"Cübbelilerin arkasındaki güç": İran'ın yeni lideri Mücteba Hamaney kimdir?
İran'da Ali Hamaney’in ardından yeni lider, oğlu Mücteba Hamaney oldu. ABD'nin "Cübbelerin arkasındaki güç" olarak tanımladığı 56 yaşındaki yeni lider, Devrim Muhafızları ile olan sarsılmaz bağlarıyla tanınıyor. Uzmanlar, bu atamanın Tahran'da daha sert ve askeri odaklı bir dönemin tescili olduğunu vurguluyor.
İran’da Uzmanlar Meclisi bugün kritik bir karara imza attı. Meclis, savaşın ilk gününde ölen Ali Hamaney’in yerine yeni dini lider olarak oğlu Mücteba Hamaney’i resmen seçtiğini duyurdu.
MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?
56 yaşındaki Mücteba Hamaney, İran siyasetinde perde arkasında etkili bir figür olarak biliniyor. 1969 yılında Meşhed’de doğan Hamaney, genç yaşta Devrim Muhafızları ile bağlantılı Habib Taburu’na katıldı ve İran-Irak Savaşı’nın son yıllarında görev aldı. Bu tecrübe, onun ülkenin güvenlik yapısında kalıcı ilişkiler kurmasına katkı sağladı.
Hamaney'in ölümüne ilişkin çok konuşulacak iddia: Yüzüğüne dinleme cihazı mı yerleştirildi?
"CÜBBELİLERİN ARKASINDAKİ GÜÇ"
Babası Ali Hamaney’in 1989’da İslam Devrimi’nin lideri olarak göreve gelmesinin ardından Mücteba Hamaney, Kum’da dini eğitim aldı ve İran’daki önemli dini liderlerle bağlantılar kurdu. Resmî olarak yüksek bir dini unvanı bulunmayan Hamaney, kamuoyundan uzak kalarak babasının ofisinde stratejik faaliyetler yürüttü.
Petrol 200 doları aşarsa! Saldırılara karşı 'hezimet' uyarısı
Wikileaks belgelerine göre, 2000’li yılların sonlarında ABD diplomatları onu “cübbelilerin arkasındaki güç” olarak tanımlamış, ülkedeki etkisini perde arkasında güçlendirdiği belirtilmişti.
YENİ DÖNEMDE BEKLENTİLER
Uzmanlar, Mücteba Hamaney’in babasının izlediği sert ve baskıcı politikaları büyük ölçüde sürdüreceğini öngörüyor. 2009’daki cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrası yaşanan protestoların bastırılmasındaki rolü, izleyeceği çizginin işareti olarak görülüyor.
John Hopkins Üniversitesi’nden İran uzmanı Vali Nasr, “Mücteba Hamaney’in göreve gelmesi, Devrim Muhafızları’nın daha doğrudan iktidarda olacağını gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.
İran muhalifleri ve araştırmacılar da Mücteba Hamaney’in Tahran rejiminde önemli bir aktör olduğunu ve Devrim Muhafızları ile derin bağlara sahip olduğunu vurguluyor.
Bu ilişkiler, yeni liderin ülke içindeki baskıcı politikaların şekillenmesinde kilit rol oynayacağını gösteriyor.
İRAN LİDERİNİN YETKİLERİ
İran'da seçimle iş başına gelen Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, “liderlik makamı”, tüm devlet organlarının üzerinde, sahip olduğu anayasal yetkilerle iç ve dış politika konularında son sözü söyleyen merci kabul ediliyor.
Cumhurbaşkanı dahil tüm devlet organlarının üzerinde bir otoriteye sahip ve “rehber” olarak adlandırılan devlet başkanı, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici rol oynuyor.
İran lideri, 88 kişiden oluşan ve halk tarafından 8 yılda bir seçilen Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor. Bu meclise aday kişilerin çoğu lider tarafından belirlenirken Anayasayı Koruyucular Konseyi (AAK) tarafından da onaylanıyor. AAK’nin uygun görmediği kişiler, Uzmanlar Meclisi seçimlerine katılamıyor.
