Kırım Tatarları endişeli! Tarih tekrar mı edecek?

Büyük sürgünün 70. yıl dönümüne girilirken Kırım Tatarları, yeniden sürgün yaşanmasından endişe ediyor.

Kırım Tatarları, büyük sürgünün 70. yılında, tarihin tekerrür etmesinden endişe ediyor. "Kırım Özerk Cumhuriyeti"nin tek taraflı olarak Ukrayna'dan ayrılıp Rusya'ya bağlanma kararı alması sebebiyle, resmi rakamlara göre şimdiden 1.500 Tatar, Kiev yakınlarındaki bölgelere göç etmiş durumda. İleride bu rakamın daha da artmasından endişe ediliyor. Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Tuncay Kalkay, sürgünün 70. yılında Kırım'ın yeniden Rus işgali altında olmasının büyük bir acı olduğunu belirterek her geçen gün Kırım Tatarları için durumun kötüleştiğini ifade etti. Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) de Rusya yanlısı yönetimin yasağı üzerine, sürgünün 70. yılında anma mitingi yapmama kararı aldı. Kırım Tatarlarının lideri ve Ukrayna milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, Rusya tarafından kendisine getirilen "Kırım'a giriş yasağı" sebebiyle bu yıl anma törenlerine katılamayacaktı. Kalkay, "Kırımoğlu sembol bir isimdir. Ona yapılan, tüm Tatarlara yapılmış olarak algılanır" dedi. Kırım'ın asli unsurlarından olan Tatarlar, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) lideri Joseph Stalin'in sürgün politikası sebebiyle, 18 Mayıs 1944 tarihinde vagonlara doldurularak Ural dağlarıyla Sibirya ve Orta Asya çöllerine sürgün edilmişti. İkinci Dünya Savaşı'nın devam ettiği sırada, ağırlıklı olarak kadın, çocuk ve yaşlılardan oluşan 430 bin kadar Tatar, kısa bir süre içinde vagonlara doldurularak sonu meçhul bir yolculuğa çıkartıldı. Resmi verilere göre, sürgün sırasında ortaya çıkan salgın hastalık, açlık gibi çeşitli sebeplerden dolayı 430 bine yakın Tatarın yarısı hayatını kaybetti.

Kerry'den sürgün mesajı
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry de Kırım Tatarlarının sürgününün 70. yılı sebebiyle bir mesaj yayımladı. Kerry, mesajda "Biz 1944 yılı trajedisini buruk bir yürekle anıyoruz, bugün de kendi toplumlarına karşı yeni bir tehditle karşı karşıya olan Kırım Tatarlarıyla dayanışma içinde bulunuyoruz" dedi. Kırım Tatarlarının ülke dışına kitleler halinde çıkarılmasından doğan acının kelimelerle tarif edilemeyeceğini belirten Kerry, yaşanılanların birçok Kırım Tatarının hafızasında hala canlı olduğunu, Rusya'nın Kırım'ı işgali ve yasa dışı ilhak etme girişiminin "eski yaraları deştiğini" ifade etti. Bu arada sürgünün yıl dönümü sebebiyle New York'ta yaşayan Kırım Tatarları tarafından New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde bir tören düzenlendi. Etkinlikte, 18 Mayıs 1944 yılında Orta Asya ve Sibirya'ya yapılan sürgünde hayatını kaybedenler anıldı.