Barış masasındaki ilk çatlak! ABD-İran görüşmesi başlamadan ertelendi

ABD ile İran arasında savaşın durdurulması ve sorunların müzakereler yoluyla çözülmesini öngören mutabakatın yürürlüğe girmesinin ardından, tarafların bugün İsviçre’de gerçekleştirmesi planlanan kritik toplantının iptal edildiği bildirildi. Beyaz Saray, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İsviçre ziyaretinin ertelendiğini açıklarken, İsviçre Dışişleri Bakanlığı da görüşmenin yapılmayacağını doğruladı. Mutabakat sonrası açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump başkanlık yetkilerinin 'bir sınırı olmadığının' altını çizerken, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ise Washington’a bir kez daha sert uyarılarda bulundu.

İran ile ABD arasında savaşın sona erdirilmesi ve taraflar arasındaki sorunların diplomatik yollarla çözülmesini öngören mutabakatın imzalanmasının ardından gözler İsviçre’de yapılması planlanan temaslara çevrilmişti. Ancak tarafların bugün İsviçre’nin Bürgenstock kasabasında gerçekleştirmesi beklenen toplantının iptal edildiği açıklandı.

VANCE’İN ZİYARETİ ŞİMDİLİK ERTELENDİ

İsviçre Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Bürgenstock'daki toplantılar planlandığı gibi bugün yapılmayacak. Dolayısıyla dün duyurulan toplantı iptal edildi” ifadelerine yer verildi. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD’nin İran ile yürütülecek teknik görüşmelere yönelik hazırlıkların sürdüğünü ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İsviçre ziyaretinin şimdilik ertelendiği belirtildi.

HAMANEY’DEN ANLAŞMA SONRASI İLK AÇIKLAMA

Öte yandan, İran ile ABD arasında imzalanan mutabakatın perde arkasına ilişkin dikkat çeken açıklamalar geldi. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, anlaşmaya başlangıçta sıcak bakmadığını ancak Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın hem İran halkının hem de “Direniş Cephesi”nin haklarını koruyacağı yönünde güvence vermesi üzerine mutabakata onay verdiğini söyledi. Hamaney, “Prensip olarak mutabakata ilişkin farklı bir görüşe sahiptim. Buna rağmen, Sayın Cumhurbaşkanı'nın İran halkının ve Direniş Cephesi'nin haklarını savunacağına dair bana açık güvence vermesi nedeniyle onay verdim” dedi.

“BAŞKA KİM BÖYLE BİR ABLUKA UYGULAYABİLİRDİ Kİ?”

Mutabakat sonrası açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump ise Axios’a verdiği röportajda, İran savaşı sonrasında başkanlık yetkilerinin sınırlarına ilişkin soruya, “Bir sınırı yok. Bu yönde bir ders almadım. Sınırların olduğunu biliyorum, ama burada sınır yok” cevabını verdi. Trump ayrıca, İran’a yönelik uygulanan deniz ablukasına işaret ederek, “Başka kim böyle bir abluka uygulayabilirdi ki? Tek bir geminin bile geçemediği bir deniz ablukası uyguladım” ifadelerini kullandı.

“EZİCİ BİR CEVAP VERMEKTEN ÇEKİNMEYİZ”

Trump’ın açıklamalarının ardından İran hattından da sert açıklamalar geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’yi anlaşma hükümlerine bağlı kalması konusunda uyararak, “Karşı tarafın sözünü tutmaması, anlaşmayı ihlal etmesi ve aşırı taleplerde bulunması durumunda, ezici bir cevap vermekten çekinmeyiz. Savaşta bir kez tokat yediler, aynı yolu seçerlerse bu kez daha sert bir tokat yerler” dedi.

VANCE'DEN ÇARPICI 'İSRAİL' ÇIKIŞI: GÜVENMEM

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsrail dahil hiçbir ülkeye uluslararası diplomasi alanında güvenmediğini belirtti. İsrail'in "iyi bir ortak" olduğunu savunan Vance, "Ancak İsrail zaman zaman bunu yanlış nitelendiriyor ve İsrail ile ABD'nin temelde hep aynı çizgide olduğunu söylüyor. Bu doğru değil. Biz farklı ülkeleriz, farklı ihtiyaçlarımız var, farklı coğrafyalardayız." ifadelerini kullandı.

Vance, sunucunun "Onlara (İsrail) güveniyor musunuz?" sorusuna, "Konu, uluslararası ilişkiler ve diplomasi olunca kimseye güvenmem. Onların kabiliyetli olduğunu düşünüyor muyum? Evet. Ortak çıkarlarımız olduğunu ve iyi çalıştığımızı düşünüyor muyum? Evet." cevabını verdi.

NELER OLMUŞTU?

Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda 14 Haziran’da duyurulan ve 18 Haziran’da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe giren İslamabad Mutabakatı; savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor. Tarafların, mutabakatın ardından İran’ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması başta olmak üzere nihai anlaşmaya yönelik 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.