Ordusu olmayan ülkeler şaşırtıyor! Peki güvenliklerini kim sağlıyor?
Dünya genelinde ülkelerin büyük çoğunluğu kendi güvenliğini sağlamak için düzenli bir orduya sahip ancak bazı istisnai devletler, farklı tarihsel ve siyasi nedenlerle ordularını tamamen kaldırmış ya da hiç kurmamış durumda. Bu ülkeler genellikle küçük yüzölçümüne sahip, düşük nüfuslu veya güçlü uluslararası ittifaklara bağlı devletler.
Elbette ki bu 'ordusuz' ülkelerde güvenlik ihtiyacı tamamen ortadan kalkmış değil. Bunun yerine iç güvenlik polis güçleriyle, dış savunma ise komşu ülkelerle yapılan anlaşmalar veya uluslararası kuruluşlar aracılığıyla sağlanıyor.
İşte dünyada klasik anlamda orduya sahip olmayan o ülkeler:
SAN MARİNO
San Marino, Avrupa'nın en eski cumhuriyetlerinden biri olmasına rağmen düzenli bir orduya sahip değildir. Ülkede çok sınırlı sayıda tören ve sembolik askerî birim bulunsa da bunlar gerçek bir savunma gücü oluşturmaz. Dış güvenlik açısından tarihsel olarak İtalya ile yakın iş birliği içinde olan San Marino, küçük nüfusu ve coğrafi yapısı nedeniyle askerî bir yapı yerine diplomatik ilişkilere dayalı bir güvenlik modeli benimsemiştir.
VATİKAN
Dünyanın en küçük devleti olan Vatikan'da klasik anlamda bir ordu bulunmaz. Güvenlik, sınırlı sayıda personelden oluşan Vatikan Jandarma Teşkilatı ve sembolik niteliğe sahip İsviçre Muhafızları tarafından sağlanır.
Vatikan’ın dış güvenliği ise büyük ölçüde İtalya ile iş birliği içinde yürütülmektedir.
ANDORRA
Pirene Dağları arasında yer alan Andorra'nın düzenli bir ordusu bulunmuyor. Tarihsel olarak Fransa ve İspanya arasında 'ortak koruma' sistemiyle yönetilen ülke, dış savunmasını bu iki komşusuna bırakmıştır.
İç güvenlik ise küçük ölçekli polis birimleri tarafından sağlanır. Andorra, bu yapısıyla Avrupa’da 'çifte himaye' modeliyle bilinen nadir örneklerden biridir.
MONAKO
Monako'da da düzenli bir ordu bulunmamaktadır. Küçük yüzölçümü ve düşük nüfusu nedeniyle güvenlik ihtiyaçları sınırlıdır. İç güvenlik Monako Kamu Güvenliği Polisi tarafından sağlanırken, dış savunma Fransa ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde yürütülür.
Buna rağmen Monako, özellikle turizm ve finans merkezi olması nedeniyle yüksek güvenlik standartlarına sahiptir.
LİHTENŞTAYN
1868 yılında ekonomik gerekçelerle ordusunu kaldıran Lihtenştayn, o tarihten beri askeri bir güç bulundurmamaktadır. Avrupa'nın en küçük ve en zengin ülkelerinden biri olan Lihtenştayn, savunma konusunda İsviçre ile yakın ve tarihsel bir ilişkiye sahiptir.
Ülke içi güvenlik sınırlı polis gücüyle sağlanır ve dış tehditlere karşı fiilî koruma komşu ülkelerin istikrarına dayanır.
İZLANDA
İzlanda, dünyanın en özel güvenlik modellerinden birine sahip çünkü kalıcı bir kara ordusu bulunmuyor. Ülke, NATO üyesidir ve savunma ihtiyaçları büyük ölçüde ittifak sistemi üzerinden karşılanır.
İç güvenlik polis teşkilatı ve sahil güvenlik tarafından sağlanırken, ülke coğrafi izolasyonu nedeniyle düşük askerî tehdit algısına sahiptir.
PANAMA
1990 yılında ABD'nin de etkili olduğu siyasi dönüşüm sürecinin ardından Panama ordusunu lağvetmiştir. Günümüzde ülkede klasik anlamda bir askeri yapı bulunmaz; güvenlik görevleri ulusal polis, sınır güvenliği birimleri ve özel kuvvetler tarafından yürütülür.
Panama Kanalı gibi stratejik bir bölgeye sahip olmasına rağmen, savunma yaklaşımı büyük ölçüde uluslararası iş birliklerine ve diplomatik dengeye dayanır.
KOSTA RİKA
1949 yılında iç savaşın ardından ordusunu tamamen kaldıran Kosta Rika, bu kararı anayasaya da işlemiştir. O tarihten bu yana ülke, savunma bütçesini büyük ölçüde eğitim, sağlık ve çevre politikalarına yönlendirmiştir.
İç güvenlik polis teşkilatı tarafından sağlanırken, dış tehditlere karşı diplomasi ve uluslararası hukuk mekanizmalarına dayanılmaktadır.
