Kızıldeniz’de hâkimiyet çabası! Gerilimin perde arkası

İsrail’in, Somali’nin parçası olan Somaliland’ın bağımsızlığını tanıdığı yönündeki açıklaması bölgedeki taşları yerinden oynattı.

OSMAN SAĞIRLI - Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emîrliklerinden (BAE), Yemen Güney Geçiş Konseyine silah taşıyan gemileri vurdu. Ardından Yemen yönetimi BAE’ye hava-kara-deniz alanlarını kaparak “Güçlerinizi 24 saat içinde çekin” dedi. BAE, birliklerini çekti. Böylece Husilere karşı yıllardır aynı cephede yer alan Suudi Arabistan ile BAE, sahada karşı karşıya geldi. İsrail ve BAE sahada birlikte hareket ediyor.

BAE yönetimi Libya, Suriye, Somali, Kıbrıs, Yemen, Etiyopya ve Sudan gibi ülkelere yönelik her hamlede İsrail lehine tavır aldı. Husilerin önemli isimlerinden Tuğgeneral Abdul Ghani ez-Zübeydî, zamanında BAE’nin kendilerine Suudi Arabistan’ın kuzeybatısında Ürdün sınırına yakın bölgede 500 milyar dolar yatırımla gerçekleştirilmesi planlanan megakent projesi NEOM’u vurmayı teklif ettiği itirafında bulundu. Bu adımlar, Suudi Arabistan cephesinde radikal politika değişikliğine yol açtı. Riyad, kuşatmanın nihai hedefinin kendisi olduğunu hissedince düğmeye bastı. Suudi Arabistan medyası “BAE ve İsrail’e karşı Türkleri Yemen’e davet edelim. Böylece tüm dengeler değişecektir” manşetleri attı.

Yemen’de BAE destekli Güney Yemen Devleti kurma projesi, Somaliland’ı ayrıştırarak Somali’yi bölme projesinden bağımsız değil. İsrail ve BAE, İran destekli Husilerin tam karşısındaki Somaliland’da bir üs kurmak istiyor. BAE, Yemen’in güneyindeki Socotra Adası’nı ayrılıkçı gruplar eliyle kontrol altında tutarak Babülmendep girişini güvencesi altına aldı. Somaliland adımıyla birlikte Berbera limanında da etki kuracak. Bu gelişmeler Aden Boğazı, Kızıldeniz ve Hint Okyanusu’nun batısını kontrol anlamına geliyor. Bu durumda Çin, Hindistan ve Avrupa ticaret yolu İsrail ve BAE’nin eline geçecek. Denklemin bir tarafında da Somali ile problem yaşayan Etiyopya bulunuyor. Denize kıyısı bulunmayan Etiyopya, geçen yıl Somaliland ile deniz anlaşması yaptı. Etiyopya, Somaliland’daki Berbera Limanı’na erişim ve 20 kilometre kıyı şeridi kiralama karşılığında, Somaliland’ın bağımsızlığını tanımayı taahhüt etti. Bu arada BAE’nin İsrail ile iş birliği ülke içinde de ayrılığa sebep oldu. Altı emirlikten oluşan BAE’de başta Şarika Emirliği olmak üzere yönetime karşı tepkili açıklamalar yapılmaya başlandı. BAE’yi zorlu bir süreç bekliyor.