ABD'de bir ilk! Vatansız kalmamaları için harekete geçmişlerdi: Karar onandı

ABD'de, doğuştan vatandaşlık konusunda tarihi bir gelişme yaşandı. 9. Temyiz Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın vatandaşlıkla ilgili yürürlüğe koyduğu başkanlık emrini anayasaya aykırı bularak engelleyen alt mahkeme kararını onadı.

DIŞ HABERLER - ABD’de 9. Temyiz Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın vatandaşlıkla ilgili yürürlüğe koyduğu başkanlık emrini anayasaya aykırı bularak engelleyen alt mahkeme kararını onadı.

Böylece 9. Daire, doğuştan vatandaşlık düzenlemesine ilişkin karar veren ilk temyiz mahkemesi oldu.

---

ÇOCUKLARININ VATANSIZ KALMASINDAN ENDİŞE ETMİŞLERDİ

Dava, çocuklarının vatansız kalmasından endişe eden üç hamile kadın ile onlara katılan dört eyalet tarafından açılmıştı. Seattle Bölge Yargıcı John C. Coughenour, Beyaz Saray’ın bu düzenleme ile siyasi kazanç uğruna Anayasa'yı yok saymaya çalıştığını belirterek, emri anayasaya aykırı bulmuş ve uygulamasını geçici olarak durdurmuştu.

Jurist haber sitesinden edinilen bilgilere göre, Yargıç Coughenour, Trump v. CASA davasında verilen Yüksek Mahkeme kararına atıfla, mahkemelerin “tam anlamıyla adil bir çözüm” için evrensel tedbir kararı verebileceğini savunmuştu.

Trump yönetimi karara itiraz ederek, Yargıç Coughenour’un geçici tedbir kararı verme yetkisi olmadığını ve "tam çözüm" istisnasının bu davaya uygulanamayacağını ileri sürdü.

---

"ADALETE AYKIRI"

Ancak 9. Temyiz Mahkemesi’nin 2’ye karşı 1 oyla verdiği kararda, Yargıçlar Michael Hawkins ve Ronald Gould, eyaletlerin dava açma hakkı olduğunu ve anayasa ihlali iddialarında başarılı olma olasılıklarının yüksek olduğunu belirterek, geçici tedbir kararını onadı. Mahkeme ayrıca, evrensel tedbir kararının eyaletlerin talepleri açısından “tam çözüm” sağlamak için gerekli olduğuna hükmetti.

Kararda, Trump’ın göreve başladığı gün imzaladığı söz konusu başkanlık emrinin, hem Anayasa'nın II. Maddesi'ne aykırı olduğu hem de "adalete aykırı" nitelik taşıdığı ifade edildi. Emir, ABD’de doğan ancak ebeveynleri ülkede yasa dışı ya da geçici statüde bulunan çocukların vatandaşlık hakkını reddediyordu.

Yüksek Mahkeme’nin Trump v. CASA davasında evrensel tedbir kararlarına sınırlama getirmesi sonrası, konuyla ilgili bir diğer önemli karar da New Hampshire Bölge Yargıcı Joseph N. Laplante’den gelmişti. Laplante, sivil haklar gruplarının açtığı toplu dava sonucunda emri anayasaya aykırı bulmuş ve birçok federal kurumun bu emri uygulamasını yasaklamıştı.

Öte yandan karara karşı oy kullanan Yargıç Patrick Bumatay, “Evrensel tedbir taleplerine şüpheyle yaklaşmalıyız; ‘tam çözüm’ ifadesinin, evrensel tedbirlerin arka kapısı olmaması gerekir,” diyerek görüş bildirdi. Ancak Bumatay, kararnameye ilişkin anayasal değerlendirmede bulunmadı.