Bir Rum'un gözünden 1974 olayları

Kuzey Kıbrıs seyahatim sırasında Kıbrıslı Rum bir gazeteciyle görüşme fırsatım oldu. Genel olarak Kıbrıs Barış Harekâtı konusunda fikrimiz olsa da, Kıbrıslı Rumların ne düşündüğü konusunda pek bilgi sahibi olamadık.

İsmail Okan Ukav - Girne

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nde yaşayan Elita Michaelidou, devlet bünyesinde uzun yıllar görev yapmış önemli bir isim. Michaelidou halen ulusal televizyondaki programı ile çalışmalarını sürdürüyor.

"15 Temmuz'a da, 20 Temmuz'a da karşıyım"

- 1974'teki Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası Türk ve Rum yönetimi olarak ikiye ayrılan Kıbrıs'ta son gelişmeler sonrası KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ve Rum Yönetimi Devlet Başkanı Nikos Anastasiadis arasındaki centilmen tavırlar çözüm için aydınlık bir portre çiziyor. Kıbrıs'ta "federasyon" kurulması mümkün mü?

Evet, Kıbrıs'ın bir "federasyon" olması mümkün. Kıbrıs halkı kalıcı ve adil bir çözüm istiyor, önemli olan bunu sağlamak.

- KKTC Cumhurbaşkanı Akıncı, Türkiye ziyareti sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile düzenlediği basın toplantısında Kıbrıs sorunuyla ilgili olarak "15 Temmuz olmasaydı, 20 Temmuz da olmazdı" demişti. Kıbrıs'ta 15 Temmuz 1974'te gerçekleşen Yunan darbesi ve buna karşılık olarak Türkiye tarafından düzenlenen Kıbrıs Barış Harekâtı hakkında ne düşünüyorsunuz?

15 Temmuz'a da, 20 Temmuz'a da şiddetle karşıyım, yaşananlar gereksizdi. Çok fazla baldır zırhı vardı ama neden yoktu. Yanı sıra Kıbrıs'ta darbenin başarıya ulaşacağına inanmıyordum çünkü Kıbrıslıların büyük çoğunluğu darbeyi engelleyip, demokrasiyi koruyabilirdi. Buna karşın bir avuç darbe yanlısı vardı. Darbe, Türkiye'nin müdahalesi için bir bahane oldu.

"Kıbrıs halkına karşı saçma bir oyun oynandı"

Hazırladığım programlarda Rum ve Türk konuklarım oldu. Rumlar ve Türklerin arasında güçlü bir dostluk ve saygı var. Her zaman da böyle oldu, Kıbrıslılar barış içinde yaşadı. 1974 olaylarında aşırıcılar (aşırı milliyetçi Türkler ve Rumlar) nedeniyle her iki tarafta zarar gördü. Bu dönemde "Kıbrıslılar" olarak çok fazla kurban verdik. Aşırı milliyetçi Rumlar, Rum demokratlara da karşıydı.

- Selanik’ten göçmek zorunda kalan bir ailenin torunu olarak soruyorum ve duygularınızı anlamaya çalışıyorum, Kuzey Kıbrıs'taki anılarınızı hatırladığınızda neler hissediyorsunuz?

Kalbim koparılmış gibi. Eminim ki liderler ve Kıbrıslı Türkler de benzer duyguları taşıyor. Hepimiz kuzeyde ya da güneyde bir şeyleri terk etmek zorunda kaldık. Kıbrıs halkına karşı saçma bir oyun oynandığını düşünüyorum. Ülkemiz ortadan ikiye bölündü, kültürümüz parçalandı, zorla yerimiz değiştirildi, evlerimizi, hayvanlarımızı kaybettik.

"Anavatanlara ihtiyacımız yok"

- Bir Kıbrıslı olarak Türk ve Yunan hükümetlerine mesajınız nedir?

Türkiye ve Yunanistan'a mesajım Sayın Akıncı ile aynı şey; "Anavatanlara ihtiyacımız yok". Biz neysek oyuz, en çokta "Kıbrıslıyız". Kıbrıs halkları geçmişte olduğu gibi birlikte huzur içinde yaşayabilir. Kıbrıslıların istediği de bu. Çünkü aynı kültürü, aynı sevinci, aynı acıyı paylaşıyoruz. Kıbrıs'ta çözüm tüm tarafların yararına.

"Kıbrıs'ın istikrarı Yunanistan ile ilgili değil"

- Yunanistan krizi ile ilgili ne düşünüyorsunuz? Bu durum Kıbrıs Rum Yönetimini etkiliyor mu?

Kıbrıs'ın istikrarı Yunanistan ile ilgili değil. Biz Avrupa'ya aitiz ve Avrupalı değerlere inanıyoruz. Gerçekten Kıbrıs'ta kalıcı bir çözüm istiyoruz, bunu tekrar temenni ediyorum. Belirsizliklerden arındırılmış kalıcı bir çözüm Türkiye dahil, tüm taraflar için yararlı olacak. Sadece kişiler üzerinden atılacak adımlar tüm dengeleri tekrar alt üst edebilir.

- Son olarak, İsrail ve Mısır'ın faaliyetleri bölgedeki barış umutlarını tehdit ediyor. Kıbrıslılar Rum yönetiminin bu ülkelerle ilişkilerini nasıl değerlendiriyor?

Açıkçası İsrail ve Mısır'la ilgili politikaları takip etmiyorum bu yüzden cevap veremeyeceğim ama insan olarak karşılıklı anlayış, barış ve insani değerlere önem veriyorum.

Soruların için teşekkür ederim. Şu an ulusal televizyonda sunuculuk yapıyorum, değerlerine hayranlık duyduğum çok sayıda Kıbrıslı Türk arkadaşım var. Rum ya da Türk dostlarımla aramızda pek fark yok, "Kartash" (Kardeş) dediğimiz arkadaşlarımız var. Kıbrıs'taki sorunun Kıbrıslılar hariç herkes için çok iyi organize edildiğini düşünüyorum. Hepimiz bunun için bedel ödedik, Selanik'ten ayrılmak zorunda kalan bir aileden olman nedeniyle bunu en iyi anlayabilecek insanlardan birisin.