Osmanlı Devleti'ndeki Alman paşanın denizdeki oyuncağı

Bu yazı, Almanya’daki bir yetimhanede Karl ismiyle doğan bir çocuğun Kız Kulesi’ni görmesinin ardından Mehmet Ali Paşa olmasının hikâyesidir...

Enes Emre Öztürk
827 yılında Almanya’nın Magdeburg şehrinde bir çocuk dünyaya gelir; Karl Detroit... Annesiyle babasının şiddetli geçimsizliği yüzünden küçük Karl, Magdeburg’daki bir yetimhaneye verilir. Yaşadıklarından bıkan Karl, 12 yaşına geldiğinde bir gece herkes uyurken yetimhanenin 1. katındaki odasının penceresinden kaçarak o dönemlerde bir liman kenti olan Hamburg’a gider. Burada bir gemide miço olarak çalışmaya başlar. Akdeniz limanlarını uzun bir süre dolaşan gemi, Marmara’ya da uğrar. Kız Kulesi’nin güzelliğini gören Karl, gemiden atlayarak kuleye doğru yüzmeye başlar. 1800’lü yılların ilk yarısında cüzzamhane olarak kullanılan Kız Kulesi’ne ulaşan Karl, etleri çürümüş insanları görünce çok korkar. Bu cesur çocuk, kısa sürede meşhur olur ve Osmanlı Sadrazamı Ali Paşa’nın huzuruna getirilir. Ali Paşa küçük çocuğa sorar: Evlat, senin derdin ne? Neden yüzdün Kız Kulesi’ne kadar?..
Karl, çocukluğunun bütün samimiyetiyle kuleyi göstererek “Suyun içindeki o oyuncağı çok sevdim’’ cevabını verir. Daha sonra Almanya’dan İstanbul’a geliş hikâyesini anlatır ve yardım ister. Sadrazam “Peki evlat sana yardım edeceğim’’ der. Almanlar bir süre sonra çocuğu ister ama Ali Paşa “Alabiliyorsanız gelin alın” diyerek aba altından sopa gösterir. Sadrazam, Karl’ın adını Mehmet Ali koyar. Ardından askerî okula yazdırır. M. Ali, tahsilini tamamlar. Aradan geçen zaman içerisinde patlak veren Kırım Harbi ile “paşa” unvanını alır. Karl Detroit namıdiğer Mehmet Ali Paşa, 1878’de ünlü antlaşmayı imzalamak üzere Berlin’e giden Osmanlı heyetinin içerisinde de yer alır. Yıllar sonra bir Osmanlı paşası olarak döner memleketine.
Mehmet Ali Paşa, Berlin’deki vazifesini tamamladıktan sonra arkadaşlarına dönerek “Ben bu diyarlarda doğdum. Buraları bir daha görmek nasip olmayabilir. Magdeburg buraya çok yakın. Çocukluğumda kaldığım yetimhaneyi görmek istiyorum’’ der. Ve yola çıkar. Alman M. Ali, yıllar sonra yetimhanenin kapısından içeri girer. Önce bahçedeki bir ağacın karşısında durur uzun uzun seyreder onu. “Şu dalda bir salıncak vardı, şu havuzda az kurbağanın canını yakmamıştık’’ diyerek eski günlerini yâd eder. Hayatını değiştiren kaçışın ilk kapısı olan o pencerenin önüne gelir. Öylece bakar “Yahu burası o kadar da yüksek değilmiş’’ der kendi kedine. Mehmet Ali Paşa bir anda makarayı sarar, hülyaların arasında kaybolup gider. Yetimhaneden ayrılarak İstanbul’a gelmek üzere yola koyulan Mehmet Ali Paşa, Arnavutluk’ta eşkıyalar tarafından öldürülür. Minik Karl’ın küçük kulaçlarıyla yüzerek ulaştığı denizdeki oyuncağının adıdır Kız Kulesi...