Türkiye 4 üründe dünyada söz sahibi! 2 milyar dolar değerinde liderlik

Dünyada fındık üretiminin yüzde 67’sini, kirazın yüzde 26’sını, incirin yüzde 27’sini ve kayısının yüzde 23’ünü tek başına sağlıyoruz. Sadece bu ürünlerden toplam 2,2 milyar dolara yakın ihracat geliri elde ettik.

Zaman zaman tarımla ilgili gündeme gelen “ekim alanları daralıyor” ve “birçok ürünü ithal ediyoruz” haberlerine rağmen Türkiye, son 16 yılda tarımsal milli gelirini 37 milyar liradan 213,4 milyar liraya taşıdı. Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin verdiği bilgilere göre; bu dönemde meyve üretimi 13,3 milyon tondan 22,3 milyon tona, sebze üretimi 25,8 milyon tondan 30 milyon tona, tarla bitkileri üretimi 58 milyon tondan 64,4 milyon tona çıktı. Üretimdeki bu artış, ihracata da olumlu yansıdı. 2002 yılında 3,7 milyar dolar tarım ürünleri ihracatımız, 2018 yılında 17,7 milyar dolara yükseldi. Türkiye bugün; fındık, kiraz, incir ve kayısı üretimi ile ihracatında, dünyada lider konumda bulunuyor. Dünyada fındık üretiminin yüzde 67’sini, kirazın yüzde 26’sını, incirin yüzde 27’sini ve kayısının yüzde 23’ünü, Türkiye tek başına sağlıyor. Sadece bu ürünlerden toplam 2,2 milyar dolara yakın ihracat geliri sağladık.

Rakamlara bakıldığında;
- Yılda ortalama 500 bin ila 750 bin ton fındık üretiyoruz. Son rakamlara göre (Eylül 2018-Mayıs 2019 arasında) 1,4 milyar dolarlık fındık ve fındık mamulleri ihracatı yaptık.
- Geçtiğimiz yıl 306 bin ton incir ürettik. Türkiye, bu ürünün kuru ve taze olarak ihracatından 286 milyon dolarlık döviz girdisi elde etti.
- Kirazda 627 bin tonluk üretime ulaştık. 162 milyon dolarlık ihracat yaptık.
- Kayısı üretimi ise 750 bin ton ile 985 bin ton arasında değişiyor. Bu ürünün ihracatından da 294 milyon dolarlık gelir elde ettik.
Bu arada Türkiye; ayva, haşhaş tohumu, kavun ve karpuzda dünyada ikinci; mercimek, Antep fıstığı, kestane, vişne ve salatalıkta üçüncü; ceviz, zeytin, elma, domates, patlıcan, ıspanak ve biberde de dördüncü sırada bulunuyor.

Genleri emin ellerde
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı 18 araştırma enstitüsünün arazi gen bankaları, varolan ürünleri koruduğu gibi yeni ürünlerin geliştirilmesinde de önemli rol oynuyor. Hâlihazırda 753 dekar alanda, toplam 117 bitki türünde 9 bin 676 gen muhafaza ediliyor. Meyve grubunda ilk sırada üzüm, ikinci sırada elma ve üçüncü sırada armut geliyor. Bunları sırasıyla incir, nar, fındık, badem, kiraz, erik, portakal, kayısı, mandarin, zeytin, vişne, karayemiş ve ayva izliyor.
Sefa Bilgitekin ANKARA