Trump, Xi’den rahatsız oldu! Teknoloji devlerine peş peşe gizli uyarı geldi! "Küresel tedarik zinciri ağır darbe alacak"
Trump’ın Xi Jinping ile yaptığı görüşmede Tayvan başlığında yaşanan gerilim dikkat çekici bir boyuta ulaştı. Çin liderinin tavrından rahatsız olduğu öne sürülen Trump’ın, teknoloji devlerine yönelik peş peşe gizli uyarılar yaptığı iddia edildi. Washington kulislerinde konuşulanlara göre, Tayvan’daki muhtemel bir kriz senaryosu için Silikon Vadisi alarm durumuna geçirildi.
Dünyanın teknoloji kalbi Tayvan’da atıyor. Küresel ölçekte kullanılan ileri teknoloji çiplerin yaklaşık yüzde 90’ı bu ada ülkesinde üretiliyor. Ancak Çin’in Tayvan’ı ablukaya alması ya da işgal etmesi ihtimali, başta ABD olmak üzere tüm teknoloji devlerini alarma geçirdi. Böyle bir senaryoda Amerikan şirketlerine çip akışı kesilecek, küresel tedarik zinciri ağır darbe alacak.
New York Times'ın haberine göre, Washington’da yıllardır yapılan gizli brifinglerde Apple, AMD, Qualcomm, Nvidia ve Intel gibi dev şirketlerin yöneticilerine açık uyarı yapıldı:
"Çin Tayvan’ı hedef alırsa üretim durur, küresel ekonomi sarsılır."
"EKONOMİK FELAKET KAPIDA"
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda şunları söylemişti:
"Dünya ekonomisi için en büyük tek tehdit, yüksek kaliteli çiplerin yüzde 97’sinin Tayvan’da üretiliyor olmasıdır. O ada ablukaya alınırsa ekonomik bir felaket yaşanır."
Yarı İletken Endüstrisi Derneği için hazırlanan gizli rapora göre Tayvan’dan çip akışı kesilirse ABD ekonomisi yüzde 11 daralabilir.
Dünya genelindeki ekonomik kaybın da 10 trilyon doları aşabileceği ihtimaller arasında.
ABD’li teknoloji devlerinin çoğunun, tedarik kesilmesi halinde sadece birkaç ay yetecek çip stoğu bulunuyor.
BEYAZ SARAY ALARMA GEÇTİ
ABD'nin eski Başkanı Joe Biden döneminde 50 milyar dolarlık CHIPS Yasası devreye alındı. Amaç, üretimi ABD’ye taşımaktı ama yetmedi.
Başkan Trump ise farklı bir strateji devreye aldı.
Yarı iletkenlere yüksek gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulunarak teknoloji devlerine uyarısını yineledi:
"Üretimi Amerika’ya taşıyın."
New York Times'ın aktardığı haberde, Trump, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile yaptığı görüşmede Tayvan’daki üretimin riskli olduğunu söyledi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Tayvan konusunu konuştuğunu ve bu başlığın hassas olduğunu dile getirdi.
CHIPS Yasası için "korkunç, korkunç bir şey" diyen ABD Başkanı, sübvansiyon yerine gümrük tarifelerini devreye almak istedi.
NYT’nin aktardığına göre Trump, Oval Ofis’teki görüşmede Xi ile Tayvan konusunu her açtığında Çin liderinin "derin derin nefes aldığını" söyledi.
Trump, Xi’nin bu tavrından rahatsız oldu.
Xi Jinping’in sağ kolu general gizli nükleer bilgileri Trump yönetimine mi verdi? Çin ordusunda deprem!
SİLİKON VADİSİ DİRENİYOR
Sorunun temelinde ise maliyet var.
ABD’de üretilen çiplerin Tayvan’a göre yüzde 25’ten fazla pahalı olduğu belirtilmekte. Ayrıca Tayvan merkezli TSMC’nin ileri teknoloji üretimde rakiplerinin önünde olduğu kabul edilmiş durumda.
TSMC Arizona’da yeni fabrikalar kurma taahhüdü vermişti.
Nvidia ve Apple ise ABD’de üretime destek olacaklarını açıklamıştı.
Intel’e de devlet desteği sağlandı. Hatta Intel’in hisselerinin bir kısmı devlete devredildi.
Ancak sektörün büyük bölümü hala Tayvan’a bağımlı kaldı.
Yapay zeka gücünü beşe katlıyor! Nvidia yeni nesil Vera Rubin çiplerinin üretimine başladı
"2027 UYARISI"
ABD Hint-Pasifik Komutanlığı eski Komutanı Amiral Philip Davidson, Senato’da yaptığı konuşmada Çin’in 2027’ye kadar Tayvan’ı hedef alabilecek kapasiteye ulaşabileceğini söyledi.
Beyaz Saray’daki gizli toplantılarda CIA ve Ulusal İstihbarat Direktörlüğü yetkilileri de Çin’in askeri hazırlıklarına değindi.
Brifingin ardından Apple CEO’su Tim Cook’un, yaşanan gelişmeler nedeniyle "tek gözü açık uyuduğunu" söylediği öne sürüldü.
GERİ SAYIM BAŞLIYOR
ABD 2030’a kadar yarı iletken kapasitesini yüzde 50 artırmayı planlıyor. Ancak küresel üretimdeki payının yine yüzde 10 civarında kalacağı öngörülüyor. Tayvan ise üretimin merkezi olmaya devam ediyor.
Uzmanlara göre asıl kırılma noktası, Tayvan’daki üretimin durması halinde yaşanacak zincirleme etki. Akıllı telefonlardan yapay zek sistemlerine, otomotivden savunma sanayine kadar her alan doğrudan etkilenecek.
Washington’da artık soru şu: Çin hamle yaparsa ABD hazır mı?
