Saraylardan film setlerine asırlık yolculuk: Osmanlı’nın mirası Kahramanmaraş’ta yaşıyor
Kahramanmaraş’ın tescilli kültürel mirası olan ve vücuttaki statik elektriği atma özelliğiyle bilinen geleneksel yemeniler, 44 yıllık usta Osman Kalaycı’nın ellerinde hem sağlığın hem de tarihi film setlerinin vazgeçilmez adresi olmaya devam ediyor.
- Yemeni, yüzyılları aşan geçmişi, tamamen doğal malzemelerle üretilmesi ve el işçiliğine dayalı yapısıyla ustaların ellerinden çıkmaktadır.
- Osmanlı'dan günümüze uzanan bu geleneksel ayakkabı, Kahramanmaraş'taki kent merkezinde bulunan Tarihi Kapalı Çarşı'daki köşger ustaları tarafından üretilmeye devam etmektedir.
- Yemeninin doğal olması nedeniyle ayakta terleme ve mantar yapmadığı, ayrıca vücuttaki statik elektriği yere verme özelliğinin olduğu belirtilmiştir.
- Osmanlı döneminde saraylarda ve savaş meydanlarında da kullanılan yemenilerin postalları da üretilmekte ve özellikle Osmanlı konulu film ve diziler için tercih edilmektedir.
- Doğal ve sağlıklı ürünlere yönelişin yemeniyi yeniden gündeme taşıdığı ve Avrupalıların da doğal giyime daha fazla önem vermesi nedeniyle yemeniyi tercih ettiği ifade edilmiştir.
- Gerçek deri olan yemeninin, imitasyon deri adı altında satılan sentetik ürünlerin aksine ayakta kaşıntı, mantar ve egzama yapmadığı belirtilmiştir.
- Kahramanmaraş yemenisi, Osmanlı konulu yapımlarda kullanılan ayakkabıların önemli bir kısmını oluşturmakta ve orijinal yemeninin Kahramanmaraş'ta üretilip tescilli olduğu vurgulanmıştır.
Kahramanmaraş'ın tescilli kültürel mirasları arasında yer alan yemeni, yüzyılları aşan geçmişi, tamamen doğal malzemelerle üretilmesi ve el işçiliğine dayalı yapısıyla ustaların ellerinden çıkıyor. Osmanlı'dan günümüze uzanan bu geleneksel ayakkabı, Kahramanmaraş’taki kent merkezinde bulunan Tarihi Kapalı Çarşı'daki köşger ustaları tarafından üretilmeye devam ediyor.
Ata mesleğini sürdüren yemenici ustalarından Osman Kalaycı, 44 yıldır aynı dükkanda yemeni imal ettiğini belirterek, bu zanaatın kuşaktan kuşağa aktarılan bir emanet olduğunu söyledi.
"TARİHİ YAPIMLARDA BU ÜRÜNLER SIKÇA TERCİH EDİLİYOR"
Kalaycı, "Yaptığımız yemeniler babadan, dededen, ecdattan beri gelen bir üründür. Oldukça sağlıklı bir ayakkabıdır. Doğal olduğu için ayakta terleme ve mantar yapmaz. Ayrıca vücuttaki statik elektriği yere verme özelliği vardır. Yemeni yalnızca günlük bir ayakkabı değil, Osmanlı döneminde saraylarda ve savaş meydanlarında da kullanılırdı. Bu ayakkabıların postalları da var, onları da yapıyoruz. Özellikle Osmanlı konulu film ve diziler için ürettiğimiz postallar bulunuyor. Tarihi yapımlarda bu ürünler sıkça tercih ediliyor" diye konuştu.
Son yıllarda vatandaşların fabrikasyon ve sentetik ürünlerden uzaklaşmaya başladığını dile getiren Kalaycı, doğal ve sağlıklı ürünlere yönelişin yemeniyi yeniden gündeme taşıdığını söyledi.
"ELEKTRİĞİ YERE VERMESİ, EGZAMA VE MANTAR YAPMAMASI BÜYÜK AVANTAJ SAĞLIYOR"
Avrupalıların doğal giyime daha fazla önem verdiğini kaydeden Kalaycı, gurbetçi müşterilerinin de yemeniyi tercih ettiğini belirterek, "Yağışlı bölgelerde yaşamalarına rağmen uzun süre giyebiliyorlar. Çünkü ayağın rahatladığını hissediyorlar. Elektriği yere vermesi, egzama ve mantar yapmaması büyük avantaj sağlıyor" ifadelerini kullandı.
Gençlerin de yemeniyi hem görselliği hem de konforu nedeniyle tercih etmeye başladığını aktaran Kalaycı, günümüzde deri kullanımının azalmasının ayak sağlığını olumsuz etkilediğini savundu. "İmitasyon deri adı altında satılan sentetik ürünler gerçek deri sanılıyor. Oysa gerçek deri ayakta kaşıntı, mantar ve egzama yapmaz. İnsanlar bunu giydikçe fark ediyor" dedi.
"YAPIMLARDA KULLANILAN AYAKKABILARIN ÖNEMLİ BİR KISMI BURADAN GİDİYOR"
Film yapımcılarının da Kahramanmaraş yemenisine ilgi gösterdiğini belirten Kalaycı, "Osmanlı konulu yapımlarda kullanılan ayakkabıların önemli bir kısmı buradan gidiyor. Bu yapımlar sayesinde insanlar yemeninin Kahramanmaraş'ta üretildiğini öğrendi. Şu anda kentte bu mesleği sürdüren iki atölye var. Orijinal yemeni Kahramanmaraş'ta üretilir ve tescili de buraya aittir" şeklinde konuştu.
