2 bin kat değerli bor

Bor madenini işlemek için Çinli Dalian Jinma, Eti Maden ile çalışmalara başlıyor. Enerji Bakanı Albayrak “Borun tonu 200 dolar. Yüksek teknolojili ürüne dönüştüğünde 400 bin dolarlık bir katma değer oluşacak” dedi.

Türkiye, dünya bor rezervlerinin yüzde 73’üne tek başına hâkim durumda. Hâl böyle olunca çağın en önemli kaynaklarından bor ile ilgili sektörlerin çeşitlendirilmesi ve söz konusu rezervlerin yüksek katma değerli ürün hâline getirilmesi büyük önem taşıyor. Bu kapsamda İstanbul’da dün düzenlenen Yeni Bor Stratejisi Lansmanı ve Teknoloji Transferi Mutabakatı İmza Töreni ile dünyanın en ileri teknolojisinin Türkiye’ye transferini sağlayacak modelin temeli atıldı. Törende konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, Türkiye’nin bir rüyasının gerçeğe dönüştüğünün altını çizerek, Eti Maden ve dünyanın bor teknolojileri alanında en büyük firmalarından biri olan Çinli Dalian Jinma ile iş birliği protokolü imzalayacağını belirtti. Bu çerçevede Balıkesir’de, yüksek teknoloji bor karbür üretim tesisi kurulacağını müjdeleyen Albayrak “Bor karbür, madenden çıkan borun katma değerini 2 bin kata kadar artıracak bir teknoloji. Ham madde olarak tonu 200 dolardan başlayıp, yüksek teknolojili ürüne dönüştüğünde yaklaşık 400 bin dolara kadar çıkan bir katma değer oluşuyor” dedi.

400 BİN DOLARLIK KATMA DEĞER
Albayrak, sahnenin her iki tarafındaki masalara yerleştirilen ürünleri göstererek, bor madenindeki katma değer artışlarını, şu şekilde açıkladı: Sol tarafta, kolemanit bor dediğimiz, Türkiye’de dünyanın en kaliteli hammadde ürünü, dünya ortalama pazarı 200 dolar civarında. Bunu işleyerek ve rafine ederek toz hâline, borik asit dediğimiz şekle dönüştürdüğümüzde, dünya piyasasında tonu 600 dolar civarı olan bir ürün hâlini alıyor. Bundan sonraki süreç, sağdaki masada dünyada elmastan sonra en sert ve dayanıklı element olan bor karbür ingot. Borik asit bor karbüre dönüştüğünde, toz hâlleriyle birlikte sanayi ve endüstride tonu yaklaşık 40 bin dolara kadar olan mamül dediğimiz ürüne dönüşüyor. Bunu yeni teknolojilerle de işleyerek levhalar şeklinde ürüne dönüştürdüğümüzde, burada zırh levhalar, eğimli ve kıvrımlı olanların özellikle helikopter zırhlarında, silindir boru ve ince olan nükleer santral nötron tutucuları ve soğutmada, zırh ve yelek dediğimiz mukavemeti en dayanıklı ama müthiş derecede hafif olan ve özellikle savunma sanayimizdeki en stratejik ürüne dönüştürüp iki şeyi başarıyoruz. Yani, ham madde olarak tonu 200 dolardan başlayıp, yüksek teknolojili ürüne dönüştüğünde yaklaşık 400 bin dolara kadar çıkan bir katma değer oluşuyor.

Eti Maden 2017’de pazarı domine etti
Bakan Berat Albayrak, Türkiye’nin bugün dünya bor rezervlerinin yüzde 73’üne sahip olduğunu ve rezerv geliştirme çabalarıyla bu oranı kısa vadede yüzde 80’nin üzerine çıkaracaklarını ifade etti. Bor üretiminde Eti Maden’in dünya lideri olduğunu anımsatan Albayrak, şunları kaydetti: Eti Maden 2017’de 2,2 milyon ton satış gerçekleştirerek küresel pazarın yüzde 57’sini tek başına domine etti. 16 yıldır ne yaptıysak hep milletimiz için yaptık. Gençlerimize inanarak yaptık. Yıllardır milletimizin gündeminde olan bor madenine işte böyle sahip çıkıyoruz. Biz bu tarihî adımı atarken, Türkiye’ye sözde vaatlerde bulunanların beyannamelerinde bor ya hiç geçmiyor, ya da yıllardır tekrar edildiği, kalıplaşmış iki cümle içerisinde kullanılıyor. Bizim yolumuz teknoloji yolu. Bizim yolumuz dünya ile en ileri teknolojilerde rekabet yolu.

Savunma sanayiinin geliştirilmesi için kritik
Berat Albayrak, bor karbürün Türkiye için önemli bir ihracat kalemi olacağını da belirterek “Kalitesi ile dünyada Türkiye’nin adıyla anılan, örnek ve öncü sektörlerinden biri olacak. Bor karbür özellikle savunma sanayiimizin geliştirilmesi ve yerlilik oranının daha da artırılması adına kritik bir önem taşıyor. Bor karbür düşük yoğunluğu ve yüksek ısıya dayanma özelliği ile savunma sanayiimizin güçlenmesine katkıda bulunacak. Bor karbürün Türkiye’de üretilmesi ile savunma sanayimiz açısından da önemli bir adım atacağız” değerlendirmesinde bulundu.