Arap Birliği'nin 71 yıllık tarihi

Arap Birliği'nin 71 yıllık tarihinde yeni bir dönem başladı. Mısır'ın aday gösterdiği Ahmed Ebu Gayt, dün akşam yapılan toplantıda Birliğin yeni Genel Sekreteri seçildi.

Mısırlı Ebu Gayt, Hüsnü Mübarek döneminin son Dışişleri Bakanıydı. "Filistinlileri, Mısır sınırlarını ihlal etmeleri halinde ayaklarını kırmakla" tehdit etmesiyle hatırlanan Ebu Gayt, Arap Birliği'nin 8. Genel Sekreteri oldu.

Arap ülkeleri arasında ekonomik, kültürel, siyasi ve sosyal ilişkileri düzenlemek amacıyla 1945'te kurulan Arap Birliği yıllar içinde yeterince etkin olmamakla eleştiriliyor. Gözlemciler, 22 ülkenin üye olduğu Birliğin çok sayıdaki kararının kağıt üstünde kaldığını belirtiyor.

1945'te kuruldu

Arap ülkeleri arasında bir çatı örgüt kurma fikri 2. Dünya Savaşı'nın devam ettiği yıllara denk geliyor. Dönemin Mısır Başbakanı Mustafa en-Nahhas, Arap Birliği projesi kapsamında 1942 yılı başında Arap Liderleri Kongresi'nin düzenleneceğini açıkladı. Kahire yönetimi, aynı yılın ağustos ayında da Arap ülkelerinden oluşan bir örgütün oluşturulması amacıyla Irak, Ürdün, Suudi Arabistan, Suriye, Lübnan ve Yemen'den birer temsilci göndermelerini talep etti.

Mısır, Ürdün, Suriye, Irak ve Lübnan hükümetleri, birkaç yıl süren istişare görüşmelerinin ardından 25 Eylül 1944'te İskenderiye Protokolü'nü imzaladı. Daha sonra Suudi Arabistan ve Yemen'in de katıldığı protokol, Arap Birliği örgütünün temelini oluşturdu. Protokole göre kurulan siyasi komite, yürüttüğü çalışmaların ardından 3 Mart 1945'te 20 temel ve 3 ek maddeden oluşan "Arap Birliği Misakı (Anlaşması)" metnini oluşturdu. Söz konusu anlaşmanın 22 Mart 1945'te Irak, Mısır, Ürdün, Suriye ve Lübnan tarafından imzalanmasıyla Arap Birliği kuruldu. Anlaşmayı, daha sonra Suudi Arabistan ve Yemen de imzaladı.

Birliğe, daha sonra bağımsızlıklarını kazanan Libya (1953), Su­dan (1956), Fas ve Tunus (1958), Kuveyt (1961), Cezayir (1962), Güney Yemen (1967), Bahreyn, Umman, Katar, Birleşik Arap Emir­likleri (1971), Moritanya (1973), Somali (1974), Filistin Kurtuluş Örgütü (1976) ve Cibuti (1977) de katıldı. Arap Birliği'nin şu an 22 üyesi bulunuyor.

Birlik yapısı ve yönetimi

Arap Birliği, 1945 yılında imzalanan anlaşmaya göre Konsey, Daimi Komiteler ve Genel Sekreterlik şeklinde üçlü yapıdan oluşuyor.