Rusya'dan BMGK'ya bir veto daha

Rusya, Suriye'de kimyasal silah kullanımını soruşturan Birleşmiş Milletler (BM) misyonunun görev süresinin uzatılmasını öngören tasarıyı ikinci kez veto ederek, iç savaşın başlamasından bu yana Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyindeki (BMGK) Suriye kararlarını 10'uncu defa veto etmiş oldu.

ABD ile Rusya, BM ve Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) tarafından oluşturulan ortak soruşturma misyonunun (JIM) görev süresinin uzatılmasına ilişkin BMGK'ya iki rakip tasarı sundu.
İlk olarak kendi tasarısının oylanmasını istemeyen Rusya bunu geri çekti ve ABD'nin tasarısı oylamaya sunuldu.
Rusya, ABD'nin tasarısına ikinci kez olumsuz oy verdi ve iç savaşın başlamasından itibaren BMGK'daki Suriye kararlarına yönelik 10'uncu defa veto hakkını kullandı. ABD'nin tasarısına 11 üye destek verdi, Rusya'nın yanı sıra Bolivya olumsuz oy kullandı. Çin ve Mısır ise çekimser kaldı.
Rusya, JIM'in görev süresinin uzatılmasını talep eden ABD tasarısını 24 Ekim'de de veto etmişti.
Daha sonra Bolivya, Rusya'nın geri çektiği tasarının oylanmasını istedi. Oylamaya sunulan Rusya tasarısı ise yeterli sayıda oy alamadığı için reddedildi. Çin, Bolivya ve Kazakistan Rusya'nın tasarısına destek verdi, 7 ülke ise olumsuz oy kullandı. Bu kez Japonya, Etiyopya, Mısır ve Senegal çekimser kaldı.
BMGK'da bir tasarının kabul edilmesi için 15 üyeden en az 9'unun lehte oy vermesi ve daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ile Fransa'dan herhangi birinin veto yetkisini kullanmaması gerekiyor.
Rusya, kendi tasarısında Esed rejiminin 4 Nisan'da Han Şeyhun'da kimyasal silah kullandığını ortaya koyan BM raporunun sonuçlarını kabul etmeyerek yeniden değerlendirmesini ve JIM'in görev süresinin 6 aylığına uzatılmasını istemişti.
- ABD'den Suriye rejimine askeri müdahale tehdidi
İki rakip tasarının kabul edilmemesinin ardından ABD ve Rusya'nın daimi temsilcileri birbirlerine karşılıklı suçlamalar yöneltti.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Nikki Haley, Rusya'yı konseyde 11 ülkenin desteğini alan tasarıyı veto ederek "BM mekanizmasını öldürmekle" suçladı.
Rusya'nın Suriye'de kimyasal silah kullananların tespit edilmesini engelleyerek gelecekteki saldırıların önlenmesine de karşı çıktığını söyleyen Haley, "Mesaj net; Rusya, Suriye'de kimyasal silah kullanımını tasvip ediyor." dedi.
Haley, Suriye rejiminin tekrar kimyasal silah kullanması durumunda ABD'nin askeri müdahalede bulunacağı uyarısında bulundu.
ABD, Han Şeyhun'daki kimyasal saldırının ardından Esad rejimine ait Şayrat Hava Üssü’nü vurmuştu.
- "ABD, Rusya'nın itibarını sarsmaya çalışıyor"
Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia ise ABD'yi, konseye "gerçekçi olmayan" bir tasarı sunmanın yanı sıra Suriye'deki krize "siyasi çözüm bulmada ara buluculuk rolü üstlenen Rusya'nın itibarını sarsmaya çalışmakla" eleştirdi.
Nebenzia, BM mekanizmasının görev süresinin uzatılamamasından ABD ve tasarısına destek veren ülkeleri sorumlu tuttu.
Japonya da BMGK'daki toplantının ardından konseye JIM'in görev süresinin bir ay uzatılmasını talep eden bir tasarı sundu.
Görev süresi bugün sona eren BM misyonu, 26 Ekim'de BMGK'ya sunduğu raporunda Han Şeyhun'da yaklaşık 100 kişinin hayatını kaybetmesine neden olan kimyasal silah saldırısının Suriye rejimi tarafından gerçekleştirildiğini ve saldırıda sarin gazı kullanıldığını açıklamıştı.
Suriye'de kimyasal silah kullanan tarafların tespiti amacıyla 2015 yılında oluşturulan BM misyonu JIM, BMGK tarafından incelenmesi istenen kimyasal silah saldırılarını soruşturmuş ve daha önce de üç olayda Suriye rejiminin, bir olayda da terör örgütü DEAŞ'ın kimyasal silah kullandığını tespit etmişti.