Suudi Arabistan'ın Yemen'de 'aşiret açılımı'

Suudi Arabistan İkinci Veliaht Prensi Muhammed'in Yemenli aşiret liderleriyle bir araya gelmesi, siyaset uzmanlarına göre bir nevi "aşiret açılımı" anlamı taşıyor.

Yemen'de Husiler ve devrik Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih yanlılarına karşı meşru hükümete destek için kurulan Arap koalisyonuna öncülük eden Suudi Arabistan'ın, başkent Sana ve stratejik öneme sahip Hudeyde kentini kurtarma operasyonu öncesinde müttefiklerini yeniden şekillendirdiği belirtiliyor.

Suudi Arabistan İkinci Veliaht Prensi ve Savunma Bakanı Muhammed bin Selman, geçen hafta başkent Riyad'da Yemenli aşiret liderleriyle bir araya geldi. Kraliyet Divanı'nda ağırlananlar arasında, Husilere karşı meşru hükümetin yanında savaşan Halk Direniş Güçleri'ni (HDG) yönetenlerin yanı sıra ülkenin dört bir yanından önde gelen aşiret liderleri yer aldı. Prens Muhammed, burada yaptığı konuşmada, "Arapların kökü ve ırkı Yemen'den geliyor. Bizler, hayatımızın son gününe kadar her adımda sizinle olacağız. Eskiden sizinle olduğumuz gibi gelecekte de sizinle olmaya devam edeceğiz." dedi.

Suudi Arabistan'ın eski müttefiki Haşidler dışında daha önce aşiretlerle yakın temas kurmaktan kaçındığına dikkati çeken uzmanlar, Prens Muhammed'in bu adımını bir nevi "aşiret açılımı" olarak değerlendirdi.

Yemenli yazar ve siyaset uzmanı Ahmed ez-Zerka, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan'ın, stratejik Hudeyde kenti ve limanını Husilerden kurtarma hazırlıkları çerçevesinde müttefiklerini yeniden şekillendirmeyi amaçladığını söyledi.

Bununla birlikte Suudi Arabistan'ın aşiret açılımında geç kaldığını belirten Zerka, "Bu görüşme, açık bir anlaşmayla sonuçlanmazsa Suudi Arabistan üst düzey makamları ile Yemenli aşiretler arasındaki buzları eritmekten öteye gitmez. Birkaç yıldan beri ilk defa Suudi Arabistanlı üst düzey bir yetkili, Yemenli aşiret liderleriyle toplantı yaptı. Görüşme, Özel Komite'yi yeniden canlandırma taleplerini de doğurabilir." diye konuştu.

"Riyad, aşiretlerle çalışma konusuna temkinli yaklaşıyordu"

Yemenli bir başka siyaset uzmanı Faysal el-Mecidi ise aşiret liderlerinin Husiler ve Salih'le temaslarının yanı sıra "dar vizyonları" nedeniyle şimdiye kadar Suudi Arabistan tarafından ihmal edildiğine işaret etti.

Devrik Cumhurbaşkanı Salih'in devlet kurumları aleyhinde ülkedeki aşiret liderlerine kazanımlar sağladığını hatırlatan Mecidi, şunları söyledi:

"Suudi Arabistan'ın, daha önce Yemenli aşiret liderleriyle çalışma konusuna temkinli yaklaştığını düşünüyorum. Muhammed bin Selman'ın Yemenli aşiret liderleriyle buluşması ise Husiler ile siyasi sürecin sonuç vermeyeceği ve askeri kararın ağır bastığı izlenimini yansıtıyor. Prens Muhammed'in 'Yemen'i yalnız bırakmayacağız' sözleri, her iki ülke halkının yanı sıra bütün Araplara, 'Suudi Arabistan'ın genç yöneticilerinin farklı düşünmeye başladığı' mesajını verdi."

Mecidi, Suudi Arabistan'ın iki yılı aşkın süredir beraber çalıştığı Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi yönetimine alternatif arayışı içinde aşiretlerle yakınlaştığı iddialarına ilişkin ise, "Riyad'daki görüşmeden çıkacak karar, Yemen'deki siyasi yönetimden çok sosyal konumu şekillendirmekle ilgilidir." değerlendirmesinde bulundu.

Aşiretlerle toplantının Kızıldeniz sahilindeki stratejik Hudeyde ve başkent Sana'nın kurtarılması hazırlıklarının devam ettiği bir dönemde gerçekleştiğine dikkati çeken Mecidi, şöyle devam etti:

"Görüşmenin, İkinci Veliaht Prens ve Savunma Bakanı Muhammed Bin Selman ile gerçekleşmesi siyasi önerilerin değil de askeri yönün ağır bastığını gösteriyor. Özellikle Prens Muhammed'in, Kararlılık Fırtınası operasyonunun başlamasında ciddi rolü olmuştu. Prens Muhammed, Yemen meselesine Arap perspektifinden bakıyor. Bu nedenle Suudi Arabistan'ın arka bahçesi olan Yemen'de İran'ın varlığını istemiyor."

Aşiretlerin önemi

Yemen'deki iç savaşta aşiretler büyük önem taşıyor. İki yıldan uzun süredir devam eden çatışmalarda yer alan savaşçıları büyük ölçüde aşiretler temin ediyor. Bu nedenle çatışmaların çıktığı günden beri Husilerin lideri Abdulmelik el-Husi, tüm konuşmalarında, savaşçı göndermeleri için aşiret liderlerine çağrıda bulunuyor.

Yemen'de meşru yönetime darbe yapan Husiler ve onlara destek veren Salih yanlıları, Eylül 2014'ten beri başkent Sana başta olmak üzere birçok bölgede kontrolü elinde bulunduruyor.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri, 26 Mart 2015'ten bu yana Yemen'de hükümet güçlerine destek veriyor.