Eurovision'da 'hile' şüphesi! ABD basını, İsrail'in milyon dolarlık 'organize oy kampanyası'nı yazdı
İsrail karşıtı protestoların gölgesinde gerçekleşen 70. Eurovision Şarkı Yarışması’nı Bulgaristan kazanırken, İsrail’in halk oylamasında “organize oy” kampanyası yürüttüğü iddiaları tartışmaların odağına oturdu. ABD basınında yer alan iddialara göre, İsrail’in yarışma için milyon dolarlık tanıtım ve oy teşvik çalışmaları yürüttüğü ve farklı ülkelerdeki vatandaşların para karşılığı oy kullandığı öne sürüldü.
Bu yıl Avusturya'nın başkenti Viyana'da düzenlenen 70. Eurovision Şarkı Yarışması'nın finali, Wiener Stadthalle'de yapıldı. İsrail’in katılımını protesto eden İspanya, Slovenya, Hollanda, İzlanda ve İrlanda organizasyona katılmadı. Final gecesinde sahneye çıkan İsrailli şarkıcı Noam Bettan, seyircilerin dalgalandırdığı Filistin bayraklarıyla protesto edildi.
Jüri ve seyirci oylarının ardından Bulgaristan temsilcisi Dara, “Bangaranga” adlı şarkısıyla 516 puan alarak birinciliğe ulaştı. İsrail 343 puanla ikinci, Romanya ise 296 puanla üçüncü sırada yer aldı.
HALK OYLAMASINDA 'HİLE' İDDİASI!
Yarışmanın ardından en büyük tartışma, İsrail’in halk oylamasındaki 'başarısı' oldu. Geçen yıl da yarışmadan ikincilikle ayrılan İsrail'in halk oylamasında 'hile' yaptığı iddia edildi. ABD basınında yer alan haberlere göre, İsrail hükümetinin Eurovision oylamalarını etkilemek amacıyla uzun süredir kapsamlı bir kampanya yürüttüğü öne sürüldü.
"1 MİLYON DOLARDAN FAZLA BÜTÇE"
New York Times’ın finansal kayıtlar ve dijital kampanyalar üzerine yaptığı araştırmaya göre, İsrail’in 2018 yılından bu yana Eurovision çalışmalarına 1 milyon dolardan fazla bütçe ayırdığı iddia edildi. Haberde, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun da sürece doğrudan destek verdiği belirtildi.
FARKLI PLATFORMLARDAN BİRDEN FAZLA KEZ OY KULLANILDIĞI İDDİASI
ABD merkezli New York Post da haberinde, İsrail’in özellikle çevrim içi reklamlar, diaspora organizasyonları ve siyasi kampanyalar aracılığıyla halk oylamasında avantaj sağladığı yönündeki tartışmalara dikkat çekti. İddialara göre, kullanıcılar farklı platformlar üzerinden birden fazla kez oy kullanmaya teşvik edildi.
Tepkilerin ardından Avrupa Yayın Birliği (EBU), yarışma kurallarında değişikliğe gitti. Yeni düzenlemeyle birlikte hükümet destekli üçüncü taraf kampanyalarının desteklenmesi yasaklanırken, kişi başına kullanılabilecek maksimum oy sayısı da 20’den 10’a düşürüldü.
"PARA KARŞILIĞI OY KULLANMALARI SAĞLANIYOR"
Müzik eleştirmeni Prof. Dr. Michael Kuyucu ise Eurovision’daki halk oylamasının yüzde 50 etkili olduğunu vurgulayarak, "Burada internet, SMS ve aplikasyon üzerinden oy veriliyor. Bir oyun bedeli 0.99 Euro. İsrail bu oylamada diasporasını organize ediyor. Azerbaycan'dan bile İsrail'e puan çıktı. Oy veren ülkelerde yaşayan İsrailliler ve farklı gruplar organize edilerek para karşılığı oy kullanmaları sağlanıyor. Yani binlerce, hatta yüz binlerce oyun kullanıldığı düşünüldüğünde ortada çok büyük bir bütçe var. Bunun devlet kaynaklarıyla ya da farklı vakıflarla desteklenmiş olması mümkün." ifadelerini kullandı.
Kuyucu ayrıca, Avrupa Yayın Birliği’nin ana sponsorlarından birinin İsrail kökenli bir firma olmasının da tartışmaları artırdığını ifade etti.
İZLENME ORANLARINDA BÜYÜK DÜŞÜŞ
Bu arada, İsrail'in katılımı nedeniyle boykot kararlarının gölgesinde devam eden yarışmanın izlenme sayılarında düşüş yaşanıyor. İtalya'da devlet televizyonu RAI'de yayımlanan ilk yarı finalini izleyenlerin sayısı 1 milyon 856 bin oldu. Ülkede geçen yıl 2 milyon 489 bin olarak açıklanan izleyici sayısının, bu yıl önemli ölçüde azalması dikkati çekti.
İsrail'in katılımı nedeniyle boykot kararı alan Hollanda'da ise izlenme sayısı 2025'e göre yüzde 42 azaldı. Dünkü ilk yarı final, ortalama 541 bin izleyici tarafından seyredildi. Buna göre yarı final, 2012'deki ilk yarı finalden bu yana Hollanda'da en az izlenen yarışma oldu. Geçen seneye kıyasla bu yıl yapılan yarışmanın ilk yarı finali, İngiltere'de 253 bin, İsveç'te 316 bin, Belçika'da yaklaşık 430 bin daha az izlendi.
