İran’ın, Kerkük-Ceyhan hattında Acem oyunu

İran, bu kez de Kerkük petrolüne el attı. Bağdat'la varılan mutabakatta petrolün Ceyhan yerine Basra Körfezi’ne aktarılması öngörülüyor.

İran, bölgede yeni acem oyunları peşinde. Ambargo kalkar kalkmaz Türkiye’nin bölgedeki etkisini silme çabasına giren Tahran, bunun için de Şii nüfuzunu kullanıyor. Irak’ta kurup desteklediği Şii Haşdi Şabi örgütünün yanı sıra Şii eski Başbakan Nuri El Maliki ile bu ülkenin yönetiminde etkili olmaya başlayan İran, geçtiğimiz günlerde Kerkük petrolü için Bağdat ile mutabakata vardı. Irak Petrol Bakanı Cabbar Ali el-Luaybi ile İran Petrol Bakanı Bijen Zengene arasında varılan mutabakatla Kerkük petrolünün boru hatlarıyla Basra Körfezi’ne gönderilmesi öngörülüyor.

Irak ve Türkiye arasında 1973’de varılan anlaşma kapsamında Kerkük ve çevresindeki kuyulardan günlük 500 bin varil civarında ham petrol borularla Ceyhan (Yumurtalık) Deniz Terminali'ne ulaştırılıyor. Bu petrol buradan da uluslararası pazarlara naklediliyor. İran bu hamleyle bölgede kendisine rakip olarak gördüğü Türkiye ile izlediği politikalardan rahatsız olan ve bu konuda Ankara ile işbirliği içinde olan Erbil’i devre dışı bırakmayı hedefliyor.

IRAK ANAYASASI’NA AYKIRI

Söz konusu anlaşmanın Irak Anayasası’na aykırı olduğunu savunan Bölgesel Kürt Yönetimi Dış İlişkiler Sorumlusu Felah Mustafa, “Bağdat’ın, Kerkük petrolleri üzerinde tek başına tasarruf hakkı yok. Irak Anayasası’nın 140’ıncı maddesine göre; Kerkük petrolü konusunda Bağdat ve Erbil’in birlikte karar alması gerekiyor. Dolayısıyla Tahran ile bizim müdahil olmadığımız bir anlaşmanın geçerliliği yok” dedi.

50 YILLIK ANLAŞMA HEDEF ALINIYOR

Barzani’nin son Türkiye ziyaretinde de konunun gündeme geldiğini belirten yetkililer, Tahran ve Bağdat’ın, söz konusu mutabakatla Ankara-Erbil arasında 2014’te imzalanan 50 yıllık petrol anlaşmasını hedef aldığını belirttiler.

KERKÜK PETROLLERİ

Kerkük-Yumurtalık hattının Erbil için hayati derecede önemli olduğuna dikkat çeken Barzani’ye bağlı Kürdistan Demokrwat Partisi Kerkük Sorumlusu Kawez Mala Perwez, “Kürt Bölgesi ekonomisinin şahdamarı Kerkük petrolleridir. İran ve Irak aralarında birleşerek bu damarı kesmek istiyorlar. Bizden, habersiz yapılan ve tarafımızda onaylanmayan anlaşmaların hiçbir meşruluğu yoktur” diyerek mutabakata tepki gösterdi.

(Akşam)