CANAN ERASLAN

Bu salgında bir kere daha anladık ki, en önemli şeyler sağlık ve gıda; ve tabii bunlara ulaşmak için de elde edilebilir gelir... Bu nedenle bundan sonra hükûmetler özellikle gıdada kendi kendine yetebilmek için yeni adımlar atacak, istihdam politikaları yeniden düzenlenecek. Türkiye'de de hükûmet "ekilmedik bir karış toprak kalmayacak" açıklaması ve destek oranlarındaki artışlarla çalışmalarını hızlandıran hükûmet, aşırı fiyat artışlarını önlemeye dair adımlar da attı. Tarımın ve çiftçinin yeniden gözde olmasından mutluluk duyduklarını, ancak çok verimli topraklara fabrikalar, sanayi siteleri, konut siteleri kurulmasını eleştiren Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) Başkanı Savaş Akçan "Şu an için en önemli şey tarımda kendi kendine yetebilmek. Bunun için de yerli tohum. Biz dünyanın 91 ülkesine tohum satıyoruz. Hiç kimseye ihtiyacımız yok. Yerli tohum kullanalım" çağrısı yaptı.

İNSANIN ÜRETEMEDİĞİ TEK ŞEY TOPRAK
Türkiye'nin tarım ve tohumculuk politikasını Ekonomi Gazetecileri Derneği (EGD) organizasyonundaki toplantıda anlatan Savaş Akçan "Dünyada insan eliyle üretilemeyen tek şey toprak" dedi. Akçan "Ama ne yazık ki biz ekilebilir verimli arazilerimizin yüzde 50'sini kaybettik. Şimdi hazine arazilerinin ekilmesi, toplulaştırma, ekilecek bir karış toprak bırakmama hedefleri heyecanla anlatılıyor. Bizim ekilebilir arazilerimiz boş değil. Burada mesele, arazilerimizi kaptırmamak. Manisa'daki 4 bin dönümlük Muradiye Orman Fidanlığı ve yanındaki 3 bin dönümlük arazi Volkswagen'e fabrika arazisi için verildi. Aynı zamanda ülkemizin en verimli topraklarında sanayi kurulu. Bir gıda krizinde kimse o otomobile bakmaz, otomobil yenmez. Toprak, belediyelerin, iktidarların inisiyatifine bırakılmaksızın kanunla korunmalı" diye konuştu.

PARANIZ OLSA DAHİ SATMIYORUM DERLERSE?
Türkiye'de üretim maliyetinin de yüksek olduğunu söyleyen Savaş Akçan "Almanya'daki üretici sübvansiyonlarla 0,50 avroya mazot alırken bizim çiftçimiz 1 avroya alıyor ve 3 liraya ürünü mal ediyor ve biz onu 1,5 liraya ürün ithal ederek terbiye ediyorsak, yarın çiftçi üretemez hâle gelir, ithalat yaptığımız ülkeler 'satmıyorum' derse ne yapacağız? Çiftçi geliriyle evladını okutamazsa o tarladan çıkar. Tarladan çıkan çiftçiyi de bir daha döndüremezsiniz" dedi.

ÇİLEK HORMON TUTMAZ
Her birimiz iri çilekleri görünce "hormonlu bunlar" deriz. Ancak Tohumcular Birliği yetkilileri "Çilek hormon tutmaz. Ayrıca hormon çok pahalı bir şey. Kullanan o fiyata çilek satamaz zaten" diyor.

30 LİRAYA DOMATES Mİ?
"Ata tohumu kullanalım" çağrıları var. Bu çağrı yersiz. O tür tohum yüksek hacimli üretime elverişli değil. Sertifikalı, dayanıklılığı artırılmış tohum kullanmazsak, domatesi 30 liraya yeriz. 83 milyon vatandaşı, 40 milyon turisti, 8 milyon Suriyeliyi besleyemeyiz. Sertifikalı tohumla üretim de artacak. Sertifikasız tohum, garantisiz ürün demektir. Nasıl âri hayvan ırkı için melezleme yapılıyor, hibrit tohum da aynı şey. Yani anne ve babasını seçip tohum üretmek."

İSRAİL EFSANESİ YALAN
Türkiye'de İsrail tohumunun kullanıldığı, bunun da insanları kelleştirip kısırlaştırdığı iddialarının bir efsaneden ibaret olduğunu söyleyen Savaş Akçan "90'lı yıllarda dayanıklı domates tohumunu İsrail üretmişti. O zaman biz aldık, bütün dünya aldı. Sonra Almanya, Fransa, İtalya üretti. Biz de onlardan alıyoruz ama İsrail efsanesi kaldı. İsrail'in ithalatımızdaki payı sadece binde 8" dedi.

NELER YAPMALI?
TOHUM MİLLİYETÇİLİĞİ: Tohumda 286,4 milyon dolarlık ihracat, 228,4 milyon dolarlık da ithalat yapıyoruz. 91 ülkeye ihracat yapıyoruz. Yerli tohum daha verimli. Çiftçi ikisini de ekip farkı görmeli.

DESTEKLER YETERSİZ: Türkiye'de gelirin yüzde 1'inin tarıma ayrılması gerektiği kanunda yazıyor. 5 trilyon liranın yüzde 1'i 50 milyar lira. Ancak destek 22 milyar liraya yeni geldi.

PLANLAMA ŞART: Ülkede ne kadar patates-soğan yiyeceğimiz belli. Planlama acilen şart.

DAHA SERT CEZA: Üreticinin 4 liraya satamadığı limon İstanbul'da 18 lira olmaz. Başka şeyler var. Sıkı kontrol, sert ceza şart.

ZAMANINDA ÜRÜN: Ocak ayında domates 10-15 lira. Ürünü zamanında tüketelim. Sağlıklı ve ucuz olsun.