Uygur bölgesine haber ambargosu

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde ramazan ayı geniş güvenlik önlemleri altında sürerken, bölgeden haber almakta güçlük yaşanıyor.

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin Turfan vilayetine bağlı Lukçün kasabasında geçen ay 35 kişinin ölümüyle sonuçlanan olayın ardından bölgede güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkartıldı. Bölge genelinden Çin resmi basınının sağladığı haber ve görsel dışında sağlıklı bir bilgi alınamıyor. Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde genel olarak silahlı güvenlik güçlerinin, yine şiddet olaylarının yaşandığı 2009'dan bu yana gruplar halinde devriye gezdiği belirtiliyor ancak bu yıl güvenliğin önceki yıllara göre daha fazla olduğu kaydediliyor. Çin basını genel olarak son olayın ardından bölgede yaşanan çatışmaları "ayrılıkçı ve radikal" olarak tanımlıyor ve bölgedeki güvenlik olaylarına ilişkin haberler yayımlıyor. Resmi basın son olarak bölgede 22 santimden uzun çakı ve bıçakların güvenlik güçlerine teslim edilmesi yönünde çağrı yapmış, sonrasında bölge halkının bunları kendi rızasıyla teslim ettiğini yazmıştı. Ayrıca Çin'in sağladığı bilgiler içinde Sincan bölgesinin kültürel etkinlikleri ve turizm açısından önemi vurgulanırken, bölgede son yaşanan olayda "mağdurların ifadelerine" yer verilen haber ve yaşam hikayeleri anlatılmıştı.

Eyaletle ilgili yurt dışından yayın yapan birçok internet sitesi ile Çin'in yayınları arasında büyük bir fark bulunuyor ancak Çin özellikle kendince hassas olarak belirlediği konulardaki tavrını uzun yıllardır değiştirmiyor. Diğer yandan geçen yıl "her ramazan bölgede memur ve öğrencilerin oruç tutmasının yasak olduğu, dini kısıtlamaların yaşandığı yönünde" iddialar yer almış, yine bu konudaki tek kaynak olan Çin basını da resmi yetkililerin ağzından "kimseyi yemek yemeye zorlamadıkları" yönünde haberler yapmıştı.


Eyalette haziranda yaşanan son olaylar sonrası hem Çinli hem de yabancı basın mensuplarına "güvenlik gerekçesiyle" bölgeye gitmelerine izin verilmemiş, olayın üzerinden belirli bir süre geçmesinin ardından sadece ülkenin resmi ajansı ve televizyonu bölgeden haberler yayınlamıştı.


Son olayın ardından Şinhua ajansı aralarında iki polisin de bulunduğu 24 kişinin geçen haftaki olayda öldüğünü belirtmiş ancak Çin Komünist Partisi'nin yayın organlarından Global Times gazetesi olaydan iki gün sonra yaralananlardan bazılarının hayatını kaybetmesi nedeniyle ölü sayısının 35'e yükseldiğini duyurmuştu.


Çin, bölgede son dönemde yaşanan olayların arkasında "dış güçler" olduğunu savunuyor.


Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde, son olarak nisan ayında Kaşgar'ın Baçu kasabasında üç kamu görevlisinin, bir evde çok sayıda delici ve kesici alet tespit ettiği gerekçesiyle başlayan olaylarda 21 kişi hayatını kaybetmişti. Sincan'da en büyük olay 2009 temmuzun da yaşanmış ve eyalet başkenti Urumçi'de 197 kişi yaşamını yitirmişti.