladığı sene olan 2012 yılı sonu itibarıyla hizmetten yararlanan çocuk sayısı 1.492 idi. Sayı günümüzde 11.022’ye ulaştı.

HER İLİMİZDE VAR

2025 istatistiklerine göre İstanbul’da 1.177, İzmir’de 486, Ankara’da 458 koruyucu aile bulunuyor. 81 ilde koruyucu aile hizmeti devam ediyor.

KORUYUCU AİLE HİZMETİ TANITILACAK

2021 yılından itibaren her yıl 30 Haziran’da çeşitli etkinliklerle kutlanan Koruyucu Aile Günü kapsamında, bu yıl da Türkiye genelindeki 81 ilde farkındalık çalışmaları gerçekleştirilecek. Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinin koruyucu aile birimleri tarafından alışveriş merkezleri, okullar ve çeşitli kurumlarda stantlar kurulacak; vatandaşlara Koruyucu Aile Hizmet Modeli hakkında bilgi verilerek sistemin tanıtımı yapılacak.

Koruyucu aile uygulamasına destek veren isimler arasında 27. Dönem AK Parti Milletvekili Habibe Öçal da yer alıyor. Sanat dünyasından Sumru Yavrucuk, Turgay Tanülkü ve Arzu Oş, iş dünyasından ise Aşkın Genç ve Abide Gülel koruyucu aile sorumluluğunu üstlenen isimler arasında bulunuyor.

KİMLER KORUYUCU AİLE OLABİLİR?

Koruyucu aile olmak için Türk vatandaşı olmak ve sürekli Türkiye’de ikamet etmek gerekiyor. Ayrıca 25-65 yaşları aralığında, en az ilkokul mezunu olma ve düzenli bir gelire sahip olma şartları da bulunuyor. Başvurular Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden yapılabildiği gibi, e-Devlet üzerinden, bakanlık web sayfası üzerinden de gerçekleştirilebiliyor.

Kendi çocuğu olması hâlinde de aileler koruyucu aile olabiliyor. Çocuklar uzun yıllar koruyucu ailenin yanında kalabileceği gibi belirli bir süreden sonra biyolojik ailesine döndürülme ihtimali de bulunuyor. Uygulamada genellikle çocukların koruyucu ailelerin yanında reşit olduktan sonra da bir arada yaşamaya devam etikleri belirtiliyor. Mevzuat gereği ise koruyucu aileler en fazla üç çocuğun bakımını üstlenebiliyor. Uygulamada, çocuğun biyolojik ailesiyle görüşmesine hak tanınıyor. Bakanlık tarafından çocuğun biyolojik ailesiyle görüşmesinin uygun görüldüğü durumlarda il müdürlüklerinde sosyal çalışma görevlilerinin eşlik ettiği bir ortamda görüşebiliyorlar.

YABANCI UYRUKLU ÇOCUKLAR DA YARARLANIYOR

Suriye başta olmak üzere Irak ve Afganistan gibi ülkelerden Türkiye’ye gelen ve korunma ihtiyacı bulunan çocuklar koruyucu ailelerin desteğiyle hayata yeniden tutunuyor. Koruyucu aile yanına yerleşen yabancı uyruklu çocuk sayısı 1.000’e yaklaştı. Yabancı uyruklu çocuklara yabancı kimlik numarası ve çocukların yasal statüsünün belirlenmesine ilişkin işlemler, Yabancılar ve Uluslararası Kanunu’na göre Göç İdaresi Başkanlığınca yürütülüyor.

Çocuklar hakkında bakım tedbiri kararı alınması ve çocuğun üstün yararı göz önünde bulundurularak koruyucu aile yanına yerleştirilmesi işlemleri ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülüyor. Koruyucu aile hizmeti, çocuğun ülkemizde yasal kalışını etkilemiyor. Yabancı uyruklu çocuğa koruyucu aile olacak Türk ailelere, rutin işlemlerin yanı sıra kimlik ve hukuki durum bilgileri sağlık, eğitim, dil ve aile geçmişi ve sosyal durum kültürel ve dinî hassasiyetler psikososyal durum ve özel ihtiyaçlar gibi konularda da bilgilendirme yapılıyor. Ayrıca bakanlık, aileye dil kurslarına yönlendirme ve tercüman desteği sağlanması hususunda rehberlik ediyor.

DEVLETTEN DESTEK DE VAR

Koruyucu ailelere baktıkları her çocuk için devlet tarafından aylık bakım ödemesi sağlanıyor. Bu ödemelerin içerisinde çocukların bakımı, eğitim, yetiştirilme, giyim ve özel ihtiyaçları bulunuyor. Özel zorlukları veya ihtiyaçları bulunan ya da engelli çocuklar için de aylık bakım ücreti yüzde elli artırılarak uygulanıyor. Her öğretim yılı başında eğitim masrafları karşılığı olarak bakım ücreti üç kat ödeniyor. Çocukların bakım ücretleri de yılda iki defa artırılıyor.

Yine, sağlık harcamaları Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri kapsamında karşılanıyor. Yaş ve eğitim durumlarına göre de çocuklara aylık olarak harçlık ödemesi yapılıyor. Çocukların eğitime devam etmesi hâlinde reşit olduktan sonra da korunma kararı devam ettirilip aynı desteklerden faydalanması sağlanabiliyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla koruyucu ailelere çocuk başına aylık 15 bin 533 lira destek veriliyor. Engelli çocuklara normal ödemelerin 1,5 katı fazla ödeme gerçekleştiriliyor.

FARKLI İLDEKİ BİR ÇOCUĞA KORUYUCU AİLE OLUNABİLİYOR

İller arası eşleştirme yoluyla farklı bir ilde koruma ve bakım altında bulunan bir çocuğa koruyucu aile olma imkanı sağlanabiliyor. Bu durum çocuk ve aileyi izlemekle görevli sosyal çalışma görevlisinin uygun görüşü ile komisyona sunuluyor.